Thuoc Ga Da Rainbow, Rainbow Thai Lan

--- Bài mới hơn ---

  • Cùng Khám Phá Khu Du Lịch Sinh Thái Thuận Thảo Phú Yên
  • Kinh Nghiệm Gà Chọi Đánh Nhau Mà Các Sư Kê Truyền Lại Năm 2021
  • Thức Ăn Cho Gà Đá Đảm Bảo Gà Khỏe Mạnh, Máu Chiến
  • Xám Up Sọt Và Mơ Đấm Bắc Giang
  • Dinh Dưỡng Cho Gà Từ Trong Trứng Đến Lúc Tơ
  • 👍 Chiến kê của anh em nào đang trong quá trình tới đá, anh em chú ý khi nuôi thì nên kết hợp RainBow với GalloMax , MultiB, Fox hoặc Sure để gà nhanh cứng cáp, đạt bo tốt nhất

    🐔 Thuốc Gà Đá RainBow Cung cấp nhiều thành phần Vitamin B1, B6, B12… giúp gà khỏe mạnh, phát triển nhanh, nở khung xương, háo ăn, mau sung.

    🐔 Tăng cơ bắp , cung cấp vitamin , săn chắc khỏe , giúp gà tơ nhanh vô cốt ( tay tốt ) , lông hình ra nhanh , rất tốt cho gà tơ.

    ❕❕❕ 1 ngày uống 1 viên uống trong 15-20 ngày.

    ➡️ Tránh xa tầm tay trẻ em

    Hướng Dẫn Đặt Hàng:

    CHUYÊN PHÂN PHỐI Điện Thoại : THUỐC GÀ ĐÁ

    Địa Chỉ : 282/27B Lê Văn Quới, Bình Hưng Hòa A, Q.Bình Tân, chúng tôi

    0947 133 168

    AMBOREXITIL 1 KG, AMBOREXITIL 5GR, AMTYL 500, BITAMAX 100ML, BASTONERO FB 1KG, BASTONERO 5GR, BREEDER ADE 1KG, BREEDER ADE 5GR, LIVERATOR, MEGA B12, EXCELITE C PLUS 5GR, EXCELITE C PLUS KG, VITERAL FB 5GR, NF one, QUICK HEAL 50ML, L-SPECT 100ML, L-SPECT 10ML, TMPS 48% WS KG, TMPS 48% WS 5GR, ASTIG 100, OXY-RID 5ML, ZEROMITE 10ML, ORNISTAT 1KG, ORNISTAT 5GR¸ PROMOTOR-43, RELOAD PLUS 15ML, RESPIGEN 15 INJ 10ML, RESPIGEN 15 DROP 5ML, TRUE GRIT 100’S, VOLTPLEX KQ 100’S, PREMOXYL 550, DOXYLAK 7gr 48 gói, DOXYCYLINE +TIAMU 100TAB, B50/2 FORTEN, Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, B12 5000 , thuoc ga da SUPERTRON B12 60ML , thuoc ga da GALLO VITAL B12 100 , thuoc ga da hcm TESTO-DIONE para gallos , thuoc ga da hcm GALLO K , Tornel Super Performance L 100ml, thuoc Tornel Super Performance L 100ml, Tornel Super Performance L 100ml thuoc thuoc ga da hcm GALLO-K , thuoc ga da hcm Atoplex 100ml , thuoc ga da dr blue , thuoc ga da breco , thuoc ga da lampam , thuoc ga da thai lan, thuoc ga da rainbow , thuoc ga da THUỐC F.B.MCGUINNESS , Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, thuoc ga da hcm GALLOMIN 100 v , thuoc ga da GALLOMIN 100 tabletas para gallos ,Thuốc nhỏ gà đá B12 6000 + B15 , Aminoplex , Antoplex , Adroplex , Tylan 50 , Tylan 200, PowerMax, gallomax, Muscle , chúng tôi , Caffeine Sodium Benzoate , K-Ton 12 , Top B15+3 , Supper Vitamina B12 5500 , Super Amin-Toplex Gallos , Supper Vitamina B12 5500 Tornel 30ml , ANTOPLEX Tornel 100ml , Top B15+3 30ml , B12 6000 + B15 100ml , Rainbow thai lan , Rainbow thailan , Galliforte 100 , Thuốc gà đá STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ của Mỹ , Super Ometol 2000 , VetRx 60cc , Tylan 200, 250 mL , Noromycin 300 LA 100ml , Trifen Avicola thuốc xổ giun xổ lãi cho gà , Thuoc ga da Galliforte 100v chúng tôi 0947 133 168, Pure Agrresion 10ML, EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá B12 PLUS B COMPLEX, Thuốc nhỏ gà đá D-GLUCOSE LIQUID, Thuốc gà đá CARBOTEC CAPSULES, Thuốc nhỏ trước đá NUX VOMICA 30m, Thuốc gà đá CARBOTEC, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Thuốc nhỏ gà trước đá NUX VOMICA, Thuốc gà đá CEKA CAPSULES, Thuốc gà đá SUPER OMETOL 2000, Thuốc chích gà đá FILIPINO RED VIPER 10CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOLPEX LIQUID, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Chích trước khi đá EASY WIN 30CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc nuôi gà đá B15 250, Thuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc trị bệnh – Tylan 50, Thuốc chữa bệnh cho gà Noromycin 300 LA 100ml, Thuốc chữa bệnh Tylan 200, 250 mL, STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ, Thuốc nuôi gà đá Vitanhegra B12 50,000mcg, Thuốc nuôi gà đá Galliforte 100 viên của Mexico , thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da cua , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da moi nhat , thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc tang luc cho ga da, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , thuoc chich ga da , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , Thuốc đá gà cựa sắt , thuoc ga da khong chay, Thuốc đá gà đòn , Thuốc cho gà cựa sắt , thuoc tang luc ga da cua sat, Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , Thuốc, Thuốc doping gà đá ga da thuoc Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , dùng doping để gà khỏe hơn, cua ga da, Thuốc cho gà cựa sắt , Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà, thuoc sung ga, thuoc ga da khong chay Chuyên thuốc gà đá, bán thuốc gà đá, cựa gà đá, bán cựa gà đá, thuốc tăng lực cho gà đá, bán thuốc tăng lực cho gà đá, thuốc cho gà đá sung, bán thuốc cho gà đá sung, thuốc cho gà đá không chạy, thuoc ga da khong chay, bán thuốc cho gà đá không chạy, thuốc đá gà tre, bán thuốc đá gà, Venom 10ml dr blue breco, cthuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da, thuoc ga da cua, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich thich ga, thuoc kich ga da, thuoc ga cua sat, thuoc ga cua, thuoc ga don, thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga , thuoc tang luc ga da, thuoc ga moi nhat, thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc ga da cua, thuoc ga da, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich ga, thuoc ga cua tron , thuoc ga don chúng tôi 0938 553 954 AMBOREXITIL 1 KG, AMBOREXITIL 5GR, AMTYL 500, BITAMAX 100ML, BASTONERO FB 1KG, BASTONERO 5GR, BREEDER ADE 1KG, BREEDER ADE 5GR, LIVERATOR, MEGA B12, EXCELITE C PLUS 5GR, EXCELITE C PLUS KG, VITERAL FB 5GR, NF one, QUICK HEAL 50ML, L-SPECT 100ML, L-SPECT 10ML, TMPS 48% WS KG, TMPS 48% WS 5GR, ASTIG 100, OXY-RID 5ML, ZEROMITE 10ML, ORNISTAT 1KG, ORNISTAT 5GR¸ PROMOTOR-43, RELOAD PLUS 15ML, RESPIGEN 15 INJ 10ML, RESPIGEN 15 DROP 5ML, TRUE GRIT 100’S, VOLTPLEX KQ 100’S, PREMOXYL 550, DOXYLAK 7gr 48 gói, DOXYCYLINE +TIAMU 100TAB, B50/2 FORTEN B12 5000 , thuoc ga da SUPERTRON B12 60ML , thuoc ga da GALLO VITAL B12 100 , thuoc ga da hcm TESTO-DIONE para gallos , thuoc ga da hcm GALLO K , Tornel Super Performance L 100ml, thuoc Tornel Super Performance L 100ml, Tornel Super Performance L 100ml thuoc thuoc ga da hcm GALLO-K , thuoc ga da hcm Atoplex 100ml , thuoc ga da dr blue , thuoc ga da breco , thuoc ga da lampam , thuoc ga da thai lan, thuoc ga da rainbow , thuoc ga da THUỐC F.B.MCGUINNESS , Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, thuoc ga da hcm GALLOMIN 100 v , thuoc ga da GALLOMIN 100 tabletas para gallos ,Thuốc nhỏ gà đá B12 6000 + B15 , Aminoplex , Antoplex , Adroplex , Tylan 50 , Tylan 200, PowerMax, gallomax, Muscle , chúng tôi , Caffeine Sodium Benzoate , K-Ton 12 , Top B15+3 , Supper Vitamina B12 5500 , Super Amin-Toplex Gallos , Supper Vitamina B12 5500 Tornel 30ml , ANTOPLEX Tornel 100ml , Top B15+3 30ml , B12 6000 + B15 100ml , Rainbow thai lan , Rainbow thailan , Galliforte 100 , Thuốc gà đá STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ của Mỹ , Super Ometol 2000 , VetRx 60cc , Tylan 200, 250 mL , Noromycin 300 LA 100ml , Trifen Avicola thuốc xổ giun xổ lãi cho gà , Thuoc ga da Galliforte 100v chúng tôi 0947 133 168, Pure Agrresion 10ML, EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá B12 PLUS B COMPLEX, Thuốc nhỏ gà đá D-GLUCOSE LIQUID, Thuốc gà đá CARBOTEC CAPSULES, Thuốc nhỏ trước đá NUX VOMICA 30m, Thuốc gà đá CARBOTEC, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Thuốc nhỏ gà trước đá NUX VOMICA, Thuốc gà đá CEKA CAPSULES, Thuốc gà đá SUPER OMETOL 2000, Thuốc chích gà đá FILIPINO RED VIPER 10CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOLPEX LIQUID, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Chích trước khi đá EASY WIN 30CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc nuôi gà đá B15 250, Thuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc trị bệnh – Tylan 50, Thuốc chữa bệnh cho gà Noromycin 300 LA 100ml, Thuốc chữa bệnh Tylan 200, 250 mL, STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ, Thuốc nuôi gà đá Vitanhegra B12 50,000mcg, Thuốc nuôi gà đá Galliforte 100 viên của Mexico , thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da cua , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da, thuoc ga da gia thap nhat, thuoc ga da tai tphcm, thuoc ga da hcm, thuoc ga da sai gon, thuoc ga da uy tinh, thuoc nuoi ga da chat luong, thuoc ga da cao cap, thuoc ga da re nhat, thuoc ga da lan nguyen, thuoc ga da le van quoi, thuoc ga da binh tan, thuoc ga da hem 398, thuoc ga da hem 282, ai ban thuoc ga da re nhat, cho nao ban thuoc ga da, noi nao ban thuoc ga da thap nhat, dang thuoc ga da, thuoc ga da nhap khau, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuoc ga da nhap tu my, thuoc ga da hcm, thuoc ga da my, thuoc ga da mexico, thuoc ga da moi nhat, thuoc ga da chiu cua, thuoc ga da chong sac oi, ga benh, thuoc tri benh ga, thuoc tri kho khe, thuoc tri so mui, gà sổ mũi, gà khò khè, gà buồn, gà bị bệnh phổi, gà kho khe, cach tri benh ga, thuoc ga choi, thuốc gà chọi, gà chọi, thuốc gà chọi tp hcm, thuốc gà chọi giá thấp nhất, thuoc ga choi gia thap nhat, thuoc ga choi thai lan, thuốc nuôi gà chọi, thuoc nuoi ga choi, thuoc so lai, thuốc sổ lãi, thuốc tẩy giun, thuoc tay giun, thuốc tri tang, thuoc tri tang, thuốc mau ra long, thuốc mau ra long, thuoc mau ra long, thuoc bong long ga, thuốc bóng long gà, gà đi long chuyền, ga di long chuyen, ga mau ra long, ga mau sung, ga da chan lon, gà đá chân lớn, gà tải cựa, thuốc gà đá giá thấp nhất, thuốc gà đá giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà tốt nhất, thuốc gà tốt nhất, bán thuốc gà uy tính, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, bán thuốc gà đá uy tính, gà đi phân xanh, gà đi phân trắng, gà ỉa phân xanh, gà ỉa phân trắng, gà bệnh, cách trị gà bệnh, thuốc trị gà bệnh, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, thuốc gà mới, thuoc ga moi, thuoc ga, thuoc ga da, thuoc tang luc ga da, ban thuoc ga da, thuoc ga da tphcm, thuoc ga da vip, thuoc ga da cua sat, thuoc chim, thuoc chim canh, thuoc chim da, thuoc chim hot, ACTH – 10ml Injectable, ACTH – 5ml Injectable, AMINOPLEX INJECTABLE – 100ml, Aminoplex Tablets , AMINOVITE INJECTABLE – 100ml, ANDROPLEX – 50ml, ASCORBAL – 100ml, ASINE * 212 – 10 ml injectable, AVATAB – 1oz Dropper, B 5500 – Sunset Formula- 10ml, B-5500 100 Capsules – Sunset Formula, MINOPLEX TABLETS BOTTLE, AMINOPLEX INJ. 30CC VIAL, AMINOPLEX INJ. 100CC VIAL, AMINOLPEX LIQUID 2 OZ. DROPPER, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 24, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 100, CAFFEINE SODIUM BENZOATE 30CC VIAL, CAFFEINE TABLETS BOTTLE OF 100, CAROTEC POWDER 6-8 COCK SUPPLY, CARBOTEC CAPSULES BOTTLE OF 100, CARBOTEC TABLETS BOTTLE OF 100, CARBOTEC INJ. 30CC VIAL, COMPOUND 40 30CC VIAL, D-GLUCOSE CAPSULES BOTTLE OF 100, D-GLUCOSE LIQUID 1 OZ DROPPER, D-GLUCOSE LIQUID 2 OZ DROPPER, D-GLUCOSE INJ. 30CC VIAL, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 50, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 100, EASY WIN INJECTABLE 10CC, EASY WIN INJECTABLE 30CC, ENZUM 150 BIRD SUPPLY 1 OZ. DROPPER, ENZUM 300 BIRD SUPPLY 2 OZ DROPPER, FILIPINO RED VIPER 10CC, IQS COMPOUND LIQUID 1 OZ DROPPER, IQS COMPOUND LIQUID 2 OZ DROPPER, IQS INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE 1 OZ DROPPER, NEOBICIDE 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 1 OZ DROPPER, NUX VOMICA 2 OZ DROPPER,

    NUX VOMICA 30CC, B12 TABLETS BOTTLE, B12 1000, 3000, 5000 MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000 MCG 100CC, B15 CAPSULES BOTTLE, B15 CAPSULES BOTTLE, B15 250 MCG INJECTABLE 30CC, B15 50 MCG INJECTABLE 30CC, BONE MEAL TABLETS BOTTLE, CHARCOAL TABLETS BOTTLE, DESICATED LIVER TABLETS BOTTLE, GARLIC OIL CAPSULES BOTTLE, IRON LIVER B12 INJ. 30CC VIAL, IRON LIVER B12 INJ. 100CC, IRON LIVER B12 TABLETS BOTTLE, ENDORONE 10CC VIAL, ENDORONE 30CC, ALEXIN 10C, ALEXIN 30CC, SUPER ALFALFA TABLETS BOTTLE, VITAMIN A&D INJ. 100CC, VITAMIN C TABLETS BOTTLE, VITAMIN K TABLETS BOTTLE, WHEAT GERM OIL CAPS BOTTLE, COD LIVER OIL CAPS BOTTLE, ST NUX VOMICA 1OZ DROPPER, ST NUX VOMICA 2OZ DROPPER, NUX VOMICA TINCTURE, NUX VOMICA TINCTURE 2OZ DROPPER, PANX TABLETS BOTTLE, POINTING CAPS BOTTLE, POINTING CAPS BOTTLE, PREMO INJ. 10CC, PREMO INJ. 30C, PREMO CAPS BOTTLE, PREMO CAPS BOTTLE, PROBOLIC CAPS BOTTLE, STRESS FIGHTER CAPS BOTTLE, SUPER OMETOL 600 MCG BOTTLE, SUPER OMETOL 2000 MCG BOTTLE, ULAMYD CAPS, POWER COCK (B), WINNER S 9000, WINNER S 9900, POWER COCK (S), WINNER SR 9000, WINNER SR 9900, MEGA POWER COCK (B), MEGA POWER 1 (B), MEGA POWER 2 (B), MEGA POWER COCK (S), MEGA POWER 1 (S), MEGA POWER 2 (S), SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, SUPER LP 798, SUPRA-D, SUPRA-E ONE, SUPER BRIGHT (S), HAPPY POWER, WINNER STR 10000, POWER COCK VIP, MEGA SUPER 2008, POWER MC 858 (B), POWER MC 858 (S), SUPER FLY (B), SUPER FLY (S), MEGA MS 9500 (B), MEGA MS 9500 (S), POP SUPER S 9999 (B), MEGA MS 9500 (S), POP SUPER S 9999 (B), POP SUPER S 9999 (S), MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME (S), MEGA VIP 123, POWER SMC 2222, SUPER LP POWER, SUPER LP POWER, WINNER SRD – 9000, WINNER SRD – 9900, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270, MATHARDY POWER, SPEED HARDY, HARDY MACKO, HARDY POWER, SUPER BINN, XTRA MACKO, SUPER BRIGHT (B), HAPPY POWER, SUPER TITO – A2, MEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000, SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, XTRA MACKO, HYPER SPEED 1, HYPER SPEED 2, HYPER MACKO 3, SUPER VIP TWIN -1, SUPER VIP TWIN -1, PR VIPLEX 2000, PR VIPLEX-D 2000, SUPER POWER, SUPER FIT, POWER SPEED, A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, KAMIDEX-D, MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D (S), LP – OIL, MEGA VITAPLEX 2007, MEGA LAMPAM P.898, MEGA PPR 926, MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA SPEED FIGHT, MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, PR VIPLEX – B 2000, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44, SANTOLIN W-D (B), MEGA MC 858 (60 ML.), MEGA LAMPAM (60 ML.), MEGA HEMOFEEL (60 ML.), MEGA RX 4000, MEGA PC50, Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da moi nhat , thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc tang luc cho ga da, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , thuoc chich ga da , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , Thuốc đá gà cựa sắt , thuoc ga da khong chay, Thuốc đá gà đòn , Thuốc cho gà cựa sắt , thuoc tang luc ga da cua sat, Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , Thuốc, Thuốc doping gà đá ga da thuoc Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , dùng doping để gà khỏe hơn, cua ga da, Thuốc cho gà cựa sắt , Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà, thuoc sung ga, thuoc ga da khong chay, Chuyên thuốc gà đá, bán thuốc gà đá, cựa gà đá, bán cựa gà đá, thuốc tăng lực cho gà đá, bán thuốc tăng lực cho gà đá, thuốc cho gà đá sung, bán thuốc cho gà đá sung, thuốc cho gà đá không chạy, thuoc ga da khong chay, bán thuốc cho gà đá không chạy, thuốc đá gà tre, bán thuốc đá gà, Venom 10ml dr blue breco, cthuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da, thuoc ga da cua, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich thich ga, thuoc kich ga da, thuoc ga cua sat, thuoc ga cua, thuoc ga don, thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga , thuoc tang luc ga da, thuoc ga moi nhat, thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc ga da cua, thuoc ga da, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich ga, thuoc ga cua tron , thuoc ga donThuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, thuoc ga da gia thap nhat, thuoc ga da tai tphcm, thuoc ga da hcm, thuoc ga da sai gon, thuoc ga da uy tinh, thuoc nuoi ga da chat luong, thuoc ga da cao cap, thuoc ga da re nhat, thuoc ga da lan nguyen, thuoc ga da le van quoi, thuoc ga da binh tan, thuoc ga da hem 398, thuoc ga da hem 282, ai ban thuoc ga da re nhat, cho nao ban thuoc ga da, noi nao ban thuoc ga da thap nhat, dang thuoc ga da, thuoc ga da nhap khau, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuoc ga da nhap tu my, thuoc ga da hcm, thuoc ga da my, thuoc ga da mexico, thuoc ga da moi nhat, thuoc ga da chiu cua, thuoc ga da chong sac oi, ga benh, thuoc tri benh ga, thuoc tri kho khe, thuoc tri so mui, gà sổ mũi, gà khò khè, gà buồn, gà bị bệnh phổi, gà kho khe, cach tri benh ga, thuoc ga choi, thuốc gà chọi, gà chọi, thuốc gà chọi tp hcm, thuốc gà chọi giá thấp nhất, thuoc ga choi gia thap nhat, thuoc ga choi thai lan, thuốc nuôi gà chọi, thuoc nuoi ga choi, thuoc so lai, thuốc sổ lãi, thuốc tẩy giun, thuoc tay giun, thuốc tri tang, thuoc tri tang, thuốc mau ra long, thuốc mau ra long, thuoc mau ra long, thuoc bong long ga, thuốc bóng long gà, gà đi long chuyền, ga di long chuyen, ga mau ra long, ga mau sung, ga da chan lon, gà đá chân lớn, gà tải cựa, thuốc gà đá giá thấp nhất, thuốc gà đá giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà tốt nhất, thuốc gà tốt nhất, bán thuốc gà uy tính, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, bán thuốc gà đá uy tính, gà đi phân xanh, gà đi phân trắng, gà ỉa phân xanh, gà ỉa phân trắng, gà bệnh, cách trị gà bệnh, thuốc trị gà bệnh, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, thuốc gà mới, thuoc ga moi, thuoc ga, thuoc ga da, thuoc tang luc ga da, ban thuoc ga da, thuoc ga da tphcm, thuoc ga da vip, thuoc ga da cua sat, thuoc chim, thuoc chim canh, thuoc chim da, thuoc chim hot, ACTH – 10ml Injectable, ACTH – 5ml Injectable, AMINOPLEX INJECTABLE – 100ml, Aminoplex Tablets , AMINOVITE INJECTABLE – 100ml, ANDROPLEX – 50ml, ASCORBAL – 100ml, ASINE * 212 – 10 ml injectable, AVATAB – 1oz Dropper, B 5500 – Sunset Formula- 10ml, B-5500 100 Capsules – Sunset Formula, MINOPLEX TABLETS BOTTLE, AMINOPLEX INJ. 30CC VIAL, AMINOPLEX INJ. 100CC VIAL, AMINOLPEX LIQUID 2 OZ. DROPPER, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 24, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 100, CAFFEINE SODIUM BENZOATE 30CC VIAL, CAFFEINE TABLETS BOTTLE OF 100, CAROTEC POWDER 6-8 COCK SUPPLY, CARBOTEC CAPSULES BOTTLE OF 100, CARBOTEC TABLETS BOTTLE OF 100, CARBOTEC INJ. 30CC VIAL, COMPOUND 40 30CC VIAL, D-GLUCOSE CAPSULES BOTTLE OF 100, D-GLUCOSE LIQUID 1 OZ DROPPER, D-GLUCOSE LIQUID 2 OZ DROPPER, D-GLUCOSE INJ. 30CC VIAL, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 50, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 100, EASY WIN INJECTABLE 10CC, EASY WIN INJECTABLE 30CC, ENZUM 150 BIRD SUPPLY 1 OZ. DROPPER, ENZUM 300 BIRD SUPPLY 2 OZ DROPPER, FILIPINO RED VIPER 10CC, IQS COMPOUND LIQUID 1 OZ DROPPER, IQS COMPOUND LIQUID 2 OZ DROPPER, IQS INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE 1 OZ , DROPPER, NEOBICIDE 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 1 OZ DROPPER, NUX VOMICA 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 30CC, B12 TABLETS BOTTLE, B12 1000, 3000, 5000 MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000, thuocgadahcm, thuocgadahcmvn, thuốc gà đá cao cấp, thuốc gà đá cao cấp, thuốc gà đá uy tính nhất, mua thuốc gà đá ở đâu, mua thuoc ga da o dau, thuoc ga da dau tot nhat, thuoc ga da le van quoi, thuốc gà đá lê văn quới, thuốc gà đá quận bình tân, thuoc ga da quan binh tan, thuoc chich ga da, thuoc nho ga da, thuoc tim ga da, thuoc ga choi, thuốc chích gà đá, thuốc chích gà đá, thuốc gà chọi, thuốc gà đá hiệu quả, thuoc tha long ga, thuốc tha long gà, thuốc tha cựa gà, thuoc tha cua ga, thuoc ga da tien, thuoc ga thai lan, thuốc gà thái lan, thuoc ga phi, thuốc gà phi, thuốc gà trị bệnh, thuốc trị bệnh gà, thuốc chích gà, thuốc tim gà, thuốc nhò gà đá, thuoc nho ga da, thuoc tim ga thai lan, thuoc nho ga choi, thuốc nhỏ gà chọi, thuốc tiem ga choi, thuoc ga choi thai lan, thuốc gà chọi thái lan, thuốc nhỏ gà đá, thuoc nho ga da, 0938553954, 0947133168, 0947278579, 0945538739, noi nao ban thuoc ga uy tinh nha, huong dan su dung thuoc ga da, nơi nào bán thuốc gà đá uy tính nhất, hướng dẫn sử dụng thuốc gà đá, cách nuôi gà đá, cach nuoi ga da, nuoi ga mau sung, nuôi gà mau sung, huong dan nuoi ga da, hướng dẫn nuôi gà đá, thuoc ga da cua my, thuốc gà đá của mỹ, thuoc ga da mexico, thuốc gà đá mexico, cho ban thuoc ga uy tinh, chổ bán thuốc gà uy tín, thuốc gà đá hiệu quả, thuoc ga da hieu qua, noi ban thuoc ga da, nơi bán thuốc gà đá, ai ban thuoc ga da, ai bán thuốc gà đá, Lan thuoc ga da, Lan Nguyen thuoc ga da, Lan Nguyen ban thuoc ga da, dang le ban thuoc ga da, thuốc gà đá thái lan, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuốc gà đá philipin, thuốc trị tang gà, thuoc tri tang, thuoc tri an khong tieu, thuốc trị ăn không tieu, thuốc tri bệnh gà, thuoc tri benh ga, thuoc so mui, thuốc sỗ mũi, thuoc tay giun, thuốc tẩy giun, thuốc trị gà lỏng lẻn, thuoc tri ga long len, thuốc gà kén ăn, thuoc ga ken an, thuoc ga an khong tieu, thuốc gà ăn không tiêu, thuốc trướng diều, thuoc truong dieu, thuoc ga di da xa, thuốc gà đi đá xa, thuoc ga choi nuoc, thuốc gà chói nước, thuoc ga casino, thuoc gat homo, thuốc gà casino, thuốc gà thomo, gallomax, acti, fox, muiltivitamin, crazy, angry, speed, MultiB, superb, winner, thuoc ga da lien crazy, falcon, thuoc ga da speed, thuốc gà đá liền crazy, thuốc gà đá tốc độ speed, thuốc gà đá siêu lì craxy, thuoc ga da sieu li crazy, thuoc ga da chiu cua winner, thuốc gà đá tải cựa winner, thuoc ga da chong oi, thuốc gà đá chóng ói winner, thuoc tri benh ga lamycin, thuốc trị bệnh gà Lamycin, thuốc rainbow, thuoc ga da hcm, chúng tôi thuoc tri benh sau mat, thuốc trị bệnh sâu mắt, thuoc tay giun, thuốc tẩy giun, thuốc trị gà ủ rủ, thuoc tri benh ga u ru, thuoc tri benh ga, thuốc gà đá tiền, POWER COCK (B), WINNER S 9000, WINNER S 9900, POWER COCK, WINNER SR 9000, WINNER SR 9900, MEGA POWER COCK, MEGA POWER 1, MEGA POWER 2, MEGA POWER COCK (S), MEGA POWER 1, MEGA POWER 2, SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, SUPER LP 798, SUPRA-D, SUPRA-E ONE, SUPER BRIGHT, HAPPY POWER, WINNER STR 10000, POWER COCK VIP, MEGA SUPER 2008, POWER MC 858, POWER MC 858, SUPER FLY, SUPER FLY, MEGA MS 9500, MEGA MS 9500, POP SUPER S 9999, POP SUPER S 9999, MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER MAC POWER, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME, MEGA VIP 123POWER SMC 2222, SUPER LP POWER, WINNER SRD – 9000, WINNER SRD – 9900, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270MATHARDY POWERHARDY POWER, SUPER BINN, XTRA MACKO, SPEED HARDY, HARDY MACKO, SUPER BRIGHT, HAPPY POWER, SUPER TITO – A2, PRODUCT, MEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000 SUPER LAMPAM W759 , LAMPAM LPR 759, XTRA MACKO, HYPER SPEED, HYPER SPEED, HYPER SPEED 2,HYPER MACKO 3, VIP – TWIN 1-2, SUPER VIP TWIN -1PR VIPLEX 2000, PR VIPLEX-D 2000, SUPER POWER, SUPER FIT, POWER SPEED, A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, A18 W-D, KAMIDEX-D, KAMIDEX-D, MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D, LP – OIL, MEGA VITAPLEX, MEGA LAMPAM P.898, MEGA PPR 926MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA SPEED FIGHT , MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, PR VIPLEX – B 2000, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44, SANTOLIN W-D (B) MEGA DISUKE, MEGA DISUKE 1, MEGA DISUKE 2, MEGA DISUKE 3, VITA DISUKE P 500, VITA DISUKE P 500 (MINI), MEGA TENDON TP 248, MEGA A-18 W-D (60 ML.), MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA RX 4000, MEGA PC50, MEGA PC50, FR 505 FR 506, NEW SUPER FIT, MAGE SPEED FIGHT 851, FR 507STRONG 995, GENTA COCK , PROFIT ONE, PROFIT AD 401, MEGA ED 33, LP CLEAR – J, LP CLEAR-W-D 2000, GILLO FIGHT, GILLO FIGHT-J, HEEMOFEEL, HEEMOFEEL, STAP IGHT-E, LP STAP FIGHT, STAP FIGHT-P, VIPAGEN, STRONG BLISS, LP WORM , PROFIT-D-300, PROFIT D-500, SUPER EYE DROPS, CHLOMENT, MEGA PROFIT 660 WDMEGA ED 45, MEGA P 630, MEGA PROFIT 999, VIPAGEN-D305, HI CLEAN/ BETAZOLE 50 g., HI CLEAN/ BETAZOLE 10 g. MEGA ED 45, MEGA P 630, MEGA PROFIT 999, VIPAGEN-D305, HI CLEAN/ BETAZOLE 50 g., HI CLEAN/ BETAZOLE 10 g. ชุด POWER COCK, POWER COCK, MEGA POWER, MEGA POWER, SUPER LAMPAM 759, SUPRA-D, SUPER BRIGHT, SPEED HARDY, SUPER BINN, XTRA SUPER BRIGHT, HYPER SPEEDMEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000, WINNER STR 10000 , WINNER STR 20000 , MEGA SUPER 2008, POWER MC 858, POWER MC 858, SUPER FLY, POP SUPER S 9999, POP SUPER S 9999, MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER MAC POWER, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME, MEGA VIP 123, POWER SMC 2222, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270PR VIPLEX 2000, SUPER POWER, PR VIPLEX – B 2000, PR VIPLEX- D 2000 , A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, A18 W-D (S), KAMIDEX-D (B), KAMIDEX-D (S), MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D (B), SANTOLIN W-D (S), LP – OIL, MEGA VITAPLEX 2007, MEGA LAMPAM P.898MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA RX 4000, MEGA RX8000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44MEGA DISUKE, MEGA DISUKE 1, MEGA DISUKE 2, MEGA DISUKE 3, VITA DISUKE P 500, VITA DISUKE P 500 (MINI), MEGA ENDON TP 248, MEGA A-18, MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA PC50, FR 505 FR 506, FR 507 , NEW SUPER FIT, MAGE SPEED FIGHT 851, MEGA PC50, MEGA A-18, MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA SANTOLIN, LAMPAM VITAPLEX, STRONG 995 GENTA COCK , PROFIT ONE, PROFIT AD 401, MEGA PROFIT 999, MEGA PROFIT 660 WD, MEGA ED 33, LP CLEAR – J, LP CLEAR-W-D 2000, GILLO FIGHT, GILLO FIGHT-J, HEEMOFEEL, HEEMOFEEL, STAP FIGHT-E, LP STAP FIGHT, STAP FIGHT-P, VIPAGEN, STRONG BLISS, LP WORM , PROFIT-D-300, PROFIT D-500, SUPER EYE DROPSMEGA ED 45, MEGA P 630, VIPAGEN-D305, HI CLEAN, BETAZOLE , CHLOMENT, LP. GILLO 100 ml, ENROVA, ENROVA, MEGA

    --- Bài cũ hơn ---

  • Làm Gì Với Chiến Kê Bị Mất Gân?
  • Mẹo Chế Biến Gà Già Ngon Không Bị Dai
  • Tìm Hiểu Xem Gà Thay Lông Bao Lâu
  • Hướng Dẫn Cách Nhổ Lông Gà Chọi Đẹp Như Thợ Cắt Tỉa Chuyên Nghiệp
  • Cách Xem Chân Gà Chọi Hay
  • Giới Thiệu Khái Quát Huyện Nga Sơn

    --- Bài mới hơn ---

  • Kinh Nghiệm Du Lịch Sầm Sơn Thanh Hóa
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Sầm Sơn Đi Lại, Đặt Phòng, Ăn Uống, Vui Chơi Từ A
  • Top 10 Cửa Hàng Đồ Chơi Trẻ Em Tại Buôn Ma Thuột
  • Tổng Hợp Quan Bar, Pub Giá Rẻ Ở Buôn Ma Thuột Được Giới Trẻ Yêu Thích Nhất
  • Có Thể Làm Giàu Từ Việc Chăn Nuôi Gà Chọi
  • Mỗi lần đọc Thương nhớ mười hai của Vũ Bằng, lòng tôi lại chộn rộn bao cảm xúc khi nghĩ về quê hương, đất nước mình. Thấy yêu quý, thấy tự hào về đất Việt biết bao. Mỗi bài viết trong Thương nhớ mười hai là một chuyến hành trình đưa ta về với những miền đất đẹp giàu, với những sản vật nổi tiếng theo từng tháng ở miền quê bắc bộ. Và đúng như giáo sư Hoàng Như Mai trong lời mở đầu của tác phẩm đã nhận xét ” những sản vật ấy gợi lên tình cảm đất nước quê hương đằm thắm…..”. Về với mảnh đất Nga Sơn, một vùng quê mang nhiều màu sắc huyền thoại, lòng tôi cũng không khỏi xốn xang khi được nghiên cứu, tìm hểu về văn hóa sống của người dân nơi đây, trong đó có văn hóa ẩm thực. Qua đó mới thấy, trên dải đất cong cong hình chữ S, bất cứ nơi đâu, cũng có một nét đặc trưng riêng biệt, một món ăn đậm đà tính quê hương. Nếu như người ta vẫn nhắc đến Phở Hà Nội, nhắc đến Bưởi Thanh Trà, đến nhãn lồng Hưng Yên, bánh Cu Đơ Hà Tĩnh,… Thì khi nhắc đến Nga Sơn ta sẽ phải nghĩ tới: gỏi Nhệch Nga Liên, Dê núi Nga An, rượu Chính Đại Nga Điền, rượu Nga Bạch, Nga Liên,…… những đặc sản thấm đậm tình người, tình quê xứ Thanh.

    Đi và ăn rồi mới thấy cách ăn, cách chơi, thú ẩm thực của Xứ Thanh cũng đầy thanh tao, cầu kỳ, sành sỏi và khoa học. Cũng bằng thứ nguyên liệu giống nhau, nhưng cách chế biến và thưởng thức của người dân Nga Sơn thì hoàn toàn đặc biệt và khác lạ. Nó tạo nên cho các món ăn nơi đây hương vị độc đáo đầy ấn tượng, chỉ thưởng thức một lần, cũng nhớ mãi không quên.

    Đến với Nga Sơn, mà không thưởng thức dê núi Nga An thì thật là thiếu sót. Dê núi Nga Sơn không nức tiếng, không ồ ạt, ồn ã như Dê núi Ninh Bình, nhưng chắc chắn chỉ 1 lần được thưởng thức Dê núi Nga An – Nga Sơn thì bạn đã có thể hiểu được sự đặc biệt của những món ăn được chế biến từ Dê. Tại sao nên ăn thịt Dê núi? Vì thịt Dê lành, loài Dê ít ốm đau bệnh tật, Dê lại ăn lộc, lá cây trên núi, đó là những lạo thảo dược chứa nhiều vitamin, và khoáng chất tốt cho sức khỏe. Nhất là đối với nam giới, thịt Dê thực là một loại chất bổ. Nếu như Dê núi Nga An cũng được chế biến như Dê núi Ninh Bình thì chắc hẳn nó đã không thể để lại được ấn tượng sâu sắc đến thế! Vậy, điều khác biệt của những món ăn này nằm ở đâu, cách chế biến có bí quyết gì mà gây được nhiều thiện cảm đến vậy?

    TIỀM NĂNG DU LỊCH NGA SƠN

    Nga Sơn “Vùng quê huyền thoại”, Nga Sơn “có đường lên Tiên” hãy “Về miền quê Cổ tích”..đó là những mỹ từ, mà từ xa xưa đến nay những thi nhân mặc khách ca ngợi vùng quê “Cẩm tú” này. Vùng quê cổ tích này hội tụ rất nhiều danh lam thắng cảnh, di tích

    Nga Sơn nằm trên quốc lộ 10, cách thành phố Thanh Hoá hơn 40km, thị xã Sầm Sơn chừng 60km, (nếu đi theo đường biển từ cửa Lạch Sung đến đảo Nẹ đến Sầm Sơn khoảng chừng 30km). huyện Nga Sơn nối với các điểm du lịch phía Bắc, cách nhà thờ đá Phát Diệm chừng 15km, từ Nga Sơn dọc theo quốc lộ 10 đến Quảng Ninh, Hải Phòng chỉ nửa ngày đường.

    Do giáp với huyện Kim Sơn tỉnh Ninh Bình, có nhà thờ đá Phát Diệm – một điểm du lịch khá phát triển và cách chùa Bái Đính khoảng 60km là điểm thu hút được rất nhiều khách du lịch nhất là khách du lịch quốc tế. Đây là điều kiện thuận lợi để huyện Nga Sơn thu hụt được nguồn khách du lịch từ Ninh Bình đến thăm.

    Phía nam giáp với huyện Hậu Lộc, phía tây giáp với huyện Hà Trung – hai huyện có nhiều điểm du lịch nổi tiếng. Vì vậy, huyện Nga Sơn có thể kết hợp với hai huyện để xây dựng một số tuyến du lịch nhằm khai thác có hiệu quả những tài nguyên du lịch của địa phương.

    Là một vùng do đất phù sa bồi tụ nên địa hình Nga Sơn nói chung được kiến tạo theo dạng lượn sóng, tạo thành ba vùng: Vùng chiem trũng, vùng đồng màu và vùng ven biển. Độ cao giữa các vùng chênh lệch 0,3-0,5m. Với địa hình như vậy rất thuận lợi cho việc đi lại, thăm quan của khách du lịch. Các điểm du lịch của Nga Sơn phân bố ở những nơi có địa hình không quá khó khăn nên tạo điều kiện thuận lợi để thu hút khách du lịch và xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ hoạt động du lịch.

    Vị trí địa lí mang lại cho Nga Sơn loại khí hậu nhiệt đới gió mùa, với nền nhiệt cao, mùa đông không lạnh lắm, mùa hè tương đối nóng, lượng mưa trung bình. Nhiệt độ trung bình năm là 23-24 0 C. Lượng mưa trung bình là 1700-1900mm. Mùa mưa kéo dài 6 tháng (từ tháng 5 đến thàng 10). Có hai thời kỳ khô ngắn là tháng 5,6 và tháng 10,11.

    Khí hậu của Nga Sơn không quá khắc nghiệt tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động du lịch diễn ra quanh năm và có thể phát triển được nhiều loại hình du lịch.

    Nga Sơn có khu vực biển nông chạy dài từ Nga Tân đến Nga Bạch khoảng 10km, vùng bãi triều có thể trồng được: sú, vẹt, nuôi ngao…ngoài khơi có nguồn lợi hải sản phong phú.

    Với tài nguyên như vậy, Nga Sơn có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch biển, ở vùng bãi triều đã trồng rừng sú, vẹt (ở xã Nga Tân) rộng tới gần 100ha, đây là điểm du lịch thuận lợi để thu hút khách du lịch tới tham quan. Vùng biển Nga Sơn có nguồn hải sản phong phú, đây là nguồn cung cấp thực phẩm cho các nhà hàng phục vụ nhu cầu ăn uống của khách du lịch về thăm Nga Sơn.

    Nga Sơn nằm giữa các con sông Hoạt và sông Lèn. Sông Lèn thuộc hệ thống sông Mã đoạn chảy qua huyện dài 11km, sông Hoạt là nhánh của sông Lèn đoạn chảy qua huyện khoảng 15km. Tổng lưu lượng nước mùa mưa của các con sông lên tới 1.720m 3/s. Trong các cuộc kháng chiến giữ nước trước đây, sông Hoạt và sông Lèn là đường giao thông thuỷ rất quan trọng. Không những thế, đôi bờ sông Hoạt là dãy núi Tam Điệp còn có những cảnh quan kỳ thú “sơn thuỷ hữu tình”.

    III. Tài nguyên du lịch tự nhiên.

    Lênh đênh qua cửa Thần Phù

    Khéo tu thì nổi vụng tu thì chìm

    Nga Sơn “Vùng quê huyền thoại”, Nga Sơn “có đường lên Tiên” hãy “Về miền quê Cổ tích”..đó là những mỹ từ, mà từ xa xưa đến nay những thi nhân mặc khách ca ngợi vùng quê “Cẩm tú” này.

    Vùng quê cổ tích này hội tụ rất nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nổi tiếng như: Động Từ Thức, cảnh đẹp Chùa Tiên, Hồ Đồng vua, đền thờ Mai Anh Tiêm trên núi Quả Dưa, Chùa Thạch Tuyền, chùa Bạch Tượng…dọc đôi bờ sông Hoạt theo dãy núi Tam Điệp còn có biết bao cảnh quan kỳ thú như động Lục Vân, Động Trúc Sơn, cửa Thần Phù, Núi Bia Thần, Núi Lã Vọng, Núi “Rồng Hổ tranh ngọc”, “Giếng thần”, Động Bạch Á … Mật độ di tích “dày đặc” lại rất tự nhiên nằm tập trung ở vùng phía bắc tại dãy núi Tam Điệp và đôi bờ sông Hoạt nên rất thuận lợi cho hoạt động du lịch. Và cũng chính nơi đây từ xưa đã có rất nhiều nhà sử học, bác học như: Phan Sư Mạnh, Trương Hán Siêu, Nguyễn Trãi, Lê Quý Đôn, Cao Bá Quát, …các nhà vua, chúa như: Lê Thánh Tông, Trần Nhân Tông, chúa Trịnh Sâm, và cả thái tử nước Lào…vãn cảnh thăm thú tức cảnh, đề thơ trên núi. Đồng thời vùng quê cổ tích này còn hội tụ những di tích lịch sử như: Chiến khu Ba Đình, đền thờ Trần Hưng Đạo, đền thờ Triệu Quang Phục, đền thờ nữ tướng Lê Thị Hoa, Đại tướng Trịnh Minh, đền thờ Thám hoa Mai Anh Tuấn…

    Nga Sơn từ lâu đã nổi tiếng với danh thắng Động Từ Thức, là một thắng cảnh đẹp nổi tiếng độc nhất vô nhị ở trời Nam. Bởi chỉ có động Từ Thức mới có huyền thoại “Từ Thức gặp Tiên” – một câu chuyện tình đầy lãng mạn, đầy tính nhân văn mà không ở nơi nào có được, một điểm có giá trị rất lớn đối với sự phát triển du lịch của huyện Nga Sơn nói riêng và Thanh Hoá nói chung.

    Động Từ Thức còn có tên gọi khác là Động Bích Đào, vì ở ngay cửa động có một quả đào to (tất nhiên bằng đá). Nhưng vì gẵn với câu chuyện Từ Thức gặp Tiên nên dân gian thường gọi là Động Từ Thức.

    Động Từ Thức thuộc xã Nga Thiện huyện Nga Sơn, nằm trong dãy núi đá vôi Tam Điệp ở phía đông bắc tỉnh Thanh Hoá. Dưới chân núi trước cửa động có hàng cây cổ thụ xum xuê tán lá, tiếp đến là con kênh dẫn nước, cánh đồng lúa bằng phẳng, xóm thôn xanh ngắt một mầu.

    Thắng cảnh Động Từ Thức gắn liền với câu chuyện truyền thuyết Từ Thức gặp Tiên – nàng Giáng Hương.

    Tương truyền Từ Thức vốn là người Hoá Châu (Thanh Hoá) thuộc xã Cẩm La huyện Tống Sơn (Hà Trung ngày nay), làm quan tri huyện ở Tiên Du tỉnh Bắc Ninh. Năm Quang Thái thứ 9 nhà Trần (1396).

    Cạnh huyện có ngôi chùa cổ, vườn chùa có cây Mẫu đơn, đến mùa hoa nở người người, lớp lớp chen chân vào xem hoa, gọi là Hội xem hoa.

    Tháng 2 năm Bính Tí có ngươi con gái nhan sắc tuyệt trần, vào xem hoa có vịn cành hoa không may bị gãy, vì là Tiên không có tiền chuộc nên người trông giữ hoa bắt lại. Quan huyện tể Từ Thức đến xem hội thấy người con gái xinh đẹp, lại bị trói vào cành hoa, chàng liền cởi áo da cừu trắng đến tăng phòng nộp cho nhà chùa, chuộc người con gái ấy.

    Nhân dân ca tụng ông là người nhân từ. Từ Thức là người phóng khoáng đi chơi thường mang theo bầu rượu, cây đàn, túi thơ du ngoạn các nơi có phong cảnh đẹp. Một số quan trên của ông thường hay quở mắng: Cha là Quan cao chấp chính, con không làm được chức quan Huyện tể hay sao ?

    Từ Thức than rằng: Ta không vì 3 đấu đậu đỏ (lương tháng) mà gởi thân vào trường danh lợi, lúc nào đó ta sẽ tìm đến non xanh, nước biếc du chơi, chắc là nơi ấy không nỡ phụ ta. Nói đoạn treo ấn từ quan rồi bỏ đi.

    Đến Tống Sơn là nơi có phong cảnh đẹp, có nhiều hang động, bói quẻ thấy đây là vùng đất lành, chim đậu, nên thường lui tới rong chơi, mang theo cây đàn, bầu rượu, túi thơ đến những khe suối nhỏ ngâm vịnh, không đâu thiếu thơ đề.

    Một buổi sáng thức dậy nhìn lên cửa bể Thần phù thấy năm sắc mây kết tụ như đoá hoa sen , chèo thuyền đến nơi thấy đó là ngọn núi đẹp. Buộc thuyền, trèo lên thấy ngọn núi đá nhọn cao trên 100 trượng, người như có cánh bay lên. Trước cảnh sinh tình đề thơ rằng:

    Thiên thoải bích thu quải trều diên

    Hoa thảo nghênh nhân nhập động môn

    Bàng giãn dĩ vô tăng thái dược

    Diên lu thăng hửu khách tâm nguyên

    Lữ du tư vị cầm tam lộng

    Điếu đỉnh sinh nhai tửu nhất tôn

    Nghĩ hướng vũ lăng ngư phủ vấn

    Tiền lai viễn cận thực đào thôn.

    Bạt ngàn cây biếc đón hương trời

    Hoa quả mời ta đến động chơi

    Sườn núi đã không sư hái thuốc

    Bờ khe lại có khách tìm chơi

    Lữ hành hứng thú đàn ba phiếm

    Ngư phủ say sa rượu một hơi

    Định đến vũ lăng tìm bạn hỏi

    Thôn đào đâu phải quá xa vời.

    Đề thơ xong bồi hồi xúc động ngắm nhìn, bỗng thấy vách đá nứt một lỗ hình tròn nhỏ nhưng có thể chui vào được. Từ Thức chui vào bước được mấy bước thì vách đá khép lại. Hoang mang bối rối, lấy tay xoa vách đá thấy một khe nhỏ cong queo như ruột dê, đi vào mấy dặm chợt thấy ngọn đèn treo trên vách đá, theo đường đi lên vòm bước lên đỉnh núi thấy bầu trời sáng sủa, nhìn quanh đến lâu đài cung các. Mây hồng tuyết trắng bám trên các lan can, hoa đẹp cỏ tươi quấn quýt gần xa, thật là một thâm cung nấu mình trong rừng thẳm.

    Lòng Từ Thức lâng lâng trầm ngâm suy nghĩ miên man, bỗng thấy trước mắt hai tiên đồng mặc áo xanh đến thưa rằng: Phu nhân thấy chàng chui vào động nên sai chúng tôi ra đón. Qua đường ngầm nến đỏ có một cửa son đối diện cung ngân trên có bảng đề “Kinh hư điện Gác giao quang”. Trên gác có giường Bát Bảo, chăn trắng, bên cạnh đặt một bình hương nhỏ.

    Một người mời Từ Thức ngồi và nói rằng: Chàng là người tốt, đã cưu người ở Hội hoa Mẫu Đơn Tiên Du, hạnh ngộ gặp nhau ở đây chả nhẽ lại quên ư. Từ Thức đáp: Tôi là dật sĩ ở Tống Sơn vui cảnh giang hồ làm sao biết được nơi đây Tử Phủ Thanh đô không hiểu sao tôi như tự sinh cánh mới lên được đây song lòng trần còn man mác, chưa hiểu tiền đồ ra sao. Người tiếp chuyện cười và nói rằng: Đây là động thứ sáu trong ba mươi sáu động. Tôi là Nam nhạc địa tiên Nga phu nhân, thấy chàng có nghĩa lớn hay cứu người bị gian nguy nên mời chàng đến đây, rồi đưa mắt bảo các cô gái gọi Nàng A lại.

    Từ Thức lét nhìn mặt mũi thì ra là người ngày trước làm gãy cành hoa mẫu đơn ở huyện Tiên Du.

    Tiên Nga chỉ vào Giáng Hương và nói: Đây là con gái của ta tên gọi Giáng Hương. Ngày trước nhờ chàng cứu nạn trong hội xem hoa, ơn nghĩa ấy không bao giờ quên, ngỏ ý muốn kết duyên để báo đáp công ơn chàng ngày trước.

    Đêm hôm ấy tại Tiên động lấy mỡ Phượng đốt đèn hành lễ giao duyên, hai người báo đáp lễ thành hôn.

    Hôm sau, các Nàng Tiên, người cưỡi Rồng, người ngồi võng Hạc, quần áo lộng lẫy đến nơi tụ tập mở yến tiệc trên Gác giao quang, bước lên gác trang trí nội thất toàn bằng lưu ly hổ phách chưa có ai ngồi. Tiên Nga gọi Kim Tiên quần nữ đến bái rước lên gác tiên, ca nhạc liên hoan. Có một người mạc xiêm y màu lam đến nói: Ta đến đây đã tám vạn năm, nay chàng du hành đến không ngại dương trần cách trở, thoả ước nguyện ba sinh, tưởng không phụ lòng nhau, đừng lấy thần tiên là chuyện hoang đường vậy.

    Tiếp sau các tiên đồng chia nhau ca vũ, phu nhân ngồi làm chủ toạ, Giáng Hương chuốc rượi mừng vui. Bỗng có một tiên nữ mặc áo lam đến nói: Cần có một kế ước làm tin, vì sợ sau này lạc nhau trên tiên giới khó mà tìm gặp được nhau. Vì trên đời còn lắm quần nho.

    Từ Thức có bộ áy náy trong lòng. Phu nhân nói tiếp: Tìm có thể gặp nhưng khó tìm, đạo không phải tu mà tự đến. Rồi đây đình lớn nhà cao bên sóng vỗ, sự đời diễn biến ra sao chưa thể biết trước. Chàng không nhớ chuyện Lộng Nga với Tiên Sử, Thái Loan gặp Văn Tiên, Lan Đã gặp Trương Thạc. Nhiều chuyện đã ghi chép rõ ràng, đó không phải là tấm gương soi hay sao. Nếu lấy việc hôn nhân làm chuyện đùa thì trước đến nay đều là vui đùa diễu cợt cả.

    Chuyện vui đang tiếp diễn thì ánh tà dương xuyên qua cửa sổ, hoàng hôn buông xuống mọi người phân tán đi nơi khác.

    Từ Thức vui đùa nói với Giáng Hương: Này duyên Tiên Trần phù hợp tại sao có chuyện Chức Nữ – Ngưu Lang, Tăng Nho – Chu Thái, tại sao lại có thơ Xuân Ngọc – Hoàng Lăng. Tuy cảnh có khác nhau nhưng tình là một. Bây giờ quần tiên đã đi xa, ở đây vắng vẻ mà lòng ta không hứng khởi, muốn hoà hợp với nhau mà tình chẳng động. Giáng Hương đáp lại: Đa số các chàng lấy khí huyền nguyên là một chân tình không thể phung phí cho nên đã lên nơi kim đàn mà thân nơi cửa khuyết, ở phủ Thanh đàn dạo chơi nơi xung hán không cần đèn mà lòng trong sáng, không vất vả mà chẳng động tình. Riêng phận thiếp thất tình chưa rửa sạch cho nên trăm loại tình đâu dễ phát sinh. Theo Châu Tử Mị Thiên Phủ mà lại mang nợ dưới cõi trần, thân trên chốn cung tiên mà lòng vẩn đục dưới trần thế. Mong chàng đừng lấy tự tình của thiếp mà so sánh với quần tiên.

    Từ Thức đáp: Nếu đã như vậy thì ta không thể xa nàng được. Cả hai người cùng vỗ tay cười.

    Phòng của Giáng Hương có bức bình phong, Từ Thức thường đề thơ. Nghĩ lại người xa nhà đã một năm nên nhiều lúc buồn rầu, đi đứng vội vã bất thường có lúc lại chậm chạp, yếu ớt. Nhiều đêm khí lùa vào cửa sổ, gối rơi khí lạnh cảnh vật chập chờn như ai gọi.

    Một hôm nhìn xuống trần gian thấy thuyền bè qua lại đông vui bèn gọi Giáng Hương lại trông và nói rằng: Nhà ta ở đó, hiềm vì trời xa sóng cả nên không rõ đâu là quê hương. Có lúc lại nói với Giáng Hương: Ta là người vui thú với cỏ cây, hoa lá, lòng đa sầu đa cảm, dễ động tình nhớ đến quê hương xin nàng cho ta trở về thăm thú quê nhà, rồi sẽ lên đây cùng nàng sống bên nhau đến trọn đời.

    Giáng Hương khóc và trả lời: Thiếp không buồn vì chàng trở lại dương trần, nhưng chỉ lo vì đường đi cách trở khó khăn, vả lại chàng ra đi đã lâu đến nay xóm làng thay đổi, cây cảnh khác xưa khó mà nhận ra quê hương làng mạc cũ.

    Từ Thức lại nói: Đây là ý nguyện khẩn thiết của ta, nàng hãy giúp ta. Giáng Hương can không được bèn tặng một cỗ xe mây chở chàng đi và trao cho chàng một phong thư, dặn chàng: Mai sau nếu không quên tình cũ, thì hãy xem thư này…nói đoạn rơi lệ tiễn biệt.

    Về đến quê hương thì vật đổi, sao rời, xóm làng thay đổi, cây cảnh khác xưa, mọi vật đều khác trước, người thân thích họ hàng không còn.

    Từ Thức tìm đến các cụ già nói rõ họ tên và tìm hiểu thân thích xa gần, tất cả đều ngơ ngác. Duy chỉ một ông cụ nói: Khi còn nhỏ tôi có nghe ông cụ tổ ba đời của tôi cùng họ tên với ông lạc vào rừng cách đây đã tám mươi năm. Từ triều Trần nay đã chuyển sang Triều Lê. Năm Diên Ninh thứ năm.

    Từ Thức vô cùng hối hận muốn trở lên tiên thì cỗ xe mây đã biến thành đám mây bay đi mất. Buồn rầu mở thư xem chỉ thấy Giáng hương ghi “Duyên xưa đã hết”. Nhìn trời biển bao la, Tiên trần cách biệt, hơn nữa dù có gặp lại Giáng Hương thì tình duyên đã hết. Từ chán ngán, mặc áo cừu nhẹ, đội nón lá ngắn, đi đến núi Hoàng Sơn (Nông Cống) rồi mất tích.

    Truyền thuyết dân gian Từ Thức – Giáng Hương là nét đặc sắc độc đáo của thắng cảnh Từ Thức và cũng là nguồn hấp dẫn, thu hút nhiều khách từ xưa đến nay tới đây để vãn cảnh, đề thơ.

    Chuyện tình Từ Thức – Giáng Hương, một thiên tình sử lãng mạn đầy tính nhân văn sâu sắc.

    Tạo hoá, như có một bàn tay siêu thần, có phép màu nhiệm tạo nên bao nhiêu cảnh đẹp như thực, như mơ, lung linh rực rỡ sắc màu vẻ huyền bí, bảng lảng vừa gần, vừa xa ở Bồng lai tiên cảnh, gần gũi đến lạ kỳ như giữa đời thường lúc nào cũng gặp bên ta. Cứ tưởng như khi ta chạm bàn tay vào các cảnh vật là Đá như có sự lay động, như có lời thầm thì của đá.

    Trong động, trên vách đá, nóc động, nền động nhiều cảnh thơ mộng bởi thạch nhũ. Các bức “phù điêu”, “tượng” rất thực với đời sống thường ngày của con người, của hạnh phúc lứa đôi, mà cảnh là một tác phẩm kỳ ảo của thiên nhiên lưu lại những kỷ niệm trùng hợp của đôi trai tài, gái sắc.

    Khi ta bước vào trong động đến khi thăm hết động, cảnh vật trong động được tạo hoá sắp xếp tuần tự, chỉnh chu như một “bài văn mẫu” kể về chuyện tình Từ Thức – Giáng Hương.

    Động Từ Thức được chia làm 3 động nhỏ: Động ngoài, động giữa và động trong. Hay thường gọi là ba cung.

    Động ngoài rộng, trần động hình vòng cung như chiếc bát úp khổng lồ. Phía dưới vòng cung ở giữa động một nhũ đá trông như trái Đào Tiên, nhiều bông hoa Mẫu Đơn, một chiếc áo treo bên cạnh của chàng Từ Thức, một cây bút thần. Trung tâm của động ngoài này là cảnh “Quần Tiên hội ẩm” giữa quần tiên ca múa nhân ngày Từ Thức kết duyên với Giáng Hương là hình ảnh Từ Thức đội mũ cánh chuồn đứng sau nàng Giáng Hương xinh đẹp, đôi lứa đang tràn đầy hạnh phúc.

    Bước vào phần động giữa là một thế giới kỳ ảo của nhiều cảnh trí mà chỉ có tạo hoá mới tạo ra được. Đầu tiên chúng ta sẽ thấy những kho Tiền, kho Muối, kho Vàng lấp lánh, thật ngạc nhiên khi ta bắt gặp “Rồng chầu ấp trứng” một con Rồng như phù điêu tuyệt đẹp mà có lẽ “chỉ có trời ” mới tạo ra được đẹp như thế. Rồng uốn lượn đang “co” lại “ấp” trứng, những quả trứng rồng mới đẹp làm sao. Quả tròn, to nhỏ nhiều cỡ, vở quả trứng bên ngoài như quả na vừa vàng, vừa thẫm đen trông thật kỳ thú. Rồi những phiến đá nhũ đá mỏng, màu trắng ngà rủ từ trần xuống-những nhũ đá đó gọi là dàn “đàn đá”, “trống đá”. Bởi vì chỉ cần gõ nhẹ vào những thanh nhũ đá, sẽ nghe âm thanh vang lên với những cung bậc khác nhau. Tiếng trầm hùng như từ ngà xưa vọng lại. Tiếng “kim ” như cao vút tận trời xanh.

    Càng vào sâu lòng động càng rộng ra, chúng ta sẽ thấy ngỡ ngàng khi gặp bàn cỗ tam sinh có đủ lợn, trâu, dê…một mâm xôi trên có miếng thịt lợn giống như thật. Rồi những dấu tích về tình yêu của Từ Thức và Giáng Hương như: “Buồng tắm” của Giáng Hương và “thư phòng” của Từ Thức, những Bông hoa, những quả Đào tiên, Vầng trăng và có cả những Đôi chim thạch nhũ, một “Bức triện” được khắc tinh xảo như dấu ấn từ quan của Từ Thức. Đối diện là cảnh Ao bèo, Bụi tre, Quả mít, cây Táo, những con Voi, con Dê… gợi hình tượng quê hương trong sự tưởng nhớ của chàng thư sinh Từ Thức. Ngước lên trần là cảnh Từ Thức cùng Giáng Hương đang “cưỡi Xe mây” du ngoạn Bồng lai Tiên cảnh. Cảnh Từ Thức – Giáng Hương cùng che “lộng Vàng” đọc sách, ngâm thơ. Cảnh những con chim Đại bàng sải cánh rộng bay chao đảo giưa bầu trời rộng mênh mông…Đi tiếp là một ngã rẽ, một ngả theo tương truyền là đường lên cõi Tiên của Từ Thức. Tại đây có quán nghỉ chân bằng đá mà chàng nghỉ suốt dọc hành trình và còn có những mắc treo áo, treo mũ bằng đá. Bên cạnh đường lên Tiên là một ngả rẽ hẻm sâu theo đường xoáy ốc vẫn bí ẩn bao đời nay, nhân dân quen gọi là đường xuống Âm phủ tối đen. (dân ở đó kể rằng khắc dấu vào quả bưởi thả xuống, quả bưởi sẽ trôi ra mãi cửa Thần Phù)

    Động Trong: Cảnh Từ Thức từ giã Giáng Hương về thăm quê, một đôi dày của Từ Thức thô sơ như bao đôi dày dân giã, một dãy núi có 5 ngọn núi nhỏ “tựa như Ngũ hành sơn”. Nơi Từ Thức đến những bông hoa mẫu đơn, có một bông thật to rủ xuống bên cạnh ngôi mộ của chàng Từ. (Bông hoa Mẫu đơn, mà nàng Giáng Hương vô ý đã làm gãy cành-Duyên cớ đó cho đôi lứa nên duyên vợ chồng). Phía cuối động có vòm thấp, phải cúi đầu mới vào được đó là “lầu cô lầu cậu” rất linh thiêng, những cặp vợ chồng thường vào đó để cầu tự sinh trai tài, gái sắc.

    Ở những thế kỷ trước nhiều thi nhân tới động Bich Đào , tức cảnh sinh tình, những vần thơ “thiên cổ kỳ bút” đã sinh ra từ đây để lại cho hậu thế. Hai câu thơ của cụ Huỳnh Thúc Kháng vịnh về động Bích Đào còn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ và trong thi đàn Việt Nam:

    “Thơ ngọc vội đưa người viễn khách

    Động Bích Đào còn để lại tiếng danh sơn”

    Nhà thơ, nhà bác học Lê Quý Đôn, trạng nguyên Nguyễn Thượng Hiền, chua Trịnh Sâm đều sáng tác những vần thơ đẹp ngợi ca động Bích Đào.

    Sách “Truyền kỳ mạn lục” của tác giả Nguyễn Dữ dành cả một chương viết về kỳ quan thiên nhiên động Bích Đào và câu chuyện Từ Thức. Tập truyện nôm khuyết danh “Từ Thức tân truyện”, rồi “Từ Thức Tiên hôn” của tác giả Lê Khắc Khuyết viết vào đầu thế kỷ XX và những thế kỷ trước, các sách “Thanh Hoá kỳ thắng”, “Thanh Hoá danh thắng”…đều hết sức ca ngợi động Từ Thức.

    Bài thơ của bảng nhãn Lê Quý Đôn (1726-1784):

    Trên đảo bầy Tiên chuyện lạ thường

    Bích Đào cửa động quá hoang lương !

    Đất trời manh áo đày Từ Thức

    Mây nước đôi mày đoạ Giáng Hương !

    Trống đá tiếng lay vầng nhật sớm

    Muối non vị nhạt đẫm thu sương

    Người đời khổ bởi mơ tiên cảnh

    Ai biết thiên thai cũng hí trường.

    Mờ mịt thần tiên ngất dặm dương

    Bích Đào động khẩu dấu thê lương

    Áo gai phiêu bạt thân Từ Thức

    Mây nước già dăm mặt Giáng Hương

    Trống đá nghe khuya lay động sớm

    Sương thu chăng đượm cát sa trường

    Thiên thai bao kẻ từng xây mộng

    Nào biết thiên thai cũng hí trường.

    Bài thơ của chúa Trịnh Sâm:

    Rời thuyền thừa hứng viếng Từ công

    Cửa động y nguyên khoá ánh hồng

    Xiêm ráng vách treo rờn gấm vóc

    Phượng reo đá gõ vọng cung thương

    Duyên tiên từ thủơ ba sinh hẹn

    Bể khổ nay đà mấy độ dâng.

    Chớ bảo giao trì ngày thấm thoát

    Chơi đây nào khác dạo Bồng Lang.

    (Nguyễn Hữu Vĩ viết – Hồng Phi phiên âm và dịch)

    Bài thơ của Hoàng Giáp Nguyễn Khắc Niên (1886-1955) Tổng đốc Thanh Hoá:

    Lâng lâng nhẹ gót viếng Đào Nguyên

    Mới rõ trần gian chửa dứt nguyên

    Vinh lộc đã cam từ huyện ấn

    Ái tình còn nặng lụy duyên tiên

    Nghê thường mờ mịt chòm mây sớm

    Thạch nhũ đầm đìa bóng nguyệt đêm

    Hoạn lộ cười mình về quá muộn

    Gặp nhau cửa động mới không nên

    Nguồn đào thanh thản bước chân

    Tiếc thay lòng vẫn duyên trần đa mang

    Đã hay treo ấn từ quan

    Ái tình còn lụy mơ màng chốn tiên

    Nghê thường óng ả mây xiêm

    Trăng soi thạch nhũ hồn đêm ngậm ngùi

    Ta chưa về cũng đáng cười

    Gặp nhau cửa động khôn lời nói năng.

    Lâng lâng nhẹ bước tới Đào Nguyên

    Trần thế lòng còn vướng nợ duyên

    Danh lợi xem khinh treo ấn tín

    Ái tình mang nặng luỵ non tiên

    Nghê thường nhuộm vĩ mây chiều xám

    Thạch nhũ vương hồn bóng nguyệt đêm.

    Về muộn ai cười ta đó tá

    Gặp nhau cửa động chẳng hàn huyên.

    Động Từ Thức là “Bồng lai, Tiên cảnh”. Thiên nhiên ban tặng cho Nga Sơn.

    Câu chuyện tình duyên, thắm nồng và dang dở giữa chàng Từ Thức và nàng tiên Giáng Hương chỉ là một huyền thoại, nhưng được gắn với cảnh động Từ Thức đã tôn thêm tính hiện thực. Tiên cảnh và trần thế, hư và thực đan xen trong câu chuyện, chứng tỏ chất lãng mạn, lạc quan, yêu cuộc sống là bản tính của dân tộc Việt Nam. Danh thắng động Từ Thức mãi mãi xứng danh với “Danh sơn đệ nhất động” ở trời Nam.

    Một thắng cảnh nổi tiếng của Nga Thiện đó là núi Bia Thần, nơi thuở xưa có một mỏm đá nhô ra sông thuyền bè có thể đi luồn dưới gầm núi, trên núi có khắc một chữ “Thần” bằng chữ Hán rất lớn, nét chữ khoẻ mạnh, phóng khoáng, ngạo nghễ và oai nghiêm. Sách “Đại nam nhất thống chí” chép rằng: Tương truyền Lê Thánh Tông là tác giả của đại tự trên. Mới đây nhờ khảo sát kỹ của Hồng Phi và Hương Nao các chữ nhỏ khắc hai bên (đã bị ai đó đục phá), mới phát hiện người đề chữ này là “Nhật Nam Nguyên chủ”, tức là chúa Trịnh Sâm. Chữ “Thần” được khắc ở vị trí núi non hiểm trở này, muốn chứng tỏ rằng nước Nam có thần linh canh giữ, không để những kẻ ngoại xâm vào xâm chiếm.

    Điều đặc biệt ở vùng “huyền thoại” và “cổ tích” này nhiều địa danh được gắn với chữ Thần (Thần Phù, Bia Thần, Giếng Thần). Chữ Thần ở núi Bia Thần chỉ độc một to lớn ở xã Nga Thiện và cũng ở Động Bạch Á xã Nga Thiện có tấm bia cổ lớn có độc một chữ “Phật” . Các danh thắng như Động Từ Thức, Núi Bia Thần, Động Bạch Á, Núi Lã Vọng, Giếng Thần, Đền thờ Nữ tướng Lê Thị Hoa, Đại tướng Trịnh Minh…các di tích “dày đặc” ở cùng một xã, mà động Từ Thức là “trung tâm”

    3. Động Bạch Á xã Nga Thiện

    Động Bạch Á là một thắng cảnh nổi tiếng từ xưa, hay còn được gọi là Động Bạch Ác, Bạch Nha. Động Bạch Á thuộc địa phận làng Tri Thiện xã Nga Thiện. Bạch Á (hay Bạch Nha) nghĩa chữ Hán là “quạ trắng”. Người xưa đặt tên là “quạ trắng” có lẽ bởi vì từ xa nhìn về cửa động trước thấy giống như một con quạ khổng lồ đang dang rộng cánh giữa một khoảng trời rộng lớn màu bạc, đất trong động màu ngà, sông nước bao bọc xung quanh nên moi vật dường như màu trắng.

    Ngoài các tên gọi trên Động Bạch Á còn là nơi có rất nhiều dơi cư trú. Vì vậy, từ xưa tới nay, nhân dân địa phương còn gọi động theo tên khác nữa là động Dơi.

    Động Bạch Á nằm trong lòng một núi đá đứng độc lập thuộc phía đông bắc huyện Nga Sơn. Núi này thường được gọi là núi Bạch Á (hay Bạch Ác, Bạch Nha).

    Động Bạch Á là nơi có cảnh quan thiên nhiên kỳ thú. Nơi đây đã được các bậc vua chúa và các danh nhân thưởng ngoạn, đề thơ. Đây là một trong những nơi có cảnh đẹp thiên nhiên ban tặng cho vùng quê này.

    Ngoài vẻ đẹp thiên nhiên, động Bạch Á còn có chùa thờ Phật. Đây là một trong những ngôi chùa có niên đại từ rất sớm. Trải qua thời gian tồn tại, nơi đây đã trở thành nơi vãn cảnh, thưởng ngoạn và sinh hoạt văn hoá tâm linh của nhân dân địa phương và các vùng xung quanh, khách thập phương.

    Hiện tại Động Bạch Á còn lưu giữ rất nhiều hiện vật có giá trị về nhiều mặt như hệ thống tượng đá, tượng gỗ, các điêu khắc hình rồng hai bên bậc lên xuống…Điều đó minh chứng cho sự tồn tại của ngôi chùa cũng như sự phát triển của phật giáo khi du nhập vào nước ta, cũng như về vẻ đẹp của động Bạch Á.

    Động Bạch Á là một thắng cảnh đã có từ rất lâu. Xưa kia nơi đây là vùng cửa biển. Sau thời gian được phù sa bồi đắp, vùng đất này đã trở nên bằng phẳng và đông dân cư như ngày nay.

    “Lịch triều hiến chương loại chí” của Phan Huy Chú khi chép về động Bạch Á đã viết: “Động Bạch Nha ở bãi biển huyện Nga Sơn, ngọn núi cao đứng sững lên, giữa núi có động sâu, gắn với động Từ Thức”.

    Động Bạch Á nằm trong ngọn núi có độ cao khoảng gần 50m so với mực nước biển. Từ trên ngọn núi này chúng ta có thể quan sát cảnh quan thiên nhiên kỳ thú của vùng đông bắc huyện Nga Sơn một cách rõ ràng.

    Để vào động Bạch Á có bốn lối theo bốn hướng đông, tây, nam, bắc. Các lối vào phía đông và phía nam nằm cao trên lưng chừng động nên ít được sử dụng ra vào, chủ yếu chỉ sử dụng hai lối phía tây và phía bắc, phía tây là cửa ra vào chính phía bắc là lối đi phụ.

    Từ phía tây vào , chúng ta phải đi tử dưới lên trên cao khoảng 7m để vào động bằng các bậc lên xuống. Hai bên lối lên xuống là 6 con rồng bằng đá nguyên khối (4 con lớn, 2 con nhỏ).

    Tiếp đến là cổng tam quan được xây dựng bằng gạch vữa. Phía trong là sân rộng lớn. Giữa sân đặt tượng Quan Âm Bồ tát.

    Tiếp giáp với sân là cửa động rộng, cao thoáng mát. Phía trên của động có khắc 3 tấm bia Ma Nhai.

    Qua cửa động vào bên trong được chia thành 3 cung với kích thước khác nhau đều rộng rãi và cao ráo.

    Từ cung trong cùng được mở rộng ra hai phía bắc và phía nam khoảng không rộng rãi thông ra ngoài bằng hai cửa nhỏ, cửa phía bắc và cửa phía nam. Tại các vị trí này đều có dấu vết của nền móng xây dựng cũ (có thể đây là nhà chính tẩm cũ). Phía sau được thông ra ngoài bởi một lối nhỏ, phía trên cao hơn so với nền khoảng 4m.

    Nhờ có 4 cửa thông nhau nên trong động quanh năm luôn thoáng đãng, khô ráo và mát mẻ. Trên vách động không có nhiều nhũ đá như những động khác, ở phía đông động có một hình “được vẽ” và “tô đắp” như hình Giáng Hương dang đôi cánh bay xuống du ngoạn động này.

    Động Bạch Á còn là nơi lưu giữ rất nhiều tượng điêu khắc bằng đá, bia như: Tượng Vũ Sĩ, tượng Phật, tượng Rồng được chạm khắc công phu trên những phiến đá tảng lớn, các bia…

    Sách xưa cho biết, trước cửa động có một tấm bia rất lớn từ thế kỷ XII thời Lý đặt trên lưng rùa, nhưng sau này bị mất. May mắn, mới đây đã tìm lại được tấm bia này, đó là bia chữ “Phật”. Bia hình chữ nhật, kích thước cao 1.83m (trán bia hình bán nguyệt, cao 0.26m, đế cao 0.2m). Trên trán bia có khắc tám chữ triện, được giáo sư Hà Văn Tấn dịch là: “Trùng tu Diên Linh chân giáo tự bi” (Bia trùng tu chùa Diên Linh chân giáo). Phải chăng “Diên Linh chân giáo” là tên chữ của ngôi chùa ?. Xung quanh cả 4 mặt đều chạm khắc hoa văn, cành lá, hình rồng thời Lý rất tinh xảo. Nhưng một số chữ đã bị bào mòn, trong đó có niên đại của tấm bia.

    Đặc biệt ở động này còn có các tấm bia ma nhai, là nơi lưu giữ được các bút tích của các bậc vua chúa đề thơ ở đây. Trong đó có các bài thơ chữ Hán của các vua Lê Thánh Tông, Lê Hiếu Tông, Lê Tương Dực, Chúa Trịnh Sâm.

    Năm 1467, vua Lê Thánh Tông đã dùng thuyền thăm thắng cảnh Bạch Á, sáng tác thơ khắc trước cửa động:

    ” Ngàn non xanh biếc tựa tầng không

    Chùa cổ hang mây quá mịt mùng

    Trời nhẹ khí lành xuân bóng toả

    Tiết đầy sắc thắm gió không rung

    Sau buổi hồng hoang trời đất mở

    Trong khuôn tạo hoá quỷ thần thông

    Ơn chị Oa Hoàng dành chỗ đẹp

    Để ta ghi lại thái bình công”

    44 năm sau, Lê Tương Dực cũng tới đây vãn cảnh, cảm hứng sáng tác hai bài thơ khắc trong động có những câu thơ sau ca ngợi vẻ đẹp của thắng cảnh Bạch Á.

    ” Nghìn non xanh biếc tầng không

    Vách cao chùa cũ trập trùng mâu qua

    Cảnh xuân trời dịu chan hoà

    Gió êm cây cối đến là biếc xanh

    Đất trời dựng thuở hồng mông

    Quỷ thần đẽo gọt vô cùng nên thơ

    Nữ Oa dành lại đó mà

    Để ghi công đức triều ta thái bình”

    “Nguy nga núi đá điệp trùng trùng

    Dấn bước lên cao cảm hứng nồng

    Muôn vạn sóng xanh vờn ánh nhật

    Một bầu cỏ biếc giỡn xuân phong

    Khói mây mờ mịt xa vời ngắm

    Hoa cỏ âm thầm thấp thoáng trông

    Cảnh trí bút nào mô tả nổi

    Lung linh trước mắt đẹp vô cùng”

    “Chon von núi cổ điệp trùng trùng

    Lên tới non cao thi tứ nồng

    Cờ phướn phất phơ vờn ánh nhật

    Xiêm đai rực rỡ giỡn xuân phong

    Sấm rền vang dội kình vài tiếng

    Hoa rực sáng bừng đuốc mấy bông

    Cảnh vật bầu trời đầy trước mắt

    Cõi Nam cảnh trí đẹp vô cùng”

    (Hồng Phi phiên âm, dịch theo bản khắc trên vách động)

    Phía trên hai bút tích này là bài thơ Đường luật của Nhật Nam nguyên chủ tức Chúa Trịnh Sâm:

    “Động bày riêng chiếm một càn khôn

    Chót vót vòm cao núi độc tôn

    Vách đá trong ngoài xây lớp lớp

    Cửa mây đôi mặt hướng tây đông

    Bia hàn khói toả chùa sâu thẳm

    Khánh cổ gió lùa xa xóm thôn

    Đai ngọc vòng quanh ta thưởng ngoạn

    Càn chi ra đó viếng Đào nguyên”

    (Hồng Phi phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ)

    “Cảnh bày riêng một cõi kiền khôn

    Cao chọc vòm trời thế độc tôn

    Đá biếc bao từng xây động núi

    Cửa mây bốn mặt dựng sườn non

    Móc phong bia lạnh nơi chùa thẳm

    Gió thổi phương xa tiếng khánh dồn

    Đai ngọc vòng quanh trông ngoạn mục

    Đào nguyên ngoài đó chẳng đâu còn”

    (Tố Nguyên – Nguyễn Thọ Dực dịch)

    Ở chính giữa động còn hai bài thơ Đường luật của vua Lê Hiếu Tông.

    I. “Thuyền rồng đưa khách thuận buồm dong

    Đến viếng Bỗu tiên cảnh thắm hồng

    Ngao gắng sức nâng Thiên Phủ quốc

    Thu triều xa đỡ Thuỷ Tinh cung

    Song cao khoá kín vân hà lặng

    Cửa phật treo cao tục lợi không

    Những sợ sơn hà không thắng cảnh

    Quân vương thi tứ bỗng thêm nồng.”

    II. “Hoa non như gấm, cỏ như chăn

    Thượng giới chuông rền, đôi phía vang

    Cửa động hương xuân bày bướm lượn

    Bờ sông nắng ấm áng mây vần

    Há không thành kính gìn tâm Phật

    Nên xét lò than chống diễn văn

    Muôn dặm Tây kinh cờ trở lại

    Tạm dừng dưới núi trú ba quân ”

    (Hồng Phi – Hương Nao dịch)

    Động Bạch Á là một thắng cảnh có giá trị rất lớn về nhiều mặt mỹ thuật, lịch sử, văn hoá và du lịch. Động Bạch Á đã được công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh.

    Động Bạch Á là nơi có cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, năm trong khu vực có nhiều danh lam thắng cảnh. Đồng thời là nơi thờ Phật, nơi sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của nhân dân địa phương và các vùng xung quanh.

    Động còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ có giá trị rất lớn như: Tượng cổ bằng gỗ, các tượng phật, tượng quan hầu, tượng rồng bằng đá…thể hiện phong cách nghệ thuật điêu khắc qua các thời kỳ lịch sử khác nhau.

    Nơi đây cũng đã lưu giữ nhiều những tác phẩm thi ca đã được nhiều thi nhân thưởng thức và thán phục.

    Núi Lã Vọng người dân nơi đây thường quen gọi là núi Lão Vọng (Ông lão ngồi câu cá). Từ bên này Động Từ Thức leo qua Eo “Đầu Lợn” sang bên kia, đi dọc cánh đồng của làng Hoàng Cương chừng gần 200m, ngoảnh mặt nhìn hướng đông có một hòn núi mà trên đỉnh núi có một ông già đang ngồi mặt nhìn hướng đông, nét mặt “đăm chiêu” như đang chứng kiến bao cảnh thăng trầm, bao sự biến thiên của lịch sử. (Cũng nhìn chếch về hướng đông bên kia sông Hoạt Giang là núi Bia Thần). Tương truyền núi Lã Vọng được gắn với câu chuyện đạo sĩ họ La tên Viện. Chuyện kể rằng: Theo truyền thuyết và sử cũ thì năm 1044, vua Lý Thánh Tông đi đánh quân Chiêm Thành, khi đến cửa Thần Phù gặp mưa to, gió lớn thuyền không qua được Bỗng trên núi có một người tự xưng họ La tên Viện tâu với Vua rằng: “Thần sẽ giúp nhà Vua thoát qua cửa biển Thần Phù”. Nhà Vua cho mời đạo sĩ xuống thuyền. Quả nhiên khi đạo sĩ ngồi ở mũi thuyền thì sóng yên, biển lặng. Khi thắng trận trở về, vị đạo sĩ họ La đã mất, nhà vua biết ơn cho lập đền thờ ở chân núi Đường Trèo ( xã Nga An) và phong “áp lãng chân nhân tôn thần” (Người có công đè sóng giúp vua được tôn thành thần)

    Non nước Thần Phù vừa linh thiêng, u minh vừa nên thơ.

    “Núi vút ngàn trùng non dựng đứng

    Rắn bò một giải nước quanh đi”

    Đây là một địa danh lịch sử xa xưa gắn với nhiều truyền thuyết, thực chất là một vùng đất nằm ở hai bên cửa biển cũ, nay đã lùi xa trong đất liền hơn 10km. Cửa biển Thần Phù hiện thuộc ranh giới giữa hai xã Yên Lâm huyện Yên Mô tỉnh Ninh Bình và xã Nga Điền,Nga Sơn, Thanh Hoá.

    Cửa biển Thần Phù ngày xưa là một cửa biển sóng to, nước giữ nên ca dao Việt Nam đã có câu:

    Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm.

    Thần Phù và vùng cửa biển Thần Phù cũng là một địa danh nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam về các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc.

    Năm 40 SCN, Lê Thị Hoa – nữ tướng của Hai Bà Trưng đã tổ chức quân đội, phất cao ngọn cờ độc lập chống lại sự tấn công của lão tường Mã Viện.

    Vào cuối thế kỷ X, khi vua Đinh Tiên Hoàn vừa mới mất (năm 979), Đinh Toàn lên ngôi, Lê Hoàn là nhiếp chính. Phò mã Ngô Nhật Khánh cùng quân Chiêm tiến ra Hoa Lư đánh nhà Đinh. Nhưng vừa tới cửa Tiểu Khang (cửa Thần Phù) thì bị gió bão đánh chìm. Ngô Nhật Khánh chết đuối, chúa Chiêm may mắn thoát nạn.

    Dưới thời Trần trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 (năm 1285), thượng tướng thái sư Trần Quang Khải đã lập một phòng tuyến ở đây để chặn đánh 10 vạn quân Toa Đô từ phía nam (Chăm Pa) đánh ra, đập tan kế hoạch trong đánh ra, ngoài đánh vào của viên tướng tổng chỉ huy Thoát Hoan.

    Năm thứ 7 đời Xương Phù(1388), triều vua Trần Hiệu Đế (1377-1388), tướng Nguyền Đa Phương và Hồ Quý Ly đã đánh cho quân Chăm một trận thất bại nặng nề, buộc chúng phải tháo chạy về nước.

    Với những giá trị trên, cửa biển Thần Phù cũng là một điểm du lịch hấp dẫn của huyện Nga Sơn. Đến với cửa biển Thần Phù, chúng ta không chỉ được hiểu biết thêm về lịch sử đấu tranh anh dũng của ông cha ta, mà còn được ngắm phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp mà tạo hoá đã ban tặng cho vùng đất Nga Sơn.

    Cửa biển Thần Phù không chỉ ghi dấu nhiều chiến công của ông cha ta mà còn có những cảnh đẹp đó là động Lục Vân- theo nghĩa là động có sáu tầng mây – động bên Sông Hoạt từ bờ sông leo lên cửa động chừng 20m đường thoai thoải dễ đi. Nhìn bên ngoài động hình vòng tròn như miệng con rồng lớn. Vào trong động, ngay cửa động ở trên vách đá có hình một bên hình con rồng màu vàng đang cuốn mình nhô ra cửa động. Một bên hình con Hổ màu vàng đen cũng đang nhìn ra cửa động. Ngoài cái tên động Lục Vân dân ở đây còn gọi là động “Rồng Hổ tranh quang” vào sâu trong động phải men theo các tầng mây để tìm hiểu thăm thú. Càng vào trong động càng rộng, du khách có cảm giác như đi trên các “tầng mây” có tầng mây rộng thoáng đủ cho cả 5-7 chục người đứng ngắm cảnh.

    Năm 1771 chúa Trịnh Sâm đã dừng chân thưởng ngoạn đêm trăng và cảm hứng đề thơ lên vách núi, đến nay vẫn còn:

    “Gió đưa, thuyền dâng trăng sáng trôi

    Lênh đênh chiếc lá thuận dòng chơi

    Làn sông ngấm biếc bèo đôi phía

    Rặng núi hang xanh bóng giữa vời

    Thấp thoáng mây xanh am cổ hiện

    Thập thình chày ngọc giọt thu rơi…”.

    Xưa kia trước động có chùa và những điêu khắc chạm trổ trực tiếp lên đá núi. Nhưng hiện nay không còn, chỉ còn thấy một số bút tích chữ Hán của người xưa đến vãn cảnh để lại trong và ngoài động. Trong số đó, có thơ của vua Lê Thánh Tông, Lê Hiếu Tông, Lê Tương Dực, Hoàng giáp Ngô Thị Sĩ (1726-1780), đứng trước cửa động, ngắm nhìn núi non, sông nước hữu tình, và các bài thơ của các thi nhân khắc trên vách đá thì trong lòng cảm thấy xốn sang man mát:

    ” Khe núi bóng tà hoa lấp lánh

    Hàng dương xuân đến điểm râm ran

    Suối trong rửa lòng tê tái

    Nhà tối đèn treo mộng rảnh rang…”

    ” Mặt đất chung cùng đôi nhật nguyệt

    Bầu tiên riêng chiếm một càn khôn

    Chén trôi bóng ngọc theo dòng nước

    Đá hoá bầy dê rải động mòn

    Cửa chống trời dành riêng có ý

    Để trời đêm gắm ánh chiều tuôn”

    “Thìên quang bát ngát ngọc xuyên sơn

    Ngạo nghễ tầng non giữa thủ yên

    Muôn dặm quan hà xa dã ngoại

    Một bầu trời hoa có rực quang tiền

    Mây già thấp thoáng vui chiêm ngưỡng

    Chiếm cả bầu tiên xuân vũ trụ

    Thi nhân thêm đẹp thái bình niên”

    (Hồng Phi dịch theo bản khắc trên đá)

    Động Lục Vân có sức hấp dẫn đối với những nam thanh, nữ tú. Họ thường rủ nhau “leo lên” các tầng mây, những ngọn nến lung linh, ánh sáng huyền ảo càng làm cho cảnh đẹp động Lục Vân thêm thơ mộng, thần tiên.

    Đây là một ngọn núi được xem như chiếc cọc tiêu định hướng cho thuyền bè đi lại trên cửa biển Thần Phù xưa kia. Ngọn núi này thuộc thôn Văn Đức xã Nga Phú. Núi Chích Trợ hay thường gọi là núi Chiếc Đũa, núi được tạo nên bởi các phiến đá phẳng cạnh, vuông góc xếp chồng lên nhau, cao khoảng 300-400m, nằm trơ trọi giữa cánh đồng lúa . Xưa kia vùng này còn là biển cả mênh mông, nhiều vua chúa, danh nho Việt Nam đã qua đây, dừng thuyền lên núi thưởng ngoạn và sáng tác thơ văn ca ngợi. Hiện ở vách núi phía bắc còn thấy bài thơ chữ Hán của vua Lê Hiếu Tông vào mùa xuân năm Cảnh Thống thứ tư (1501) và bài thơ của chúa Trịnh Sâm sáng tác vào tháng 2 năm Tân Mão (1771). Những bài thơ của các tác giả đã thể hiện cảm hứng của mình trước cảnh đẹp hùng vĩ của thắng cảnh “Chích Trợ sơn”:

    “Vin mây ngồi ngóng sóng triều tuôn

    Sừng sững giữa dòng dễ mấy non

    Đâu Suất trời tây trên mặt nước

    Bồng Lai phía trái tại nhân gian

    Sáu ngao đứng vững bền khuôn đất

    Muôn ngọn xô vào biển rộng hơn

    Vây dựng sóng kình nay đã bặt

    Anh hùng như thấy tiểu trần hoàn.”

    (Thơ của vua Lê Hiếu Tông – Hồng Phi dịch)

    “Bát ngát trông vời biển sắc thâu

    Trời đen Chích Trợ chắn dòng sâu

    Một mình sừng sững nâng ngao cực

    Ai dán nghênh ngang ép thẩn lâu ?

    Hơn chục biển bờ nêu trụ đá

    Ba ngàn cõi thế dáng tiên châu

    Ôm non vượt biển anh hùng chí

    Thủa trước nào ta có nghĩ đâu.”

    (Thơ của chúa Trịnh Sâm – Hồng Phi dịch)

    Núi Chích Trợ có một hang nhỏ xuyên từ bên này sang bên kia chân núi, có thể dễ dàng chui qua mà không cần phải đi vòng. Nếu trèo lên đỉnh núi phóng tầm mắt ra bốn phía ruộng đồng, sông biển sẽ thấy hết được những cảnh đẹp, những điều thú vị và sẽ thây thoải mái , thấy yêu quê hương mình.

    Đi từ xa ngắm nhìn Chích Trợ sơn thì thấy ngọn núi này không giống như chiếc đũa chút nào, mà hình giáng như một toà sen nơi cửa Phật. Bởi thế, từ thế kỷ thứ XVIII, nhà bác học Lê Quý Đôn đã có những câu thơ nhận xét:

    “Viễn chiêm chinh tự liên hoa toạ

    Hà dự danh vi Chích Trợ sơn “…

    ( Xa xem như thể toà sen biếc

    “Chiếc đũa” tên này bởi tại sao?…)

    Dọc theo sông Hoạt, từ cửa “Thần Phù” xuôi về phía tây chừng hơn 1km chúng ta sẽ gặp núi “Rồng Hổ tranh ngọc” và bên trong ngọn núi là thung lũng rộng chừng cả vài ha, phía cuối thung lũng là chùa Trúc Lâm.

    Người xưa kể lại rằng: Non nước Thần Phù, cảnh vật “Sơn thuỷ hữu tình” lại vô cùng thiêng liêng. Trên núi có Hổ là chúa tể sơn lâm, dưới sông nước có Rồng là chúa tể muôn loài. Ngọc Hoàng nhiều lần xuống hạ giới để thăm thú cảnh Thần Phù, Người muốn ban tặng cho Thần Phù một báu vật là “Viên ngọc quý” và rất linh nghiệm. Vừa là “quà tặng” cho một nơi “Sơn thuỷ hữu tình” vừa để “Viên ngọc quý” có phép thuật linh nghiệm giúp dân qua cửa Thần Phù.

    Rồng và Hổ cả hai “chúa tể” đều muốn nhận vật quý của Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng phân vân chưa biết giao “viên ngọc quý” cho chúa tể nào vì cả hai đều tài giỏi, kẻ trên núi cao, kẻ dưới sông nước. Một vị thần tâu với Ngọc Hoàng rằng: Bẩm Ngọc Hoàng – Người hãy tung Viên ngọc quý ấy xuống trần gian, chúa tể nào lấy được thì giao cho chúa tể đó. Ngọc Hoàng cho là phải bèn “tung” Viên Ngọc quý đó xuống trần gian. Cả hai “chúa tể” tranh nhau, trổ hết tài nghệ để giành lấy vật báu. Cuộc tranh giành diễn ra nhiều ngày. Rồi đến một hôm Viên Ngọc rơi đến “thung” chùa Trúc Lâm. Bên cạnh thung gần sông Thần Phù, Viên Ngọc rơi xuống sông, cả Hổ và Rồng đều lao xuống nước để “mò” Viên Ngọc quý. Cuối cùng Rồng đã dành được.

    Thần Phù là nơi núi non hiểm trở, nhưng cũng là nơi biển rộng, sông sâu, sóng to gió lớn, dân trong nam ra bắc và bắc vào nam từ xa xưa đều đi thuyền qua nơi này vì vậy “ý trời” là muốn giao Viên Ngọc quý cho chúa tể Rồng để giúp dân, giúp nước.

    Núi “Rồng Hổ tranh ngọc” hiện còn ở xã Nga Điền – phía tây ngọn núi là hình vị chúa tể Hổ. Phía đông ngọn núi là hình vị chúa tể Rồng. Trong miệng Rồng đang ngậm “Viên Ngọc quý”. Hình núi tạo ra hai vị chúa tể nhìn giống như thật, ở giữa quả núi nơi hai vị chúa tể đang nhìn nhau “một bên tỏ ra tức giận, tiếc nuối, một bên tỏ ra vui vẻ, mãn nguyện”. Dưới cái khoảng không của núi đó là một “thung lũng” khá rộng và bằng phẳng – có nhiều hòn đá nằm rải rác, trong thung có hòn giống con Rùa, có hình giống con Hổ, con Rồng, con Dê, con Cá,…trước cửa thung lũng là hai ngọn núi “chạm đầu” vào nhau tạo ra một cửa nhỏ chỉ đủ cho một người đi qua, ai đi qua cũng phải “cúi đầu” mới vào được bên trong. (Một khách của Tây Ban Nha – tìm hiểu vùng “Thần Phù” rất ngạc nhiên, tò mò và thích thú phát hiện ra cái “kỳ lạ” của hai hòn “đá núi” ở đây). Không giống nhiều đá ở nơi khác, đá núi ở đây giống như “xi măng bỏ quên” của mấy ông thợ xây: Các viên đá nhỏ nhưng liên kết với nhau rất vững chắc.

    Trong cùng của thung lũng là ngôi chùa cổ. Dưới chân ngôi chùa cổ rất nhiều hòn đá cả to, cả nhỏ đều giống hình con rùa. Giáo sư – Phó tiến sĩ Hà Đình Đức người được coi là “nhà nghiên cứu Rùa” khi đến thăm nơi đây đã thốt lên: “Ở vùng Thần Phù này sao nhiều Rùa thế”.

    Chùa nơi đây có cái tên là Chùa Trúc Lâm (có lẽ xưa ở thung lũng này có nhiều tre, trúc ?). Chùa toạ ở dưới một cái hang khá rộng. Trong chùa có nhiều tượng phật (dân địa phương nói: Sau chùa có một con đường nhỏ có thể đi qua để sang bên Ninh Bình).

    Cảnh đẹp, chùa thiêng nên thường có nhiều khách đến tham quan vào những ngày rằm tháng giêng cả mấy trăm người từ Ninh Bình đem theo lều trại, thức ăn, nước uống các tư trang cần thiết vào “cắm trại” ở khu “thung lũng” của ngôi chùa này vừa để vui chơi thưởng ngoạn, vừa để thắp hương cầu nguỵên cho một năm mới mọi điều an lành.

    6. Chùa Vân Lỗi xã Nga Lĩnh

    Người dân Nga Sơn có câu ca:

    Đồn rằng chùa Sỏi lắm Tiên

    Bạch Câu lắm cá, Thạch Tuyền lắm quan.

    Chùa Sỏi tức là chùa Vân Lỗi, chùa Sùng Nguyêm hay chùa Vân Hoàn (Vân là mây, hoàn là tụ lại. Vì có nhiều mây màu sắc rực rỡ tụ lại, nên cảnh chùa càng đẹp càng lung linh bởi thế mà có nhiều nàng Tiên giáng xuống để du ngoạn). Chùa Sỏi bởi trước đây nằm ở làng Sỏi, có cả hồ Đồng Sỏi. Về sau làng Sỏi đổi tên thành làng Vân Hoàn nên chùa Sỏi cũng đổi tên là chùa Vân Hoàn.

    Chùa Vân Lỗi được toạ lạc trên núi Vân Nham, chùa nằm ở lưng chừng núi, cách mặt đất chừng 20m, trên nóc mái chùa là hang động cao, những thạch nhũ “thả xuống” treo lơ lửng làm cho cảnh chùa càng huyền ảo nên thơ:

    “Đông có xóm làng cửa nhà đông đúc, có thể làm nơi phú quý giàu sang.

    Nam gần sông dài chảy ra cửa biển khơi có thể làm chốn mênh mông cho thế giới.

    Tây có kinh mạch lạc len lỏi đến hương Đại Lỵ, núi Ma Ni có thể làm cảnh tráng quan cho các vùng quận huyện.

    Bắc kề đường lớn, ăn thông với cửa biển Thần Đầu có thể làm nơi nghỉ đáng tin cho kẻ qua người lại” (Sách đd trang 137)

    Xưa kia có một tảng đá lớn nhô ra, như mái hiên nhà che cho chùa. Đứng ở chùa gió nam thổi lồng lộng, hương hoa lá cỏ cây thơm ngào ngạt, cảm giác thật sảng khoái, thanh tao.

    Sách “Đại Nam nhất thống chí” thế kỷ XIX miêu tả “Lên núi trông ra ngoài cửa biển Bạch Câu thì thấy chim biển, thuyền buồm hiện ra trước mắt”.

    Ninh Tốn (1743-1790) là tiến sĩ làm quan dưới triều Lê-Trịnh nổi tiếng thơ văn khi đến vãn cảnh chùa có bài ký:

    ” Kìa núi xanh rậm mà vút lên thẳng đứng như bức bình phong ngọc, lại như trướng gấm thế kia…Đó chẳng phải là cái vẻ đẹp của núi Vân Lỗi ư? Phía trước núi là dòng sông lớn, triều dâng sóng cuộn, lồng lộng vòng eo, thuỷ triều lên xuống sớm chiều nhiều vẻ…Đó chẳng phải là cái hùng tráng, dũng mãnh của dòng sông bên sườn Vân Lỗi kia ư? Giữa eo núi hương thơm sắc toả, mịt mùng như móc như mây, lại như lầu gác cô đơn mà cao vút lên, thấp thoáng trong mây, lúc ẩn lúc hiện…Đó chẳng phải là cái vẻ đẹp của chùa Vân Lỗi này ư?

    Sao cảnh trí nơi đây xưa kia u ám mà ngày nay lại vui tươi nhộn nhịp thế này. Phải chăng cảnh vật cũng có thời bĩ thái?

    Ôi! từ khi có vũ trụ, liền có giang san. Núi cao vút thế này và dòng sông cuồn cuộn thế kia, đâu phải chỉ ngày nay mà không biết chúng đã trải qua bao lần hoa khai lá rụng mới có lần này dương mi ngước mắt, để được nhìn, được nói, há lại chịu nhường phần cho những giai thắng như Lục Vân Bạch Á, mà chẳng xếp chúng vào cùng loạilãm xảo của tạo hoá có từ hàng trăm ngàn năm về trước ư?

    (Những bút tích Hán-Nôm hiện còn ở các hang động, vách núi đá xứ Thanh – NXB Giáo dục Võ Hồng Phi, Hương Nao năm 2007)

    Trước chùa có Phật Quan Thế Âm bồ tát, bên cạnh chùa một chân dung toàn thân vị sư khắc trên vách núi đường nét thần tình, màu sắc rực rỡ tươi sáng, khiến ai nhì cũng tưởng người thật. Vị sư khắc trên vách núi chính là chân dung vị sư trụ trì ở chùa Vân Lỗi này có tên là Thích Từ Di Nguyễn Phúc Công, tự Hụê Xúc, đạo hiệu Vĩnh Toàn Thiền Sư.

    Chùa Vân Lỗi có nhiều tấm bia ký (trước đây có tới hơn chục bia) nay còn lại 5 bia. Trong đó đặc biệt có tấm bia ký của danh nho nổi tiếng Phạm Sư Mạnh, đời Trần thế kỷ thứ XIV và tấm bia ký của Tĩnh Vương Trịnh Sâm.

    Bài của Phạm Sư Mạnh:

    “Đây núi Vân Lỗi

    Am sát ven sông

    Ai người tạo dựng

    Hoàn hảo vô cùng

    Giúp kẻ sống chết

    Ngàn năm phúc chung

    Đức lớn rũ lòng

    Chúng sinh cứu vớt

    Trên dẫn bến mê

    Dưới đưa cõi sống

    Người người phấn chấn

    Chốn chốn nghe danh

    Đạo huyền sâu sắc

    Biết đâu là cùng

    Tìm về cõi thực

    Thoát chốn trần tục

    Thần hồn mung lung

    Nét vàng thêm sắc

    Hiển hiện sáng trưng

    Thần non phù trợ

    Tín đồ cúng dâng

    Ngày đêm không ngót

    Khắp chốn giàu sang

    Lời này minh ấy

    Rạng trang sử vàng”

    Bài thơ của Tĩnh Vương Trịnh Sâm:

    “Danh thắng nêu cao đệ nhất châu

    Dáng non như mực nước như dầu

    Am mây nửa khép mong huyền hạc

    Bãi cát dường ngăn cợt bạch âu

    Nẻo tuyết tiều men chân đá cứng

    Đường sao khách vượt bước nghềnh sâu

    Cao trông sóng cuộn theo tầm mắt

    Trời đất mênh mang một sắc thâu”

    Bài thơ của Ninh Tốn:

    “Châu Ái lắm kỳ quan

    Trong số có Vân Nham

    Núi xanh ngôi chùa ẩn

    Vách đá chữ vua ban

    Non cao xa hướng lại

    Nước bạc lượn quanh ngang

    Cỏ cây xưa nay đủ

    Sông núi tự bận nhàn

    Trèo lên phóng tầm mắt

    Trong mình mây ngàn”

    Chùa Vân Lỗi – Chùa Vân Hoàn là một thắng cảnh đẹp nổi tiếng, chùa Vân Lỗi cũng rất linh thiêng, nơi đây cũng ghi lại dấu tích của mặt trận quyết chiến thời Trần. Khi quân Nguyễn chia làm ba hướng tấn công vào Thăng Long, một hướng từ phía bắc kéo đến, một hướng từ phía biển kéo vào, một hướng từ phía nam do tướng Toa Đô kéo ra. Trận quyết chiến giữa quân Toa Đô và quân Trần do Thái sư Trần Quang Khải chỉ huy đã diễn ra ở khu vực sông Lèn. Bên kia sông Lèn là xã Quang Lộc (Hậu Lộc ngày nay), bên này là xã Nga Lĩnh, Nga Thạch bây giờ. Xác giặc chết ngổn ngang, máu chảy đỏ cả dòng sông (vì vậy đoạn sông xã Nga Thạch còn gọi là sông Thắm). Sau khi chiến thắng quân Nguyên lần thứ III Hoàng thái hậu nhà Trần về chùa Vân Lỗi làm lễ cầu siêu cho các vong hồn của cả quân Nguyên và quân Trần được siêu thoát. Dân làng Vân Hoàn cũng kéo đến rất đông và “sáng tác” trò diễn “Bát man” (Giết chết 8 tên tướng giặc) để mua vui cho Hoàng thái hậu.

    Tương truyền có một vị quan ở Tàu, vì tuổi cao mà vợ vẫn không sinh được con để nối dõi tông đường, vị quan đó đã đến chùa Vân Lỗi (là một trong 6 ngôi chùa thiêng ở nươc Nam) để cầu tự. Sau đó ông sinh được con sống ở đó cho đến khi chết.Trên đỉnh núi Vân Hoàn có một cái hang, không rộng lắm nhưng rất sâu người dân nối nhiều sợi dây thưng buộc hòn đá vào đầu dây thả mãi, thả mãi hòn đá xuống nhưng không chạm đất bao giờ. Người dân Vân Hoàn kể lại cứ hàng năm vào dịp đầu năm hoặc một con bò, hoặc một con dê lăn xuống đó để tế thần núi.

    Chùa Vân Lỗi rất linh thiêng, những ngày mừng một, rằm, ngày tết, lễ hội rất đông dân ở khắp vùng đến thờ cúng mong mọi điều tốt lành. Đặc biệt vào ngày lễ hội nhân dân làng Vân Hoàn lại tổ chức lễ hội, khách thập phương nhiều tỉnh thành kéo về rất đông.

    7. Các di tích lịch sử văn hoá

    Đây là một di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng của huyện Nga Sơn, có rất nhiều người đã biết đến địa danh Ba Đình này. Chiến khu Ba Đình nằm ở xã Ba Đình, cách thị trấn Nga Sơn khoảng 4km về phía tây bắc. Trước đây, chiến khu này là một khu thành luỹ nằm trong vùng ngập nước, bùn lầy của ba làng: Mậu Thịnh, Thượng Thọ, Mỹ Khê. Vào mùa mưa, căn cứ này như một hòn đảo nổi lên giữa cánh đồng nước mênh mông cách biệt giữa các làng khác. Chiến khu này có tên là Ba Đình và mỗi làng có một cái đình, từ làng này có thể nhìn thấy đình của hai làng kia. Tại đây đã diễn ra cuộc khởi nghĩa hưởng ứng phong trào Cần Vương vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Cuộc khởi nghĩa này do Đinh Công Tráng, Phạm Bành và Hoàng Bật Đạt lãnh đạo. Để chuẩn bị chiến đấu lâu dài, Đinh Công Tráng đã cho bao bọc xung quanh căn cứ là luỹ tre vững chắc và một hệ thống hào rộng, cắm đầy chông tre. Ở trong là một lớp đất cao 3m, chân rộng 8-10m. Trên mặt thành, nghĩa quân đặt các rọ tre chứa đất nhào rơm xếp vững chắc có những khe hở làm lỗ châu mai sẵn sang chiến đấu. Thành rộng 400m, dài 1200m. Phía trong thành có hệ thống giao thông hào dùng để vận chuyển lương thực và vận động khi chiến đấu. Ở những nơi xung yếu đều có công sự vững chắc, ở hầm chiến đấu được xây dựng theo hình chữ “chi”, nhằm hạn chế thương vong. Ở mỗi làng, tại vị trí ngôi đình được xây dựng một đồn đóng quân. ở Thượng Thọ có đồn Thượng, ở Mậu Thịnh có đồn Trung, ở Mỹ Khê có đồn Hạ. Ba đồn này có thể hỗ trợ tác chiến với nhau khi bị tấn công, đồng thời cũng có thể chiến đấu độc lập. Có thể nói rằng ăn cứ Ba Đình có vị trí tiêu biểu nhất, là một tuyến phòng ngự quy mô nhất thời kỳ Cần Vương cuối thế kỷ XIX. Cuộc khởi nghĩa Ba Đình đã diễn ra rất ác liệt, thực dân Pháp lúc đó đã phải huy động rất nhiều binh linh để đánh phá căn cứ này.

    Cuộc khởi nghĩ Ba Đình và lãnh tụ Đinh Công Tráng được lịch sử đánh giá rất cao. Chính người Pháp cũng phải công nhận rằng: “1886-1887, cuộc công hãn Ba Đình là quan trọng nhất, cuộc chiến đấu này thu hút nhiều quân lực nhất và làm cho các cấp chỉ huy lo ngại nhiều nhất”.

    Chủ Tịch Hồ Chí Minh sau này đã chọn cái tên Ba Đình để đặt tên cho quảng trương Ba Đình, nơi đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà.

    Chiến khu này đã được xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1992. Đến thăm chiến khu Ba Đình, chúng ta không chỉ hiểu thêm được lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta mà chúng ta còn tự hào về ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam ta. Di tích lịch sử chiến khu Ba Đình đang được đầu tư để tôn tạo xây dựng để xứng đáng là một di tích lịch sử quốc gia. Hằng năm, cứ vào dịp 26 tháng 11 nhân dân Nga Sơn nói chung, nhân dân Ba Đình nói riêng lại tổ chức “lễ hội” Ba Đình. Nhiều năm lễ hội Ba Đình được tổ chức với quy mô cấp tỉnh hoành tráng thu hút hàng vạn khách đến tham dự.

    Di tích lịch sử – văn hoá cấp quốc gia chùa Thạch Tuyền thuộc thôn Hậu Trạch, xã Nga Thạch, huyện Nga Sơn.

    Bản thần phả được lưu giữ tại đền Trung (Nga Thạch), do quan Hàn lâm viện đông các đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm 1672 ghi rõ về hai sự kiện quan trọng trên đất Nga Thạch. Đó là vào năm Nguyên Phong thứ nhất(1251) đê sông Lèn bị vỡ, lượng nước mưa rất lớn, mùa màng mất hết, nhân dân lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, bệnh dịch phát sinh, vua Trần Thái Tông đã về đất Nga Thạch chỉ huy quân dân hàn đê cứu dân(Thần Phả đền Trung). Ngày nay, quanh khu vực đồng bằng thuộc khu vực sông Lèn còn nhiều ao hồ, là vết tích của những trận lũ lụt trong các thế kỷ trước. Sau trận lũ lụt, vua Trần Thánh Tông cho xây dựng chùa, đền ở Nga Thạch, để tạ ơn phật thánh đã phù hộ cho việc cứa dân.

    Sau trận lũ lụt, vua Trần đích thân chỉ huy cuộc viễn chinh phương Nam, trên đường hành quân :”…nhà vua Trần đi đến đất khu Đạc Châu, Vạn Bảo, Thạch Tuyền, huyện Nga Sơn, phủ Hà Trung, thì thấy trong không trung gió mây bay từ Đông về Tây, vua Trần cho là trước kia đã có linh thiêng( trận lụt năm 1251), phù hộ, bèn bí mật cầu nguyện”(thần phả- tài liệu đã dẫn).

    Tiếp đến các sự kiện vào năm 1382-1389, quân chiêm Thành đánh vào Thanh Hoá, quân đội nhà Trần đóng ở Hàm Rồng. Hải quân đóng ở cửa biển Thàn Đầu, Nga Thạch nằm trong tuýen phòng thủ chống giặc.

    Trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông xâm lược, triều đình nhà Trần đã rút lui theo đường biển qua hải phận Nga Thạch- Nga Sơn (1285).

    Vua Quang Trung Nguyễn Huệ tiến quân ra bắc giệt giặc Thanh (1877), đóng quân tại phòng tuyến dãy Tam Điệp và đảo Biện Sơn thuộc địa phận và hải phận huyện Nga Sơn và Tĩnh Gia. Nga Thạch nằm ở vị trí tiếp giáp gữa miền Bắc và miền Trung, kề cận giữa hai tuyyén giao thông thuỷ bộ từ Bắc vào Nam đó là con đường bộ thiên lý qua đèo Ba Dội (Bỉm Sơn) và đường biển. Do vị trí địa lý đặc biệt như vậy, nên những biến cố lịch sử của đất nước trong nhiều thế kỷ qua tác động sâu sắc đến vùng quê này, trước hết là con người nơi đây, được tôi luyện ý chí để sống và phát triển.

    Nhiều dòng họ đã có mặt rất sớm ở Nga Thạch , cùng đoàn kết để xây dưng quê hương, đã đạt được những thành quả đáng tự hào như dong họ Nguyễn, họ Mai, họ Phạm, họ Lê, họ Trần, họ Hoàng, họ Ngô, họ Phan, họ Vũ có tới 22 người trong các dòng họ đỗ đạt khoa cử và binh nghiệp (văn bia Nga Thạch) qua các triều đại: Triều Lý có 9 vị, triều Trần có 3 vị, triều Lê có 4 vị, triều Nguyễn có 6 vị. Văn có Thám hoa Mai Anh Tuấn, làm thị độc giản tại Hàn lâm viện và nhiều người khác được phong làm Đại học sĩ. Võ có người giữ chức thượng tướng được phong đến chức Hầu. Trong văn học dân gian có câu ca dao, ca ngợi đất Thạch Tuyền có nhiều người học giỏi, thành đạt:

    Đồn rằng chùa Sỏi lắm tiên

    Bạch Câu lắm cá, Thạch Tuyền lắm quan.

    (Chùa Sỏi ở xã Nga Lĩnh, chùa Bạch Câu ở xã Nga Bạch, chùa Thạch Tuyền).

    Sáu mươi đạo sắc phong của các triều đại phong kiến Việt Nam dành cho ngôi đền tại Nga Thạch (hiện chỉ còn 12 đạo) là bằng chứng hùng hồn về sự tôn vinh của lịch sử đối với các vị anh hùng của nơi này.

    Chùa Thạch Tuyền được xây dựng trong khoảng không gian văn hoá thấm đẫm tính nhân văn như vậy khiến ý nghĩa của ngôi chùa vượt ra ngoài nhận thức trực quan về giá trị văn hoá vật chất của công trình (gồm kiến trúc, các biểu tượng về Phật).

    Chùa được xây dựng vào thời Trần (thế kỷ XIII), sau những biến cố lớn xảy ra ở đây (lũ lụt, chiến tranh với Chiêm Thành). Buổi đầu chùa còn đơn sơ làm bằng tre lợp lá cọ, đến triều Cảnh Hưng (1740-1786) được xây dựng kiên cố hơn. Năm 1936 chùa được trùng tu tôn tạo một lần nữa.

    Đặt tên chùa thể hiện niềm mơ ước của nhân dân nơi đây về làng quê mình. Thạch có nghĩa là biểu tượng của sự bền vững, rắn chắc. Tuyền có nghĩa là dòng suối, suối thì phải có nước, là nguồn gốc đầu tiên của sự sống muôn loài.

    Chùa Thạch Tuyền được đặt ở nơi có vị trí linh thiêng. Hàn lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính nhận xét về thế đất Thạch Tuyền:

    ” Hình Quy (Rùa) toạ ở phía tây, hướng đông, chính Cục Càn Tốn là đất cấm anh linh.

    Toạ bắc hướng nam, chính cục Quý Đinh, trước Giang Châu trì (ao) bãi là đất cát địa”. (đất có hình con Rùa-Rùa là con vật linh thiêng trong tứ linh:Long, Ly, Quy, Phượng). “Toạ ở phía tây, quay về hướng đông, tinh thần thuận đạo đất trời, đó là đất rất linh thiêng. Toạ ở phía bắc, quay về hướng nam, phía trước có sông Quý, có ao hồ, đồng bãi là đất lành, rất tốt”(Thần phả hệ lưu trữ tại đền Trung, xã Nga Thạch).

    Chùa Thạch Tuyền quay về hướng chính nam, bên trái (phía đông) có sông chảy qua. Một không gian rộng mở về phía nam, có ao hồ quanh năm đầy nước, có cánh đồng lúa, bãi bằng phẳng. Hướng tây và hướng bắc chùa có làng xóm quần tụ trong cảnh màu xanh của cây trái. Chùa Thạch Tuyền toạ lạc trên thửa đất với diện tích 4068m 2. Trong khuôn viên chùa có nhiều loại cây che phủ bóng mát như cây đa – còn gọi là cây Dung Thụ, ví như mái nhà. Cây Gạo nở hoa đỏ rực sân chùa vào mùa hạ như bầu trời đầy tinh tú. Cây Đại mỗi năm thay lá thay hoa một lần, là cây thiêng chùa nao cũng có.

    Cổng chùa Thạch Tuyền được kiến trúc với quy mô khá đồ sộ, bố trí trên mặt bằng hình thang cân, cổng gồm hai tầng. Hai cầu thang được xây dựng vững chắc ở hai cạnh bên, dẫn lên tầng 2 được sử dụng làm gác chuông. Tầng 2 có 5 cửa cuốn vòm, hai bên cửa thấp dẫn xuống theo chiều mái cổng chồng diêm, với 8 vòm uốn cong, tổng cộng có 16 đầu đao cũng theo thứ tự từ thấp lên cao dần, tăng vẻ bề thế cho công trình. Hai cột nam hình khối vuông xây ốp sát vào hai bên hông cổng.

    Đến thăm chùa Thạch Tuyền-một di sản văn hoá cấp quốc gia, cùng phong cảnh nơi đây chúng ta không khỏi bồi hồi, xúc động tưởng nhớ về những thế hệ đã đi qua trong nhiều thế kỷ, bằng sức lao động kiên trì và sáng tạo để tạo lập nên một miền quê trù phú, với một truyền thống văn hoá tốt đẹp góp phần vào lịch sử hào hùng của dân tộc.

    7.2.2 Đền thờ Thám hoa Mai Anh Tuấn

    Đền thờ Thám hoa Mai Anh Tuấn hiện ở làng Hậu Trạch xã Nga Thạch. Ngôi đền được xây dựng lại năm 2008, đến năm 2010 UBND tỉnh Thanh Hoá đã quyết định xếp hạng là di tích Lịch sử văn hoá cấp tỉnh.

    Ngôi đền được xay dựng ngay bên cạnh chùa Thạch Tuyền. Ngôi đền nhỏ dáng thanh thoát, như tâm hồn con người Thám hoa Mai Anh Tuấn “một danh nhân văn hoá, một vị quan trung quân ái quốc…một vị quan cương trực đầy khí phách giàu tinh thần tự tôn dân tộc” (Giáo sư Đinh Xuân Lâm – Viện trưởng Viện sử học Việt Nam).

    Thám hoa Mai Anh Tuấn, tên thật là Mai Thế Tuấn sinh năm Ất hợi (1815) tại làng Lang Miếu phường Thịnh Hào, Hà Nội.

    Chuyện xưa kể lại rằng: Bà mẹ đêm nằm mơ đi thăm động Từ Thức, khi ra đến cửa động bà nhin thấy một cụ già râu tóc bạc phơ, tay cầm cây bút. Cụ già đến gần và nói: Ta cho ngươi một cây bút thần về ngươi sẽ sinh hạ được một cậu con trai tài giỏi, tuấn tú hơn người. Bà đem chuyện đó kể lại với chồng. Ông chồng cho là điềm tốt lành, bèn đem lễ vật về động Từ Thức để lễ tạ. Quả nhiên sau đó bà sinh hạ được một cậu con trai khôi ngô, tuấn tú, ông bà đặt tệ là Mai Thế Tuấn.

    Mai Thế Tuấn sinh ra trong một gia tộc cả 8 đời đều làm quan phục vụ triều Lê, được người đương thời quý trọng khen là:” Hiển hoạn cao khoa, lệnh danh hoàn tiết”,( tiếng tốt, nghĩa trọn).

    Cụ thân sinh ra Mai Thế Tuấn là Mai Thế Trinh,hiệu là Đoan Thận , có tiếng hay chữ, nhưng vì tổ tiên đã làm tôi nhà Lê lâu đời, nhà Lê không còn nên không thi cử, không làm quan. Đến khi nhà nguỹen lên, trong nước đã đại định, vua Gia Long xuống chiếu cầu hiền, tìm các danh nho, trung quân Đô thống Thành Quận công Nguyễn Văn Thành Tổng trấn Bắc thành chọn cụ Mai Thế Trinh làm tr huyện Thanh Trì, Thanh Lâm, Tứ Kỳ, được thăng chức Hàn lân viện thị giảng Học sỹ. Cụ có tập thơ” Mông Trai” lưu hành. Cụ bà chánh thất họ Uông, cụ bà thứ thất họ Dương là mẫu sinh của cụ Mai Anh Tuấn. Hai cụ đích mẫu và sinh mẫu đều được phong Tùng ngũ phẩm nghi nhân.

    Thuở nhỏ Mai Thế Tuấn đã nổi tiếng học giỏi, năm 1837 đi thi Hương đỗ giải Nguyên, năm ấy ông 22 tuổi. Năm 1843 thi Hội, thi Đình ông đều đỗ đầu Bình Nguyên (khi đó luật triều đình nhà Nguyễn bỏ tước Hoàng hậu, Tể tướng và Trạng nguyên, nếu không có luật bỏ ba tước đó thì Mai Thế Tuấn đỗ đầu là Trạng nguyên). Vua Thiệu Trị rất ái mộ bài văn của Mai Thế Tuấn, để tỏ lòng mến tài của Mai Thế Tuấn, nhà vua đã đổi tên Thế Tuấn thành Anh Tuấn, đối với bậc anh tài của đất nước.

    Sau khi đỗ Thám hoa, ông được bổ chức Hành Tẩu ở Bí thư sở Toà nội các, và chức Thị độc Viện hàn lâm. Tiếp sau đó ông được bổ nhiệm Án sát Lạng Sơn. Trong trận đánh chống giặc bảo vệ biên cương, ông đã hi sinh anh dũng ở Thất Khê ngày mùng 6 tháng 8 năm Tân Hợi (1881). Nghe tin này, nhà vua ân hận thương tiếc bèn cho triều thần đưa thi hài ông về sinh quán chôn cất long trọng tại làng Hoàng Cầu phường Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội.

    Ghi nhớ công lao của một vị Thám hoa cương trực, dũng cảm vì dân vì nước, nhiều nơi trên đất Hà Nội, Thanh Hoá, những con đường được mang tên Mai Anh Tuấn, trường học Mai Anh Tuấn. Dòng họ và nhân dân xã Nga Thạch đã xây dựng lại đền thờ ông để tưởng nhớ tới một con người trung hiếu của quê hương.

    Đền thờ ông luôn được dòng họ bà con nhân dân Nga Thạch, nhân dân Nga Sơn, nhất là các sĩ tử thường đến thắp hương cầu nguyện đỗ đạt thành tài. Cầu mong mọi điều tốt đẹp.

    7.2.3 Đền thờ Bà Chiêu Nghi Mai Thị Ngọc Tiến Tôn thần

    Chuyện xưa kể rằng: Trong tiết xuân ấm áp, trăm hoa đua nở, nhà vua đời Lê đi du xuân ở xứ Thanh, đến vùng đất Thạch Tuyền thấy cảnh sắc đẹp, thuyền vua đi chậm lại, nhà Vua thấy người con gái xinh đẹp đang cầm liềm cắt cỏ ven sông, nhà Vua liền đọc vế đối đại ý rằng: “Người con gái đẹp cắt cỏ ven sông”. Người con gái đẹp kia nghe vậy liền ứng khẩu đáp lại rằng: “Nữ tướng cầm gươm diệt ngàn giặc cỏ”. Nhà vua thấy người con gái nhan sắc tuyệt trần lại thông minh nên Người vời về cung giúp nhà Vua dạy dỗ con cháu trong hoàng tộc. Bà Mai Thị Ngọc Tiến là con gái đầu của Mậu Quân công, làm quan trong triều Lê. Bà được Chúa Trịnh Tạc (1657-1682) sùng ái đứng đầu trong hậu cung. Bà được phong là Chiêu nghi là bảo mẫu của chúa Khang hương Trịnh Cán (1682-1709). Bà là người có công với dân với nước, khi bà mất nhà Vua rất thương tiếc và gửi câu đối đến viếng đại ý rằng: Khi sống bà là Mẹ của nước, khi chết bà là Thần của nước. Đền thờ bà hiện ở làng Hậu Trạch xã Nga Thạch.

    7.3.1 Chùa Tiên (Chùa Mậu Nam) – Di tích quốc gia.

    Chùa tiên thuộc địa phận xã Nga An, toạ lạc trên một khu đất rộng đên 8ha. Phía trước là một cánh đồng cát khô khá rộng. Phía sau và hai bên chùa được bao bọc bởi những ngon núi cao và một hồ Đồng Vụa rộng tới 20ha. Chùa Tiên được toạ lạc ở nơi cảnh trí nên thơ, sơn thuỷ hữu tình. Vì vậy mà những vần thơ vịnh cảnh của nhà vua – tao đàn nguyên suý thời Lê (thế kỷ XV) – vẫn còn nguyên một sức sống bất tử để rung ngân ở nơi đất chùa xưa này:

    “Nhìn non xanh biếc tầng không

    Vách cao chùa cũ trập trùng mây qua

    Cảnh xuân trời dịu chan hoà

    Gió ôm cây cối đến là biếc xanh

    Đất trời dựng thuở hồng mông

    Quỷ thần đẽo gọt vô cùng nên thơ

    Đây là cảnh tiên, đất Phật và là nơi ra đời của thiên tình sử Từ Thức-Giáng Hương một truyền thuyết sống mãi với thời gian và in sâu trong tâm thức của người xứ Thanh, đất Việt.

    Đến với chùa Tiên ai cũng cảm thấy xốn xao và dạt dào rung cảm, bởi không gian văn hoá-lịch sử, thiên nhiên ở đây đã thấm đượm vào nhau một cách thật đặc biệt. Bất kể cảnh trí nào cũng trở thành di tích của lịch sử, di tích của huyền thoại, di tích của tình yêu và nỗi nhớ… trên mỗi cột chùa có câu đối chữ Hán, tổng cộng đến 12 đôi, trong đó có câu:

    “Mẫu lĩnh từ vân cao nhất điểm huyền tâm vân tác lữ

    Namthiên hồng nhật lệ thiên thu đạo pháp nhật tàng quan”.

    (Núi mẹ có một đám mây cao màu huyền tựa người con gái

    Trời nam mặt trời đỏ có ngàn điểm sáng ẩn bóng kẻ tu hành).

    Trong chùa có treo một chuông đồng nặng khoảng 30kg và ngoài sân có dựng một tấm biađá, là những di vật từ thời phong kiến.

    Cứ đến ngày rằm tháng 3 âm lịch là hội chùa. Khách thập phương và phật tử đến bái lễ, vãn cảnh, Chiêm ngưỡng và chiêm nhiệm những giáo lí của đạo Phật. Không ở đâu chúng ta lại có một cảm giác cụ thể hơn về một thuở nguyên sơ của một thiên nhiên tĩnh lặng đến nao lòng, dù cho nền xưa, chùa cũ và cảnh vật có thay đổi ít nhiều. Dân gian đã có thơ ca ngợi cảnh đẹp chùa Tiên như sau:

    “Trăng trong gió mát thảnh thơi

    Thuyền trà mượn chén hồng mai thay trà

    Có cây trăm thước bốn mùa nở hoa…”

    Chùa Tiên ở ngày sát hồ Đồng Vụa và dựa lưng vào núi Nhà Bà. Đến chùa, du khách nào cũng muốn trèo lên đỉnh núi Nhà Bà để xem bàn cờ Tiên-một bàn cờ đá thiên tạo rất rộng có rất nhiều hình thù giống quân cờ. Nếu đứng ở đây phóng tầm mắt ra xa sẽ thấy cảnh chùa, núi, hồ, đảo, cây cối, làng mạc một cách thật ngoạn mục.

    Nếu như chùa Tiên là cảnh tiên, cõi Phật thì liền kề với nó về phía tây là hồ Đồng Vụa (tên là Đồng Vua – hồ đẹp nên nhiều Vua Chúa đến vãn cảnh, người dân tên “Huý” của Vua nên gọi lái đi là “Vụa”) – một hình ảnh thiên nhiên như được tô điểm thêm cho nó. Hồ được cấu tạo trong đá phiến và đá vôi rộng trên 20ha, ôm bọc lấy ba mặt của hồ (đông-bắc-tây) là núi Vạn Sơn thuộc hệ thống núi Tam Điệp. Nước trong hồ được dồn về từ các thung lũng núi xung quanh. Nước trong xanh đến lạ lùng, nước hồ sâu đủ để du khách du thuyền vãn cảnh. Giữa hồ nhô lên một ngọn núi nhỏ ttrông như hình một “ông rùa”, một hòn non bộ. Đã nhiều thế kỷ đi qua, với biết bao mùa xuân, hạ, thu, đông hồ vẫn trong xanh như thế và không bao giờ cạn. Sắc núi quanh hồ lú thì xanh, lúc thì tím, lúc thì trắng tuỳ theo sự thay đổi của thời tiết. Đến hồ Đồng Vụa vào lúc ban mai, lúc chiều tà và mành đêm buông xuống hoặc những buổi sương mù bao phủ hay những ngày nắng rực rỡ có những đám mây lãng đãng trên trời và quanh đâu đó những đàn dê gặm cỏ chúng tôi mắt và trái tim của ta không chỉ dừng lại ở đường biên lòng hồ mà tất cả những hình ảnh đó đều gợi cảm như ở trong một thế giới của huyền ảo, lung linh lay động tâm hồn mỗi du khách khi đến thăm nơi này.

    Từ hồ Đồng Vụa về phía tây nam, nơi cuối hồ có một lèn đá thấp như một cái đĩa. Chỉ cần vượt qua lèn đá này 200m đường núi là chúng ta đến với phủ thông, phủ nằm trong lòng động Phủ Thông. Động này là một động thiên tạo nằm trên vách núi Thông, sát con đường quốc lộ 10, ở trong khu vực của vườn đào xưa. Động này có vòm cửa rộng khoảng 9-10m và cao khoảng 8-9m. Trong lòng động rộng bằng mấy gian nhà, có vách ngăn cửa đi vào phía trong. Đỉnh động có một cửa thông lên trời, làm cho lòng động sáng và thoáng mát. Nhũ đá trong động có nhiều hình thù kỳ thú. Người dân nơi đây đã xây dựng đền Mộu, nơi thờ Mẫu Thượng Ngàn từ xưa đến nay. Đó chính là Phủ Thông.

    Cụm di tích xã Nga An là những di tích đẹp có sự kết hợp hài hoà giữa cảnh tiên và cõi Phật với khung cảnh thiên nhiên nguyên sơ, thơ mộng.

    7.3.4 Phủ Trèo Nga An – nơi có dấu chân Người Khổng lồ và Mộ Ông Rùa.

    7.3.4.1 Dấu chân Người Khổng lồ

    Phủ Trèo nằm ở cạnh đường Trèo – nơi có “dấu chân người khổng lồ” dấu chân in sâu lõm vào đá, có tất cả chục bàn chân in lõm sâu vào đá (giống như người ta đi giẫm bước chân vào bãi cát). Người dân nơi đây kể lại rằng: Người Khổng lồ gánh đá để xếp thành những ngọn núi khi đến vùng đất này gần biển lớn để ngăn những đợt sóng lớn Người Khổng lồ đã xếp thành ba dãy núi liền kề nhau gọi là dãy núi Tam Điệp để ngăn sóng to, gió lớn. Vì phải vội vàng để hoàn thành việc gánh đá, ông Khổng lồ đã gánh hai hòn đá lớn, chân ông dẫm xuống đá, đá “lõm sâu” vì qua nặng nên cái đòn gánh bị gãy, hai hòn đá văng ra cách núi chừng 10m. Hiện nay ở đường Trèo, phủ Trèo vẫn còn hai hòn núi đá to. Một hòn giống cái mũ “quan văn”, một hòn giống cái mũ “quan võ”. Người dân nơi đây thường gọi là núi Văn, núi Võ.

    Trên đường trèo có “mộ Ông Rùa” tương truyền rằng: ngày xưa ở hồ Đồng Vụa (chùa Tiên) Rùa tu đã chính quả, từ hồ Đồng Vụa rùa leo lên núi theo đường Trèo. Vì phải leo lên núi cao, sức lại yếu nên Rùa phải ăn lá cây “Sống đời” để tiếp tục leo núi. Đến đỉnh đường Trèo thì tịch ở đó. Người dân đi qua thấy có điều lạ Rùa to lại tịch ngay ở bên đường, bên cạnh có cây “Sống đời”. Thấy điều lạ dân chúng chôn cất Rùa chu đáo và cứ người đi qua, người đi lại mỗi người một hòn đá, người nắp đất, người bẻ cây sống đời đắp lên lâu ngày thành mộ to.

    Kỳ lạ sau khi hôm ông Rùa mất tối hôm đó gió to, mưa lớn và sáng hôm sau một cây gỗ thật lớn và nhiều gỗ, cây tre trôi dạt vào chân núi, gần mộ ông Rùa, dân cho là điềm lành liền dựng lên đền thờ, sau đó xâycả Chùa, cả Phủ đến mùa Lễ hội dân thập phương kéo về rất đông để chiêm bái cầu mong cho mọi việc tốt lành.

    Đây là một di tích lịch sử – văn hoá được xếp hạng cấp tỉnh của huyện Nga Sơn. Ngôi đền này được gắn liền với huyền thoại được lưu truyền bao đời nay đó là truyền thuyết về Mai An Tiêm và quả dưa hấu đỏ.

    Theo truyền thuyết, Mai An Tiêm là con rể của vua hùng thứ 18 vốn tư chất thông minh, lại chăm chỉ nên vua yêu quý giao cho nhiều trọng trách vị vậy mà An Tiêm ngày càng trở nên giàu có. Nhiều quan lại đem lòng ghen tỵ. Một lần trong bữa tiệc, một tên quan nịnh thần nói: Của cải An Tiêm là do Vua ban mà có. An Tiêm nói: Của cải là do tiền nhân để lại, do bàn tay ta làm nên. Nhân cơ hội này bọn nịnh thần đã tâu lại với vua. Vua nổi cơn giận dữ: Đã thế ta đầy đi đảo hoang để xem có phải do bàn tay nó làm ra không. Nói rồi lệnh cho quân lính đầy An Tiêm ra đảo hoang chỉ cho một ít lương ăn và một thanh kiếm cùn. Nơi đảo hoang bốn bề là biển cả mênh mông, chỉ có núi và đá. Vợ chồng An Tiêm phải mò cua, bắt ốc, tối ngủ hang qua ngày.

    Rồi một hôm có đàn chim lạ bay đến, chúng ăn một trái lạ: vỏ đen, ruột đỏ. An Tiêm mừng lắm và nói: Trời không nỡ bỏ ta, trời cứu ta rồi, chim ăn được chắc là người cũng ăn được. Nói rồi An Tiêm đem hạt dưa trồng. Ngày qua tháng lại quả dưa lớn dần An Tiêm bổ dưa cả nhà cùng ăn. Dưa vừa ngọt lại mát lành, ăn vào thấy người khoẻ hẳn. Những năm sau dưa trồng càng nhiều, nhớ về quê cha đất tổ An Tiêm khắc tên mình vào quả dưa rồi thả xuống biển. Những quả dưa có tên An Tiêm trôi vào đất liền, những lái buôn đi qua đảo An Tiêm đã đem theo lương thực và các vật dụng để vào xin đổi dưa An Tiêm. Nhờ vậy mà gia đình An Tiêm ngày càng trở nên sung túc, giàu có trong nhà chẳng thiếu thứ gì.

    Lúc bấy giờ vua Hùng ốm đau, nhiều bậc thần y đến chữa, thuốc thang những loại tốt nhất đều được sắc uống nhưng bệnh tình không những không thuyên giảm mà còn nặng thêm. Triều đình bấy giờ vô cùng lo ngại cho long thể của người. Chợt có người đi qua hoàng cung rao bán dưa nói rằng: “Ăn dưa vào bách bệnh tiêu tán, vạn bệnh tiêu trừ, bệnh nặng đến đâu cũng khỏi hết”. Vua vội cho gọi người bán dưa vào. Thần dân dâng cho vua quả dưa có khắc chữ “An Tiêm”. Vua sai cận thầm bổ dưa ra cho vua ăn. Quả nhiên khi ăn một lát dưa vừa ngọt lại vừa mát lạnh, vua thấy trong mình khoẻ mạnh, rồi ngồi dậy. Ăn vài lát nữa thần sắc vua thay đổi hẳn. Vua vui vẻ, tươi cười đứng lên đi lại, lòng khoan khoái. Trầm ngâm dây lát rồi vua nói: Nghe kẻ nịnh thần ta đã đầy An Tiêm ra đảo hoang. An Tiêm không chết mà còn cho ta vị thuốc thần diệu và đem lại cho muôn dân trái ngọt. Nói rồi Vua lệnh cho các quần thần ra đảo đón vợ chồng An Tiêm về ban thưởng chức tước, bổng lộc và lệnh đem giống Dưa An Tiêm để trồng trong cả nước.

    Ngôi đền Mai An Tiêm nằm dưới chân một ngọn núi, có hình như một quả dưa nên mọi người ở đây gọi là núi quả Dưa. Khung cảnh thiên nhiên ở đây gần như còn nguyên sơ, hoang vắng. Trải qua bao biến thiên của thời gian, sóng biển xô vào vách núi, tạo ra những “Vòm hang động”. Biển đã lùi xa nhưng nơi đây nước vẫn còn bao bọc quanh núi An Tiêm. Một khoảng nước rộng trước cửa đền, bên núi “Quả dưa” dân chúng tổ chức thi bơi thuyền nhỏ, nấu cơm thi. Có nhiều vòm rộng thuyền có thể “chui qua” gầm núi. Bên kia đền leo qua cái eo cao khoảng 50m là bãi Dưa Mai An Tiêm. Bãi Dưa rộng đền gần cả 2ha, một thung lũng được bao bọc bốn bên là núi đá. Đứng trên ngọn núi nhìn xuống một phong cảnh đẹp vô cùng. Xa xa phía đông là biển, những hôm trời trong sáng, nhìn thấy những cánh buồm thấp thoáng. Dưới chân núi phía nam, phía bắc là làng quê trù phú đồng xanh, lúa tốt. Những ngôi nhà thờ Thiên chúa giáo thấp thoáng xen trong những ngôi nhà dân ngói đỏ tường rêu. Phong cảnh làng quê thật ngọt ngào, thanh bình nên thơ.

    Quần thể di tích nữ tướng Lê Thị Hoa và danh tướng Trịnh Minh thuộc thôn Ngũ Kiên xã Nga Thiện, là một di tích lịch sử – văn hoá được xếp hạng câp tỉnh vào ngày 20 tháng 9 năm 1993. Quần thể di tích này thờ bà Lê Thị Hoa – một nữ tướng trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, thờ danh tướng Trịnh Minh – thời Trần có công lớn trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông (1258).

    Bà Lê Thị Hoa quê ở thôn Thượng Linh, xã Cảo Linh, huỵên Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng, đạo Nam Sơn (nay là tỉnh Ninh Bình). Năm 18 tuổi, bà kết hôn cùng Mai Tiến, người cùng huyện văn võ song toàn. Nhưng sau đó, chồng bà bị Tô Định hãm hại bắt giết vào năm Bính Tuất. Bà cùng các con đã đi đến vùng đất Yên Nội (nay thuộc Nga Thiện) để khởi nghiệp trả thù cho chồng và đánh đuổi quân xâm lược. Bà đã có công lớn trong cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược, không những thế bà còn là người có công khai phá vùng đất Nga Thiện ngày nay. Tấm lòng trung trinh với dân, với nước của bà Lê Thị Hoa ngay từ thuở ấy, nhân dân Nga Sơn đã lập đền thờ bà ngay tại xã Nga Thiện. Ngày nay, ngôi đền này vẫn còn tồn tại. Tại đền thờ bà Lê Thị Hoa có đôi câu đối bất hủ:

    “Thệ báo Tô cừu, thanh Bắc Khấu

    Nghĩa phù Trưng chủ, phục Nam bang”

    Thề trả mối thù với Tô Định, trừ khử giặc Bắc.

    Giữ nghĩa phò Trưng Vương, khôi phục nước.

    Tại đền thờ của Bà có một tấm bia lớn ghi về công trạng của Bà.

    Ông Lê Thái và vợ họ Dương, khi có mang mơ thấy bắt được con rắn bạch hoa xà năm sắc mà sinh một con gái vào rằm tháng 11 năm Mậu Ngọ ở thôn Thượng Linh Cảo Linh huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng, đạo Sơn Nam (Hà Nam Ninh ngày nay). Ông bà nay đặt tên con là Lê Thị Hoa môi hồng, má phấn. Khi Lê Thị Hoa 18 tuổi có nhà Mai Thông xã Phúc Cốc cùng huyện quen thân ông Lê Thái, đã hỏi Lê Thị Hoa cho con trai mình là Mai Tiến vừa 19 tuổi.

    Lấy chồng được hai năm cha mẹ đều mất, Lê Thị Hoa hết lòng hiếu thuận thờ cha mẹ. Lúc này Thái thú Tô Định nghe tiếng tài năng của Mai Tiến, vời về làm quan huyện Gia Lâm, từ chối mãi không được vợ chồng, con cái phải dắt nhau đến Gia Lâm làm quan huyện được 3 năm thi thố ơn huệ với nhân dân. Tô Định thấy Lê Thị Hoa đẹp, bèn giết Mai Tiến để cướp bà làm tỳ thiếp. Lê Thị Hoa ăn ở với chồng được 11 năm sinh được bốn người con trai: Mai Đạt 9 tuổi, Mai Thoả 7 tuổi, Mai An 5 tuổi và Mai Tri 2 tuổi đều khôi ngô, thông minh, tuấn tú. Lê Thị Hoa đưa các con về quê hương, nhiều người lại đến cầu hôn bà. Lê Thị Hoa than rằng “Thôi thà làm quy trinh phụ chứ không làm người phụ bạc”. Lê Thị Hoa bèn bán hết gia tài cứu giúp bà con quanh vùng Phú Cốc, thượng linh được hơn hai ngàn người ra đánh nhau với Tô Định bị thua chạy về thôn Yên Nội huyện Nga Sơn, phủ Hà.

    Khi về Trang Nội, con trai cả vừa 12 tuổi, thực sự đã biết chữ, mẹ con bàn bạc thấy đầu trang Yên Nội khoảng 100 mẫu đất, sầm uất có khu đất cao, rộng một sào, bằng phẳng, dân cư thưa thớt, bèn dựng ngôi nhà tranh và thuê người khai khẩn hơn một năm được mấy chục mẫu ruộng. Lê Thị Hoa bèn gọi những nhà họ Mai cùng lân cận ở Phú Cốc, họ Lê ở Thượng Đình vào ở hương Yên Nội được hơn chục nhà, bà con điaj phương cũng theo bà vào ở, mới vài năm đã lên tới mấy chục gia đình. Lê Thị Hoa vẫn nuôi mối thù không đội trời chung với Tô Định, bà đã nuoi dưỡng bốn người con trưởng thành: Mai Đạt đã 22 tuổi, Mai Thoả 20 tuổi, Mai An 18 tuổi, Mai Trí 15 tuổi các cậu thông minh xuất chúng vượt mọi người. Lúc này mẹ con bà Lê Thị Hoa nghe tin hai Bà Trưng khởi binh ơ của sông Hát Giang, huyện Phú Lạc, phủ Quốc Oai, đạo Hà Tây, đang muốn đi theo thì có tướng của hai Bà Trưng đến dụ bảo. Bà Lê Thị Hoa được cai quản đội nữ, bốn con trai bà Hoa xung làm tả, hữu tiền phong truyền hịch kêu gọi các phủ huyện được hơn 6 vạn người theo, kéo binh thẳng tới đô thành đánh quân Tô Định, Tô Định thua to chạy về nước Bắc. Hai Bà Trưng lên ngôi phong thưởng các quân tướng. Mẹ con bà Lê Thị Hoa không nhận phong thưởng chức tước, chỉ xin được trở về Trang An Nội Nga Sơn tiếp tục khai khẩn đất hoang, được phép miễn thuế và phục dịch. Hai Bà Trưng cho phép hơn bốn chục nhà trang An Nội đều nhường họ Mai làm cả. Đó là thực ấp của của mẹ con bà Lê Thị Hoa. Ngày 25 tháng 8 năm 41, bà Lê Thị Hoa ốm rồi mất. Hai Bà Trưng nghe tin than rằng: “Bà Lê Thị Hoa tính hiền từ lại làm việc thiện, giỏi dạy con nên ban hiệu là Từ Thiện tặng phu nhân”, sai sứ thần về chọn chỗ đất tốt để an táng ở xứ bãi sở, dựng miếu thờ trên nền nhà ở An Nội, nay thuộc Ngũ Kiên xã Nga Thiện, Nga Sơn tỉnh Thanh Hoá.

    7.5.2 Đền thờ Đại tướng, Đại vương Trịnh Minh

    Gần với đền thờ bà Lê Thị Hoa là đền thờ danh tướng Trịnh Minh, một danh tướng thời Trần đã có công lớn trong cuộc kháng chíên chống quân Nguyên lần thứ nhất (năm 1258). Thần phả Đại tướng, Đại vương Trịnh Minh ghi lại rằng: Đêm ông nội Trịnh Minh nằm ngủ ông bàng hoàng bỗng nghe tiếng ở bên ngoài nói rằng: “Mau dậy mở cửa, mau dậy mở cửa trong kiếm lại được thưởng đoạn nhà Khanh Tướng”. Ông dậy mở cửa không thấy ai. Ông vào nhà thấy thai nương đang đau bụng, sinh được một cậu con trai, mặt mày sáng sủa, khôi ngô, thân thể cao lớn, ông cho đó là phúc trời ban cho vậy. Sớm mai lúc đi ra giếng thấy thanh gươm nổi trên giếng. Ông vớt lấy gươm đem về đặt riêng một chỗ. Từ đó khiến việc nuôi con ngày một cao lớn lạ thường, vẻ mặt hiền hoà, tính bẩm trung hậu, thiên tư đĩnh ngộ, vì thế ông đặt tên là Trung Phụ.

    Đến năm 13 tuổi Trung Phụ đi học được mấy năm , văn tài quán triệt, võ nghệ tinh thông, ngàn sử của trăm nhà không có gì là không hiểu. Lúc đó không may bố mẹ cùng mất , ông Trung Phụ một mình làm tang lễ. Mấy năm học đã thành tài, năm 19 tuổi ông dùng tài ra đời đi chu du thiên hạ, các nhân tài thấy đều kính sợ, tôn nhường ông. Rồi ngày qua tháng lại ông đi tơi địa sở trang An Nội huyện Nga Sơn, phủ Hà Trung trấn Thanh Hoá thấy dân phong thuần hậu ông xin cư thân ở đó.

    Năm ông 23 tuổi, khoảng triều Lí Thái Tông, nhà Vua bèn hạ chiếu tuyển nhân tài, ông đến ứng tuyển. Nhà Vua thấy ông có tài yêu mến lắm và giao phó chức, phong tước. Ông nhận chức tước trở về địa sở ở cũ trang An Nội huyện Nga Sơn hạ lệnh cho bản trang khu đất lập cung dồn sở lấy làm tuần trú ở vậy. Nhân dân ở trong khu đó hết thảy đều xưng thần quy phục và yêu mến ông. Phần những nơi ông đi tuần qua người người phục tùng làm thần tử, trong trấn hạt đều khen là yên ổn nên ông được nhận chức tới quyền kiêm Đô Thống Đại Tướng Quân, đã lâu năm.

    Đến cuối triều nhà Lý, thế nước sắp hết ông vì cớ ốm cáo trở về đồn sở khu thượng trang An Nội, ở đó 3 tháng làm lễ mừng, ban thưởng cho nhân dân. Xong việc ông thẳng tiến về quê quán, đi qua nhánh sông Tô không biết sao trời tự nhiên nổi gió mưa lớn, ông đi đến đó thì mất (ngày mùng 6 tháng 3) nhân dân nghe tin mà cảm thương ơn trạch của ông để lại, tự tiến hành lễ điếu viếng ở bản khu cung sở, phụng thờ hương khỏi vậy.

    Từ đó về sau nhân dân thường mơ thấy ông trở về cung sở. Nhân dân làm lễ vọng thường linh nghiệm phó thác vào đồng bảo rằng: “Đô tống thần quan, nhân dân tả nghênh đón tế thờ được hưởng phúc thái bình”.

    Lại nói về sau: Bỗng đến triều nhà Trần khởi tạo đăng cực thực ấp lên ngôi Hoàng Đế (tức triều thần Thái Tông). Đến năm Thiên Ứng bỗng có giặc Nguyên Minh nổi lớn tích trữ binh lương xâm chiếm đất đai quấy nhiễu dân cư, nhà vua cho là hoạn nạn. Vua thân xuất bản binh đi tuần thiên hạ để chinh phạt giặc. Đánh một trận mưu phân thắng bại. Nhà vua bèn lui quân dồn trú tại một nơi để đặt mưu lập kế. Bỗng từ khi lui quân về qua các nơi đến địa sở khu thượng trang An Nội nhà vua thấy địa sở khu vực này rộng rãi, nhân dân đông bèn trú ở đó. Một đêm nhà Vua mơ thấy một quân nhân mũ áo chỉnh tề đứng trước nhà vua tâu rằng: “Thần là danh tướng triều Lý sắc mệnh Hoàng Thiên trấn trị ở đất linh thiêng này, là phúc thần của dân. Nay nghe Hoàng đế thân chinh muốn dẹp tướng giặc để yên dân”. Tâu xong bỗng biến mất nhà Vua sực tỉnh biết là mơ bèn lệnh cho nhân dân khu ấp làm lễ bái yết rồi triệu tập nhân bản khu hỏi rõ các nhân tài. Nhân dân bèn tâu hết với nhà Vua các con trai nhà họ Trịnh tài tinh thông võ nghệ, sức địch nổi trăm người, hùng cường oai dũng, diện mạo trang nghiêm thế gian hiếm có người như thế ( tức sinh ngày 24 tháng 4 năm Giáp Thìn) tên của ông, tên kiêng huý là Khanh, mẹ là Đỗ Thị Sùng còn ông kiêng tên huý là Minh. Lúc đó ông Minh ra yết kiến trước nhà vua. Nhà vua thấy ông có tài nghệ hơn người, hình giáng xuất chúng bèn thử tài ông, không ai đich nổi ông. Nhà vua bèn ban làm Quyền kiêm thuỷ bộ Đại tướng quân. Ông Minh nhận chức đó xong bèn cùng các xứ sở cùng các họ nhân dân khu bản, làm gia thần thủ tục, cho gia dựng đồn sở, vì nhà Trần mưu trận lập các cơ ngũ. Ông bái yết nhà vua xin thay nhọc thân mình tiền phong lên trước, chia thành thuỷ, bộ hai đạo cùng tiến đến đồn sở giặc dựng làm 5 đồn gọi là Ngũ Kiên đồn. Trận lập xong giáp chiến một trận, thuỷ bộ đều đánh. Tướng giặc thấy uy lực của ông hết thảy đều khiếp sợ, tranh nhau chạy trốn, tan vỡ chết vô số. Dẹp yên giặc ông bèn lui binh dôn đồn ở đất núi Tam Điệp, dồn binh trú ở đó 3 tháng. Nhà vua nghe tiếng ban cấp ruộng công6 mẫu 7 sào để làm lộc thưởng cho ông. Sau đó ngày 10 tháng 4 ông bỗng nhiên bị ốm rồi mất, nhân dân nghe tin đồn về dáng ở xứ Đường hào bản địa tự tâu với vua. Vua nghe cho đó là công thần có công lao huấn nghiệp với việc mất, ban mệnh Đinh thần đến bản khu (tức nhân danh hiệu khu Ngũ Kiên) làm lễ yết tạ bản đền thờ thiêng, về sau làm lễ tạ vọng điếu ông Minh. Ban thưởng thêm tiền công 100 quan cho nhân dân bản khu, thưởng 100 cân bạc để làm tiền công làm đền thờ, lăng miếu để phụ thờ hương khói, lại phong thưởng 4 vị mỹ tự thượng đẳng phép phúc thần cho phép miễn nhân dân bản khu binh lương các việc tạp dịch trong 5 năm, xếp hạng cùng đất nước lớn lao mãi mãi là hình thức:

    – Phong dương cảnh Thành Hoàng dực thánh khuôn quốc, hiền trung cư sỹ, Đô thống thượng đẳng phúc thần Đại Vương.

    – Phong bản cảnh Thành Hoàng phụ thắng uỷ trợ kiêm thuỷ bộ Đại tướng quân huý Trịnh Minh thượng đẳng thần đại vương.

    – Cho phép khu Ngũ Kiên (hiện cũ thượng khu) xã An Nội huyện Nga Sơn phủ Hà Trung trấn Thanh Hoá là bảo hộ phụng thờ hương hoả đền thờ.

    Ngày lành xuân nam đào hồng phúc 1672.

    Đông các Đại học sĩ viện hàn lâm Nguyễn Bính vâng soạn thiếu khanh ngày lành mùa đông năm Vĩnh Hựu thứ 3 (1737). Quản giam bách thần tri điện hùng lĩnh Nguyễn Hiền theo bản chính vâng sao.

    Sau khi ông mất, vua Trần đã cho xây dựng đền thờ ông và tặng phong: Thượng đẳng phúc thần.

    Tại đền thờ ông còn lưu các câu đối ca ngợi ông:

    “Đâm xô năng danh tụ cổ dã dĩ

    Thần chi vi đức kỳ thị hĩ hồ”

    “Quan chức trấn Thanh Hoa, danh cao thập bát

    Tướng tài thiên thuỷ kiêm thuỷ bộ tích Đông A”.

    Đền thờ Bà Nữ tướng Lê Thị Hoa và đền thờ Đại tướng, Đại vương Trịnh Minh hiện đang được nhân dân làng Ngũ Kiên, Nga Thiện thờ cùng một điểm (khu vực tây làng), trong đền thờ còn giữ được nhiều sắc phong, nhiều đồ thờ rất có giá trị nhân dân làng Ngũ Kiên nay và An Nội trước đây rất tự hào vì ở một làng nhỏ được thờ cả hai vị tướng. Dân làng thường gọi là “đền thờ tướng bà, tướng ông” các ngày rằm, ngày giỗ, ngày lễ hội. Con cháu dòng họ Mai Đức (dòng họ của chồng bà Lê Thị Hoa – ông Mai Tiến) nhân dân các xã Nga Trường, Nga Thiện, Nga Vịnh và nhiều nơi trong huyện, ngoài huyện về thắp hương ghi nhớ công ơn của hai vị tướng. Đền thờ Bà Nữ tướng Lê Thị Hoa và đền thờ Đại tướng, Đại vương Trịnh Minh đã được UBND tỉnh cấp phép xây dựng, tôn tạo để trở thành một điểm đến du lịch tìm hiểu lịch sử, cùng với các di tích danh thắng: Động Từ Thức, Động Bạch Á, Bia Thần, núi Lã vọng,…tạo nên khu du lịch hấ dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

    Chùa Thung Sơn hay Thung Sơn Tự, nghĩa là chùa trong núi, còn có tên gọi là chùa Thông, còn gọi là chùa Báo Văn; theo tên làng của xã Nga Lĩnh. Chùa được xây dựng từ thời Nguyễn, khởi sáng trụ trì đầu tiên là hòa thượng Thích Vĩnh Phát.

    Trong phong trào Cần Vương chống Pháp thế kỷ XIX để bảo vệ căn cứ chống giặc, núi Thông và chùa Thông đã trở thành vọng gác quan trọng của nghĩa quân Ba Đình – Đinh Công Tráng, Phạm Bành.

    Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, núi Thông và chùa Thông là nơi nuôi giấu cán bộ. Trước và trong khi xây dựng căn cứ cách mạng ở làng Thượng, làng Sến (Nga Thắng), Tứ thôn (Nga Vịnh), Nga Thành…Các ông Tố Hữu, Trịnh Ngọc Điệt, Lê Tất Đắc, Hoàng Xung Phong và nhiều cán bộ tiền khởi nghĩa khác lấy chùa Thông làm nơi trú chân, liên lạc và hoạt động. Chùa Thông được cấp bằng di tích lịch sử – văn hoá và cách mạng cấp tỉnh ngày 30 tháng 12 năm 1999.

    Chùa gồm nhà thờ chính, cung thờ mẫu, nhà thờ tổ bốn vị tổ sư đã trụ trì tại ngôi chùa, các công trình phụ, vườn cây ăn quả, giếng nước…Chùa thông không những là nơi thờ Phật, nơi các tín đồ Phật giáo đến tu hành, mà còn là nơi sinh hoạt văn hoá tâm linh của bà con trong làng, ngoài xã và trong vùng từ nhiều đời nay. Hiện chùa còn giữ được các bức đại tự, chuông đồng và các pho tượng cổ như tượng Hộ Pháp, tượng Đức Ông, tượng Bà và nhiều pho tượng Phật cùng với các bức chạm khắc có giá trị cao và được bảo quản khá tốt. Chùa Thông còn thờ vua Hùng, lễ hội vào mùng 10 tháng 3 Âm lịch (ngày giỗ tổ Hùng Vương). Ngoài ra còn các ngày lễ mùng 8 tháng Chạp (ngày đức Phật Thích Ca thành đạo), ngày Nguyên tiêu, rằm tháng Giêng, lễ Thượng nguyên, ngày 15 tháng 4 (ngày Phật đản), ngày 15 tháng 7 Âm lịch (ngày Vu Lan báo hiếu), lễ cuối năm…

    Chùa Thông nằm trong khung cảnh thiên nhiên đẹp, gần gũi, gần sông, gần đường quốc lộ, tỉnh lộ. Ngoài nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân ngôi chùa còn có giá trị lịch sử và văn hoá.

    Kim Quy cổ tự (tức là chùa Kim Quy) hay còn gọi là chùa Yên Hạnh, thuộc làng Yên Hạnh, nay thuộc Thị Trấn Nga Sơn là ngôi chùa thờ Phật, có công trình kiến trúc độc đáo và danh lam thắng cảnh từ bao đời.

    Truyền thuyết kể lại rằng: Vùng đất của chùa Kim Quy bây giờ xưa kia là biển cả, ở đây có một con rùa vàng thường xuyên xuất hiện dẫn người dân đi đánh cá, cứu vớt người dân bị nạn khi gặp bão giông, giúp các nhà Vua vào nam ra bắc đánh giặc. Những việc làm đạo nghĩa của Rùa Vàng đã được nhân dân trong vùng biết đến và được tôn là thần Kim Quy. Nghĩa cử cao đẹp của Rùa vàng cũng đã thấu tới Phật Bà Quan Âm, một lần Phật Bà vi hành hạ giới để thử thách Rùa vàng lần cuối trước khi quy nạp về nơi Phật Tổ. Phật bà hoá thành chim Hồng hạc gãy cánh rơi xuống biển, thấy Hồng Hạc bị nạn, rùa vàng dìu chim Hồng hạc bị nạn trả về đàn. Nơi Hồng hạc đậu được nhân dân trong vùng gọi là Thiên Nga Lộ (bây giờ là làng Nga Lộ). Còn nhân dân các làng An Hạnh, An Trang, An Ninh, An Khoái, An Khang, An Lộc, An Đậu lân cận được Phật bà Quan Âm ứng hiện làm chùa thờ Phật, tên gọi là chùa Kim Quy ngay trên cồn cát có hình rùa vàng đang bơi ra biển.

    Trước cách mạng tháng 8, chùa Kim Quy không chỉ là nơi thờ Phật, mà còn là nơi liên lạc bí mật của quân tự vệ cứu quốc. Sau cách mạng tháng 8 chùa vẫn là cơ sở cách mạng và là nơi diễn ra nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ Việt Minh. Trong kháng chiến chống Mỹ, chùa vẫn duy trì nhưng không mở lễ hội nhiều để tránh oanh tạc của pháo và máy bay giặc.

    Từ ngày non sông thu về một mối, đất nước thống nhất, nhân dân địa phương trong vùng có điều kiện tôn tạo ngôi chùa để giữ gìn nét đẹp truyền thống, văn hoá tâm linh. Tháng 6 năm 1996 UBND tỉnh có quyết định tu bổ và tôn tạo chùa Kim Quy theo yêu cầu của nhân dân địa phương. Ngày 10 tháng 12 năm 1997 chùa được công nhận là di tích lịch sử văn hoá. Năm 2009 chùa được xây dựng lại khá kiên cố, vững chắc, có cả nhà Mẫu, nhà Tổ tạo thành quần thể bề thế. Chùa toạ lạc ở trung tâm huyện nên ngày rằm, mùng một và dịp lễ hội du khách kéo về rất đông để cầu nguyện mong mọi việc tốt lành.

    Cách động Từ Thức khoảng 1km về phía trái có một động khác, còn được ít du khách biết đến gọi là động Mắt Voi. Động này khá rộng, chứa được cả ngàn người, nằm cách chân núi khoảng 70m. Trước cửa động hiện có một ngôi chùa cổ, có tên là “Bạch Tượng tự” (đền Voi Trắng). Cửa chùa có một cây đại hàng mấy trăm tuổi, nằm bò ra phía trước, uốn lượn như một con rồng chầu. Trong chùa còn có một số đồ thờ rất cổ như: Mũ, kiếm, giầy của vua, cặp đèn đồng khổng lồ, con dấu bằng đồng có khắc năm chữ “Linh lang Đại Hành hoàng đế”. Đây là ngôi chùa cổ rất linh thiêng, gần đây mới phát hiện ra một cái động khá rộng, đẹp nằm ở ngay sau chùa. Dân khắp nơi kéo đến về thăm động rất đông. Động đang được bảo vệ để đưa vào khai thác đón du khách. Đây cũng là một điểm du lịch hấp dẫn của Nga Sơn.

    Ngôi chùa này nằm ở thôn Chính Đại xã Nga Điền. Toàn khu chùa có ba toà nhỏ nằm ngang nhau. Chùa nằm bên sông Chính Đại, bên hông chùa có bia Thần Phù để người qua đường có thể thắp hương cầu may.

    Những di tích lịch sử – văn hoá ở huyện Nga Sơn không chỉ cho chúng ta thấy được lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh chống giặc ngoại xâm mà còn kết hợp với cảnh thiên nhiên đẹp, nguyên sơ càng làm tăng sức hấp dẫn với du khách và có giá trị phát triển du lịch rất lớn.

    Trong đền có tượng đá Đại Vương được sơn vôi lại chất sơn đặc biệt, theo các nhà sử học đây là pho tượng đá quý hiếm hiện còn ở Thanh Hoá.

    Đền Xuân Đài thuộc xã Nga Thuỷ (tên Xuân Đài là tên làng cổ xưa). Người dân kể rằng: Cách đây khoảng 600 năm, nơi đây là vùng bãi bồi, nhân dân theo các con lạch ra biển bắt tôm cá. Một hôm từ sáng sớm nhân dân đi biển thấy một khối đá lớn trôi dạt trên một mảng bè , dân làng thấy lạ, lấy nước rửa sạch xem thì thấy có chữ: “Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn”. Thấy vậy bà con dân làng coi đó là điều thiêng bèn rước về để thờ sau này được các thợ đặc tài khắc tác thành tượng Người. Đền Xuân Đài thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, đền rất linh thiêng, du khách thập phương tới thăm quan và thắp hương cầu nguyện rất đông.

    Nghè Hậu thuộc xã Nga Bạch. Nghè được xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh, Nghè Hậu thờ vị Thánh Nương và ” Nguyệt Nga Hoàng phi thần”.

    Nghè Hậu được xây dựng ngay gần cửa biển Lạch Sung. Nghè Hậu đang còn giữ được vẻ cổ kính. Cổng nghè là hai cột trụ biển bằng đá, to cao, nhưng được chạm khắc hoa văn khá tinh xảo. Hai trụ bên có bốn câu đối với nội dung:nói về nơi thờ tự tứ vị Thánh Nương và năm tháng làm trụ biển, trong đền còn nhiều đồ thờ cúng cổ rất có giá trị , nhiều sắc phong của các đời vua chúa.

    Nghe Hậu thờ: tứ vị Thánh Nương và “Nguyệt Nga Hoàng phi thần”.

    Thần là Hoàng hậu Triều Nam Tống. Khi vua Đoan Tông nhà Tống bị giặc nguyên bức bách phải nhảy xuống sông tự vẫn. Thần cùng với 3 công chúa cũng phải nhảy xuống sông tự vẫn. Xác của 3 người trôi dạt đến Diễn Châu ( Nghệ An) chỗ cửa biển Cần Hải. Nhân vớt xác đem chôn có nhiều hiểu ứng linh dị lớn, nhân dân lập đền thờ rất linh ứng. Các triều vua Lê đem quân đi đánh giặc đều được tán trợ cho thnàh công. Vua Lê phong tặng thần là” Nam Hải” ,”Phúc Thần” các triều đại sau này đều có phong tặng.

    Nhiều nơi ở các cửa biển, các cửa Lạch đều lập đền thờ Hoàng hậu và 3 công chúa để cầu mong đi ra khơi sóng yên, biển lặng, tôm cá đầy thuyền.

    Thần họ Hoả tên Nguyệt Nga ở xã Bạch Câu(Nga Bạch), thời vua Nhân Tông nhà Lê(1443- 1459) có giặc Chiê Thành vào quấy phá. Vua thân chinh đi đánh, khi qua châu thị huyện Nga Sơn trông thấy vua bằng lòng và lấy làm vợ. Thần bèn hiến kế là cho lập quấn bên đường cho giặc thấy vào quán ăn mà không đề phòng rồi thừa cơ dánh úp. Hôm đó trời nắng to, nhà vua tiến đánh rồi lại lui binh, cho đến trưa rồi vờ thua bỏ chạy. Quân giặc đuổi theo, không thấy quân lính nhà vua, thấy hai bên đương núi nhiều lều quán ăn, trời nóng, bụng đói, trưa lại đến nên quân giặc lao vao quán, ăn uống lo say thừa cơ quân nhà vua tiến vào đánh úp. Quân giặc bị trúng kế, vua bắt sống được vua Chiêm Thành đem về triều và phong cho thần là Hoàng Phi.

    Sau thần về thăm quê, đi đến cửa Bạch Câu gặp gió to sóng lớn thì thuyền bị chìmvà hoá. Hay tin vua vô cùng thương tiếc và ban cho dân ở đây tiền và ruộng để lập đền thờ.(Đền thờ Hoàng Phi ở làng TrungĐức xã Nga Trung, nhưng do chiến tranh đền không còn, dòng họ Hoả, nhân dân xã Nga Bạch đã rước vong bà về thờ ở Nghè Hậu. Nơi bà sinh ra ở đó).

    8. Những lễ hội truyền thống.

    Mùa lễ hội từ đầu tháng Giêng đến tháng tư (âm lịch), Nga Sơn có rất nhiều lễ hội thu hút cả hàng nghìn khách đến thăm quan, dự lễ hội như: Lễ hội chùa Tiên, Mai An Tiêm, Từ Thức, lễ hội Ba Đình và hàng trăm hội làng diễn ra liên tục, hấp dẫn. Trong số đó có một số lễ hội tiêu biểu như:

    Lễ hội Mai An Tiêm được tổ chức từ ngày 12 đến 14 tháng 3 âm lịch hàng năm tại xã Nga Phú. Đây là lễ hội dân gian gắn liền với truyền thuyết “Quả dưa đỏ” phổ biến rộng rãi trên đất nước ta. Lễ hội Mai An Tiêm ca ngợi thành quả lao động và mang đậm ý nghĩa phồn thực của người dân vào thời kỳ khai hoang lập ấp.

    Cũng như các lễ hội khác, lễ hội Mai An Tiêm cũng được tiến hành theo hai phần là phần lễ và phần hội.

    Phần lễ bao gồm các công việc:

    1. Lễ rước sắc phong đức Thánh Mai An Tiêm từ làng văn hoá Văn Đức đến đền thờ Mai An Tiêm. Lễ rước được tổ chức với quy mô trọng thể và hoành tráng. Thứ tự các đoàn rước gồm:

    Dẫn đầu là đội rồng lân (1 rồng, 2 sư tử, 2 kỳ lân)

    1.1 Đội cờ dẫn gồm:

    – 1 lá cờ tiết.

    – 5 cờ ngũ hành: trắng, xanh, đen, vàng, đỏ.

    – 4 cờ tứ linh: long, ly, quy, phượng.

    – 8 cờ bát quái.

    1.2 Ban chinh cổ

    – 1 trống cái to đặt trên xe

    – 1 chiêng đồng.

    1.3 Đội Bát biểu chấp kích:

    – 16 người vác bát biểu.

    – 16 người vác chấp kích.

    – 1 người vác biển gỗ có chữ Thượng đẳng và lịch triều.

    1.4 Kiệu hương án.Trên kiệu có:

    – Một quả dưa hấu to.

    – Hộp sắc phong có hai lộng đi hai bên để che kiệu.

    1.5 Phường đồng văn.

    – 1 trống cái.

    – 8 trống ban.

    – 8 trống bản, hai não bạt.

    1.6 Phường bát âm.

    – 2 đàn nguyệt, 2 sáo, 1 nhị, 1 mõ, 1 sanh tiền, 1 tiu cảnh.

    1.7 Kiệu bát cống.Trên kiệu đặt:

    – 1 khám thờ có bài vị Mai An Tiêm.

    – 2 mâm ngũ quả, có hai lộng đi hai bên che kiệu.

    1.8 Kiệu long đình. Trên kiệu đặt: Mũ, áo, hài của thần Mai An Tiêm có hai lộng che hai bên kiệu.

    1.9 Kiệu võng

    (Kiệu rước Công chúa).

    1.10 Đoàn rước rễ (đi hàng đôi)

    – Quan viên bô lão.

    – Các bản hội của các xã trong toàn huyện gần 3000 người. Ăn mặc trong trang phục lễ hội.

    – Đoàn khách (tỉnh, huyện, xã)

    – Dân làng văn hoá Văn Đức.

    – Dân quanh vùng và khách thập phương

    2. Nội dung tế lễ

    2.1 Đội tế gồm có:

    – 2 đông xướng và tây xướng.

    – Gần 3000 người trong các bản hội chấp sự.

    3.2 Nội dung cuộc tế.

    – Tích cổ tam thống (đánh 3 hồi trống).

    – Hai vị đông xướng, tây xướng trong nghi trang tế lễ ra đứng ở vị trí có bày hương án hô to: “Khởi chinh cổ” (nổi chiêng trống).

    – Hai người chấp sự đi đến bên giá chiêng, giá trống một người đánh 3 hồi chiêng, một người đánh 3 hồi trống, rồi mỗi người đánh thêm 3 tiếng nữa sau đó vào vái 1 vái rồi lui ra.

    – Nhạc sanh tượng vị (ban nhạc về chỗ ngồi).

    – Nhạc tác (khởi nhạc).

    – Sau đó đánh 3 hồi trống.

    3.3 Chúc văn: Ca ngợi công đức Mai An Tiêm.

    Kính cáo Anh Linh

    Thánh thuỷ tổ khảo

    Lạc hầu hàng duệ vương triều

    Dực bảo trung hưng linh phù chi thần

    Gia phong đoan túc tôn thàn

    Mai công huý vển, tự An Tiêm.

    Huý nhật: Tam nguyệt, thập nhị nhật

    Vĩnh thế chân linh thần chú

    Kính các anh linh thượng hạ, tả hữu thờ theo thánh tổ

    Mừng hôm nay;

    Trống đồng vang dậy núi sông

    Trời đất Nga Sơn ngút ngàn linh khí

    Rộn rã trống chiêng

    Tưng bừng cờ đỏ

    Dâng hương ân bái ân đức tiên nhân

    Châm nến phụng thờ công lao thánh tổ

    Nhớ ngày xưa…

    Nước có nguồn, cây có gốc.

    Uống nước trong nhớ nguồn chảy từ đâu?

    Ăn quả ngọt biết công ai khó nhọc?

    Đó chính là truyền thống nhân văn.

    Đó cũng chính là tự hào dân tộc.

    Nhớ ngài xưa.

    Dòng giõ các vua Hùng.

    Tư chất thông minh ngay từ thưở nhỏ.

    Tin sức mình nuôi chí tự cường.

    Chống quân tham, ghét quân bợ đợ.

    Câu nói xưa còn vang:

    “Của biếu là của lo”

    Lời tâu nay còn nhớ:

    “Của cho là của nợ”

    Phật ý vua cha.

    Lệnh đầy biệt xứ

    Đây đảo hoang nước biển mênh mông.

    Kìa rừng rậm hãi hùng tiếng hổ.

    Tất cả trông vào: ba tháng lương ăn.

    Một thanh gươm cùn, một hòn đá lửa.

    Tin đôi tay ắt sẽ vượt qua.

    Sẵn ý chí đâu nào có sợ.

    Lượm trái cây lót dạ qua ngày,

    Bẫy thú rừng lần hồi qua bữa.

    Bỗng một hôm, thấy lũ chim trời,

    Đang tranh ăn một loài quả lạ,

    Vỏ xanh thẫm,

    Ruột đỏ tươi.

    Đuổi chim đi, lấy hạt gieo trồng.

    Kỳ trái chín ăn vào mát rượi.

    Ngày ngày sức lực tăng cường.

    Tháng, năm khó khăn đã vợi.

    Khắc tên vào quả,

    Thả xuống biển khơi.

    Tấp nập thuyền buồn ghé vào mua, đổi.

    Qủa ngon, trái ngọt,

    Dâng tiến vua Hùng.

    Thấu hiểu ngọn ngành vua cha liền vội,

    Cho thuyền vượt cửa Thần Phù.

    Nhắm hướng đảo hoang thẳng tới.

    Đón An Tiêm về đất Phong Châu.

    Quân xiểm nịnh thảy đều chịu tội.

    Vua truyền: Dưa đỏ trồng khắp nơi nơi.

    Nức tiếng ngọt, ngon ngàn đời ca ngợi…

    4:+Khai mạc lễ hội.

    + Dâng hương tưởng niệm

    + Đánh trống khai hội

    + Múa rồng, lân

    + Biểu diễn nghệ thuật của các đoàn nghệ thuật trong tỉnh gồm: 200 diễn viên chuyên nghiệp, 500 diễn viên quần chúng, tái hiện lại cảnh: cảnh An Tiêm bị đi đầy- cảnh vợ chồng An Tiêm ngoài đảo hoang- cảnh nhà vua cho cận thần ra đảo đón vợ chồng An Tiêm về triều đình. Nhà vua ban tước , lộc cho vợ chồng An Tiêm và lệnh cho dân cả nước trồng dưa hấu An Tiêm.

    Phần hội:Tổ chức ngày 12-13 tháng 3(âmlịch)

    Tổ chức Hội tại các làng văn hoá tiêu biểu toàn huyện: Thi các tiết mục văn nghệ, múa rồng , múa lân. Tổ chức các trò chơi đân gian: thi kéo co, đua thuyền, hái dưa, phóng lao, nấu cơm thi…

    Mức độ ảnh hưởng của lễ hội lan rộng khắp huyện Nga Sơn, Hậu Lộc, Hà Trung và một số huyện ở các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Nam Định…

    Lễ hội Bơi Chải truyền thống này diễn ra ở thôn Bạch Hải xã Nga Bạch. Lễ hội truyền thống này ra đời sau chiến thắng của Ngô Quyền trước quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng (năm 938), nhằm vận động con cháu ra tòng quân cứu nước. Lễ hội đã trở thành một ngày hội vui khoẻ của dân làng nơi này. Lễ hội Bơi Chải là hình thức cầu ngư, cầu cho năm mới mưa thuận gió hoà, ngư dân ra khơi tôm cá đầy ghe. Lễ hội còn thể hiện tinh thần thượng võ, nối tiếp giá trị truyền thống của ông cha.

    Trước năm 1975 lễ hội này vẫn được tổ chức đều đặn ở thôn Bạch Hải, nhưng khi đất nước thống nhất vì nhiều lí do khác nhau nên lễ hội không được tổ chức nữa. Vừa qua lãnh đạo và UBND xã Nga Bạch và phòng VHTT huyện Nga Sơn đã gửi đơn Sở VH-TT-DL tỉnh xin khôi phục lễ hội này và được đồng ý. Trong dịp tết nguyên đán 2010-2011, vào ngày 3và 4 tết lễ hội bơi chải truyền thống ở thôn Bạch Hải xã Nga Bạch đã được tổ chức lại. Lễ hội thu hút được rất nhiều người tham gia.

    9. Một số chợ tiêu biểu ở Nga Sơn

    Nga Sơn không chỉ có nhiều lễ hội đặc sắc mà còn có nhiều những sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, tiêu biểu là: Chợ chiếu Hói Đào, chợ Hôm sung xã Nga Bạch, chợ Hoàng xã Nga Văn,…

    Trước đây Nga Sơn còn có cả chợ Hôm Giún tại thôn Bái Nại xã Nga Hải. Nhưng chương trình lấn biển vào những năm 1980-1990 đã làm cho biển rời xa , con sông Hưng Long trước đây thông từ cửa biển tới chợ Hôm Giún đã bị chặn bởi cống Mộng Giường. Hết sông, hết biển, hết cả làng chài Bái Nại, chợ cũng không còn nữa.

    Hiện nay chỉ còn có chợ Hôm Sung ở xã Nga Bạch, là chợ mang đậm văn hoá ở vùng biển Nga Sơn. Chợ vẫn giữ được vẻ sầm uất xưa. Chợ Hôm Sung chỉ họp vào buổi chiều khi tan việc đồng áng cũng là lúc thuyền chài cập bến. Lúc đó, phụ nữ thì tất tưởi gồng gánh cua bể, tôm, cá, mực…còn các bác thuyền chài với những gọng xiếc và chiếc giỏ khổng lồ lớn cũng hối hả rảo bước cho kịp chợ Hôm. Việc mua bán các sản vật địa phương như cá, tôm, gạo, ngô, khoai…chỉ diễn ra chóng vánh trong khoảng một tiếng rưỡi đồng hồ. Chạng vạng tối chợ đã không một bóng người

    Chợ chiếu Hói Đào thuộc xã Nga Thanh giáp danh với làng Ngọc Liên xã Nga Liên, nơi đây có nhiều gia đình với các gian hàng chiếu cói đủ các chủng loại màu sắc rực rỡ. Chợ chiếu được họp từ 7 giờ sáng đến khoảng gần 10 giờ là tan. Tấp nập đông vui nhất là khoảng 8 đến 9 giờ. Các sản phẩm của quê chiếu: Chiếu cải, chiếu đậu, chiếu in hoa đủ các kích cỡ. Các loại thảm trải sàn, làn đựng đồ, túi sách, lẵng hoa…và thật dễ thương là chiếc mũ cói ngộ nghĩnh vẫn còn thơm mùi cói khi đội lên đầu. Sản phẩm ở muôn nơi đem đến, rồi các sảp phẩm này từ chợ chiếu lại toả đi muôn nơi đến các thị trường, trong tỉnh trong nước và cả nước bạn. Người bán kẻ mua tấp nập, các phương tiện đem chiếu đến chợ bán, rồi các phương tiện đem chiếu đi ngược xuôi tấp nập. Chợ chiếu chỉ họp tron buổi sáng nhưng ngày nào cũng đều đặn, mưa gió rét buốt chợ vẫn họp bình thường. Sau khi chợ chiếu tan bấy giờ các bà nội trợ quê chiếu tranh thủ ghé sang chợ thực phẩm cạnh đó để mua thức ăn bồi dưỡng cho gia đình sau một ngày lao động vất vả. Các ông chồng cũng tranh thủ tự thưởng cho mình một tô phở nóng, vài cốc bia hơi.

    Sau một ngày đi thăm quan các điểm du lịch, du khách có thể tham gia vào những phiên họp chợ tấp nập cùng những người dân vùng biển Nga Sơn để hiểu thêm về văn hoá và con người nơi đây.

    10. Nghề chiếu cói truyền thống

    Nga Sơn không chỉ có động Từ Thức, núi Mai An Tiêm, di tích lịch sử Ba Đình… Nga Sơn có nhiều làng nghề truyền thống như nghề chiếu cói, nghề mộc, mỹ nghệ, mây tre đan xuất khẩu… Trong đó tiêu biểu là nghề chiếu cói – một làng nghề truyền thống đã nổi tiếng từ rất lâu, nói đến Nga Sơn là chúng ta nhớ tới chiếu cói với câu ca dao nổi tiếng:

    Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng

    Vải tơ Nam Định, lụa hàng Hà Đông

    Huyện Nga Sơn được trời phú cho dòng phù sa từ sông Đáy, sông Hồng, sông Hoạt bồi đắp mà thành ruộng, thành làng. Tại những vùng đất phù sa mới bồi bị nhiễm mặn rất phù hợp với cây cói, được sử dụng rộng rãi để lợp nhà, dệt chiếu và làm các vật dụng khác. Cây cói, cây đay đã có từ xa xưa, đến nay cũng chưa ai biết cụ thể, chỉ được nghe các cụ kể lại sự tích cây cói, cây đay:

    Chuyện xưa kể rằng: Có cô con gái nhà nghèo nhưng xinh đẹp nết na, da trắng như tuyết. Nàng lại có mái tóc dài, đen óng ả. Nàng đem lòng yêu mến chàng trai làng chân quê vùng biển khoẻ mạnh, giỏi nghề chài lưới. Những đêm trăng sao họ hẹn hò nhau ra cửa Lạch, cùng chờ trăng lên, ngắm biển cầu mong cho duyên số viên thành. Ánh trăng sáng như dát ngọc xuống biển, khuôn mặt của nàng đang độ tuổi trăng tròn đã xinh càng thêm đẹp rực rỡ. Tóc nàng vờn bay ve vuốt tấm lưng vạm vỡ của chàng, hương bồ kết thoang thoảng thơm càng làm cho đôi tình nhân thêm nồng thắm. Họ yêu nhau ngọt ngào, đẫm đượm hương phù sa của biển.

    Trước ngày về làm dâu nhà người, nàng hẹn chàng trai đến cửa Lạch. Đêm đó trăng mờ nhạt, những đám mây vần vũ, bỗng trôi nổi cơn giông. Nàng chờ mãi, chờ mãi mà chẳng thấy chàng đến. Những giọt lệ của nàng rơi xuống, càng xót thương cho duyên số chẳng thành. Nàng quay đầu nhìn về làng, những tưởng sẽ nhìn thấy bóng chàng đang tới nhưng vô vọng. Nàng nói thầm trong sự tuyệt vọng: Em xin chàng hãy tha lỗi cho em, hẹn chàng ở kiếp sau. Nói đoạn, nàng cầm con dao cắt mái tóc của mình thả vào trong gió, trong đêm.

    Những sợi tóc của nàng theo gió bay khắp cả vùng rồi nàng gieo mình xuống biển.

    Chàng trai chạy vội vã đến gặp nàng, nhưng chẳng thấy người yêu của mình chỉ có mùi thoang thoảng hương bồ kết và những sợi tóc dài còn vương lại. Chàng vô cùng đau khổ đã giận bản thân mình không bảo vệ được nàng. Chàng biết, để giữ lời thề ước thuỷ chung, nàng đã gieo mình xuống biển. Mắt chàng đăm đắm nhìn ra biển cả mênh mông, vô vọng, thương nhớ, rồi chàng cũng gieo mình xuống biển. Biển cả mênh mông đã ôm trọn đôi tình nhân vào lòng.

    Tình yêu thuỷ chung của đôi trai gái đã làm động lòng các vị thần linh. Thần linh đã cho người con gái hoá thành cây Cói còn người con trai hoá thành cây Đay. Sáng hôm sau, thật kỳ lạ cả một vùng rộng lớn những cây Cói xanh mướt, dài óng ả, mọc lên, bên cạnh lại có những cây Đay cứng cáp xanh rờn. Người dân cho đó là điều lành, bèn cắt cây Cói, nhổ cây Đay về, rồi dùng sợi Đay, sợi Cói dệt thành chiếu. Họ mong muốn cho cây Cói, cây Đay mãi mãi gắn bó với nhau. Để nhớ về một mối tình chung thuỷ, son sắc. Sau này ở Nga Sơn và lan rộng ra cả nước có tục lệ “trải chiếu cho cô dâu, chú rể trước đêm động phòng để mong cho sự thuỷ chung hạnh phúc và sinh con đàn cháu đống”.

    Nghề chiếu cói Nga Sơn có hầu hết ở các xã trong huyện, nhưng tập trung ở 8 xã ven biển là Nga Điền, Nga Phú, Nga Thái, Nga Liên, Nga Thanh, Nga Thuỷ, Nga Tiến, Nga Tấn. Trong đó các xã Nga Liên, Nga Thanh, Nga Thuỷ được coi là nghề dệt chiếu toàn tòng. Cói Nga Sơn nổi tiếng là sợi nhỏ, dai, óng mượt. Điều đặc biệt ít có nơi nào trồng được cói dài như nơi này, loại cói chuyên dùng để dệt nên những tấm chiếu vừa đẹp lại vừa bền.

    Theo lời các cụ xưa kể rằng chiếu cói Nga Sơn cùng với chiếu Kim Sơn (Ninh Bình) là một trong những vật cống tiến triều đình, được các bậc vua chúa, quý tộc ưa dùng. Trải qua hơn 150 năm tồn tại với không biết bao là thăng trầm, chiếu cói Nga Sơn đã làm nên thương hiệu cho địa phương, góp phần tạo việc làm, đem lại thu nhập cao cho người dân.

    Có nhiều loại chiếu khác nhau như: chiếu đậu, chiếu hoa, chiếu kẻ hình, …Mỗi loại chiếu có những ưu điểm riêng. Trong đó chiếu đậu là loại chiếu đòi hỏi kỹ thuật cao nhất và giá cũng đắt nhất. Chiếu đậu còn gọi là chiếu trơn, mắt tròn, sợi ken phưng phức, nặng, đổ nước không thấm qua. Chiếu có tốt, có đẹp, có thực là chiếu Nga Sơn phải nhìn vào biên chiếu. Chiếu Nga Sơn là món quà quý và nặng tay, nhưng nặng hơn cả là tình của đất, của người làm nên nó.

    Hiện nay, người dân Nga Sơn không chỉ đơn thuần dệt chiếu cói mà còn làm ra nhiều mặt hàng thủ công mỹ nghệ với những hoạ tiết hoa văn đẹp như làn, mũ dép, hộp, tấm thảm, đồ dùng trang trí khác…bằng cói rất được ưa chuộng.

    Mọi người biết đến Nga Sơn với những đặc sản nổi tiếng chỉ có riêng ở vùng đất này đó là: gỏi cá nhệch, rượu Chính Đại, dê núi ủ trấu…đó không chỉ là những món ăn ngon mà mang cá những nét văn hoá của người dân Nga Sơn.

    Cá nhệch là loại cá chỉ có ở vùng biển nước lợ, thường to bằng cỡ ngón chân cái, hình dáng gống con lươn đồng,nhưng dài hơn phần đầu có cái mang phòng to hơn. ở các vùng đầm lầy ngập mặn như Nga Sơn, Kim Sơn – Ninh Bình, Giao Chỉ – Nam Định thường rất sẵn, nhưng chỉ có ở Nga Sơn mới có cách chế biến đặc biệt hơn cả thành đặc sản ” gỏi cá nhệch” và đã trở thành món” đặc sản”của nhiều du khách trong,ngoài tỉnh và cả du khách nước ngoài ưa thích. Người ta nói: đến Nga Sơn ngoài việc thăm thú” Sơn thuỷ hữu tình”nếu chưa thưởng thức” Gỏi cá nhệch” thì coi như chưa đến Nga Sơn.( nhiều người ở nơi xa, chuyện vui là chưa đến Nga Sơn, nhưng biết Nga Sơn qua chuyện Động Từ Thức, Mai An Tiêm, Chiếu Nga Sơn và đặc biệt “Đặc sản gỏi cá nhệch”).

    Gỏi cá Nhệch được làm qua rất nhiều công đoạn: Cá sống được bắt về bỏ trong chậu, cho một ít nước vôi trong vào để cá nhả hết nhớt rồi vớt ra rửa sạch. Mổ bỏ nội tạng, lột da và lọc riêng phần nạc rồi đem thái thành từng miếng nhỏ cỡ to hơn sợi mỳ tôm. Cá sau khi thái được ngâm chừng 5 phút trong nước dừa tươi có pha một chút muối, rồi vớt ra vắt thật khô, cho vào một chiếc bát tô sứ to rồi vắt vào đó nước riềng để thấm cá, trộn đều cho đến khi cá ngấm nước riềng chuyển sang màu vàng ngà thì lại vắt cho thật khô rồi bầy lên đĩa xong trộn với thính. Thính để trộn gỏi cũng phải được chế biến rất cẩn thận, hai phần gạo trộn với một phần ngô, ngâm chừng 15 phút rồi vớt ra đem rang nhỏ lửa cho chín vàng, đem xay mịn là được. Nước ăn gỏi thì chẻo là quan trọng nhất nó là chất kết dính của gỏi và các loại gia vị. “Chẻo” được chế biên rất công phu, bao gồm da và xương cá rán giòn, xay nhuyễn, thịt nạc rán giòn xay nhuyễn mẻ ngấu lọc kỹ cùng với hành tỏi, mắm muối, mì chính…được chế biến thành cùng một loại nước đặc biệt với rất nhiều hương vị. Rau sống ăn gỏi gồm: lá Sung, lá Vọng cách, lá Lộc vừng, lá húng…và không thể thiếu đĩa ớt, riềng thái nhỏ để ăn kèm.

    Lấy một chiếc lá sung to quấn lại thành hình chiếc phễu, cho gỏi cá cùng các loại rau thơm, gia vị vào trong, cuối cùng là một thìa chẻo đặc sánh rồi gói lại…chén rượu nỏ đưa cay, vài miếng bánh đa vừng, ngồi trên thuyền mà lòng man mát, ngất ngây niềm vui cùng bạn bè tâm đắc, thực khách cứ vừa nhân nhi, vừa vui chuyện về vùng đất Nga Sơn cho đến tàn canh lúc nào không biết

    Sau khi thăm quan, leo núi thấm mệt du khách thưởng thức món gỏi cá Nhệch với rượu Chính Đại thì sẽ thấy rất ngon miệng và sức khoẻ dường như được phục hồi. Vì cá Nhệch là loại cá rất khoẻ, bởi thế người ta tin rằng ăn cá Nhệch là một món ăn bổ, có tác dụng tăng gân cốt, khí huyết và sức khoẻ của con người.

    Ở Thanh Hoá, các loại rượu ngon nổi tiếng như nếp Cẩm Cẩm Thuỷ, rượu Nếp cái hoa vàng, rượu Tăng làng Quảng, rượu Cần Bá Thước…nhưng có lẽ làm say lòng khách du lịch nhất chính là rượu nếp Nga Sơn. Kinh nghiệm dân gian cho thấy rằng để có được mẻ rượu ngon phải hội tụ đủ các yếu tố đó là: “thiên thời – địa lợi – nhân hoà”. Thì đây, Nga Sơn vốn sẵn có nguồn nước đã từng tạo ra giống dưa Mai An Tiêm ngon, mát, giống nếp cái hoa vàng ngát hương, cộng với loại men bí truyền và kinh nghệm ngàn đời của người nông dân cần cù chịu khó và các yếu tố hài hoà kết hợp với nhau để tạo ra một sản phẩm đặc biệt là rượu nếp Nga Sơn.

    Gạo nếp được nấu gọi là nếp lật, tức là gạo nếp chỉ được xay bỏ lớp vỏ trấu, hạt gạo đang còn nguyên lớp vỏ lụa bao phủ bên ngoài. Cơm rượu được đồ chín tới rồi tãi ra nong cho nguội, trộn với men và ủ kỹ trong chum sành, độ vài ba ngày khi chum rượu toả mùi thơm quyến rũ là được. Quy trình chưng cất rượu cũng bằng phương pháp thủ công truyền thống, nồi nấu rượu bằng kim loại nhưng bình ngưng (nơi hơi rượu ngưng lại thành dòng rồi chảy vào chai) lại được làm bằng gỗ mít và lò rượu nhất thiết chỉ được đun bằng củi, như vậy là để cho rượu được đằm không bị sốc và quan trọng là không bao giờ bị khê rượu. Phương pháp truyền thống này cho năng xuất không cao nhưng bù lại cho chất lượng rượu không thể chê vào đâu dược.

    Nhấm một chút rượu đã có cảm giác thơm đầu lưỡi của mùi nếp mới, cay cay của men say nơi cuống họng, còn khi chép miệng một cái thì cái cay đã hoá thành cái ấm nóng dần lan toả tới mọi huyết mạch cơ thể…và đó chính là cái duyên của rượu nếp Nga Sơn.

    Thịt dê vốn là một loài thực phẩm bổ dưỡng được nhiều người ưa thích, với những người sành điệu thì tiết canh dê hay các món ăn chế biến từ thịt dê thực sự là món khoái khẩu. Trong thực đơn thịt dê có thể chế biến được thành rất nhiều món như lẩu dê, dê sào lăn, dê tái chanh, cháo dê…nhưng món dê thui cả con có lẽ chỉ có ở vùng núi đá Nga An- Nga Sơn mới có. Thực đơn của món dê thui thật đơn giản chỉ có ba món chính là tiết canh dê, dê tùng xẻo và cháo dê nhưng cách chế biến thì quả thật công phu tốn nhiều công sức.

    Tiết dê được hãm đóng vào chai dành để đánh tiết canh, dê được cạo lông sạch sẽ rồi khéo léo mổ moi hết nội tạng ra ngoài( đặc biệt phái lấy được hai hạch hoi của dê nằm ở đoạn gáy dê nơi tiếp giáp với bả vai để thịt dê được thơm ngon). Dùng các loại lá thơm nhồi vào bụng dê như lá ổi, lá sả, lá bưởi…. Khâu kín lại, bọc bên ngoài bằng một lớp lá chuối tươi rồi để luôn lên nền đất ẩm. Vật liệu để thui (đốt) dê chủ yếu là rơm nếp trộn với trấu, cho phủ kín con dê rồi mới quạt lửa,trở đi trở lại con dê độ bốn năm lần, mỗi lần độ năm sáu mươi phút thì mới đạt yêu cầu. Sức nóng của lửa rơm từ bên trên cộng với hơi ẩm từ lòng dất hoà quyện làm cho thịt dê chí mền và có một hương vị đặc biệt quyến rũ thực khách, dê ủ trấu chín đều không bị mất mùi và thịt rất ngon.

    Bát tiết canh đỏ tươi để khai vị, tiếp đó là đĩa thịt dê đốt nóng hổi ăn kèm với các loại rau thơm chấm với tương gừng, lâng lâng men rượu nếp Nga Sơn…thì chỉ cần thêm bát nhỏ cháo xương dê nấu với đậu xanh nữa là để du khách thêm một lần lưu luyến với Nga Sơn.

    Đây cũng là một đặc sản của Nga Sơn. Thông thường thịt dê được chế biến thành các món như: dê tái, dê xào…Nhưng ở Nga Sơn thịt dê được chế biến theo một cách rất đặc biệt. Sau khi thịt dê được làm sạch, người ta để nguyên cả con, ướp da vị vào bên trong bụng của con dê. Sau đó người ta làm chín con dê bằng cách vùi vào trấu, sức nóng của trấu sẽ làm chín được thịt dê. Vì thế mà thịt dê vẫn giữ nguyên được hương vị thơm ngon và màu của con dê không bị thay đổi. Chính những điều này đã làm nên đặc trưng riêng cho món ăn mà chỉ có ở Nga Sơn.

    Mức độ đa dạng: Nga Sơn có giá trị nổi bật về tài nguyên du lịch nhân văn. Tài nguyên du lịch tự nhiên có sức hấp dẫn mạnh, đặc biệt là động Từ Thức và đền thờ Mai An Tiêm, chùa Tiên là những điểm đến thu hút nhiều khách du lịch.

    Khả năng tiếp cận tài nguyên cũng rất thuận lợi do địa hình của huyện khá bằng phẳng, đặc biệt là mạng lưới giao thông đi lại tại các điểm du lịch khá tốt. Trong những năm gần đây, các điểm du lịch như động Từ Thức, đền thờ Mai An Tiêm di tích lịch sử Ba Đình…các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử – văn hoá khác vẫn đang được tiếp tục đầu tư, trùng tu tôn tạo lại tổ chức nhiều lễ hội với quy mô cấp tỉnh để nhằm phục vụ, thu hút nhiều khách du lịch đến thăm quan nhiều hơn.

    Những tài nguyên du lịch ở Nga Sơn đang được sử dụng, khai thác hợp lí hơn, nghành du lịch cũng đang được Đảng bộ và nhân dân huyện quan tâm phát triển nhiều hơn.

    Ở Nga Sơn có một số cơ sở dịch vụ phục vụ cho nhu cầu ăn nghỉ của du khách như: Khách sạn 2 sao thương mại Nga Sơn (Thị Trấn), Hồng Chương (Thị Trấn), Hảo Phụng (Nga Thanh), nhà hàng ẩm thực gỏi Thịnh Lịch (Nga Liên), nhà hàng dê ủ trấu Ngọc Toản, Hoàng Việt (Nga An), Quy mô các cơ sở đang được mở rộng và nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch. Số lượng khách du lịch đến tham quan các điểm du lịch ở Nga Sơn liên tục tăng từ năm 1990 đến 2006, trong đó chủ yếu là khách du lịch nội địa. Năm 1990 có 2500 khách nội địa, 3 khách quốc tế, 13 khách doanh nghiệp đến thăm quan du lịch ở Nga Sơn. Đến năm 2021 đã tăng lên 5 khu du lịch đó là:

    + Khu du lịch Động Từ Thức (xã Nga Thiện): Động Từ Thức, Động Bạch Á, Đền thờ Nữ tướng Lê Thị Hoa, tướng Trịnh Minh.

    + Khu du lịch Mai An Tiêm: Khu di tích Mai An Tiêm (Nga Phú), Chùa Tiên, Hồ Đồng Vụa (Nga An). Đặc biệt Lễ hội Mai An Tiêm được tổ chức hàng năm vào ngày 12, 13/3 âm lịch với quy mô cấp huyện, hoặc tỉnh thu hút hàng vạn nhân dân và khách thập phương.

    + Khu du lịch chiến khu Ba Đình (Xã Ba Đình)

    + Khu di lịch sinh thái dọc sông hoạt: Của Thần phù, Chùa Hàn Sơn, Núi “Rồng hổ tranh ngọc” và chùa Trúc Lâm, Động Lục Vân (Nga Điền), Lã Vọng, Bia Thần (Nga Thiện).

    + Khu du lịch sinh thái biển.

    Việc tổ chức quản lý ở các điểm du lịch cũng đang được quan tâm nhiều hơn. Các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh đang được bảo vệ và tôn tạo để nhằm mục đích phát triển du lịch Nga Sơn.

    Ngày 10/7/2009 UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 2166/QĐ-UBND về việc Phê duyệt Quy hoạch phát triển du lịch động Từ Thức và các di tích, danh thắng huyện Nga Sơn đến năm 2021 và định hướng đến năm 2021.

    Ngày 05/8/2011 UBND huyện Nga Sơn ban hành Quyết định số 1389 /QĐ-UBND về việc phát triển du lịch đến năm 2021 và tầm nhìn 2021. Đề án đã đánh giá thực trạng, tiềm năng du lịch Nga Sơn, những hạn chế tồn tại đặc biệt đề án đã đề ra các giải pháp thiết thực, hiệu quả để đẩy mạnh phát triển du lịch của Nga Sơn. Trong những năm tiếp theo và tầm nhìn đến năm 2021 để góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội, an ninh – quốc phòng ở địa phương, quy hoạch xây dựng nông thôn mới Nga Sơn giàu, đẹp, văn minh.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hải Dương: Cho Gà Lai Chọi Uống Nước Tỏi, Nuôi Kiểu “gối Đầu” Thu Lãi Cao
  • Iphone Hải Phòng Uy Tín Giá Rẻ Trả Góp 0%
  • “từ Điển Tiếng Nghệ An” Và Sự “hoang Mang” Đầy Ngọt Ngào Của Cô Dâu Xứ Bắc
  • Kỹ Thuật Chọn Giống Gà Chọi Nhanh Lớn Khỏe Mạnh
  • Bắt Giữ 36 Đối Tượng Đánh Bạc Dưới Hình Thức Chọi Gà
  • Cách Chọn Gà Chọi Đá Hay

    --- Bài mới hơn ---

  • Cờ Bạc Bịp Là Gì? Công Nghệ Lừa Đảo Đỉnh Cao Những “tay Gà Mờ”
  • 6 Loại Gà Tử Mị
  • Top 4 Mô Hình Làm Chuồng Gà Chọi Đơn Giản Và Đúng Chuẩn
  • Mẹo Loại Bỏ Mùi Hôi Miệng Khó Chịu Chỉ Trong 2 Phút Ga Da
  • Đổi Vị Với Cách Làm Gà Nấu Chuối Ngon Độc Đáo
  • TÓM TẮT NỘI DUNG

    Xem tướng gà chọi là gì? Cách xem tướng gà chọi đá hay như thế nào? Cách xem đầu cổ gà chọi Hình dáng đầu Mặt gà Mắt gà chọi Mào gà Mỏ gà Tai gà Cần cổ gà Cách xem lông gà chọi Cách xem chân gà chọi Hình dáng chân Hình dáng vảy gà Cựa gà Cách xem dáng gà chọi Xem gà qua tính gáy Xem tướng gà chọi qua dáng ngủ Xem tướng gà chọi có quyết định gà chọi hay hay không?

    Cách xem tướng gà chọi không phải ai cũng biết. Bởi đây là kinh nghiệm đúc kết qua nhiều thời gian chơi gà. Và tiếp xúc với hàng trăm con gà khác nhau. Do vậy, thoạt nhìn họ có thể biết được chú gà này có đá hay hay không bằng cách xem tướng gà. Tất nhiên kinh nghiệm này không phải ngày một ngày hai có thể thấm và nhớ được. Do vậy, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách xem gà chọi tổng quát nhất. Từ đó phát hiện ra những con gà có tiềm năng để nuôi và chăm sóc.

    Đang xem: Cách chọn gà chọi đá hay

    Xem tướng gà chọi là gì?

    Xem tướng gà chọ là cách nhìn nhận đánh giá một con gà chọi thông qua dáng vẻ bên ngoài. Từ các tiêu chí của từng người mà có thể đoán được đòn lối của gà. Từ đó biết được con gà có thực sự đá hay hay không mặc dù chưa tận mắt xem một trận đánh nào của chúng.

    Cách xem tướng gà chọi đẹp và đá hay. Nhưng nên cẩn thận đẹp chưa chắc đá đã hay và ngược lại.

    Những người nuôi gà lâu năm họ rất tinh tường khi xem tướng gà. Nhờ đó mà họ có thể nhận ra và chọn lọc những con gà có tướng mạo tốt. Nuôi dưỡng và chăm sóc đặc biệt hơn để chuẩn bị những trận chiến căng thẳng.

    Cách xem tướng gà chọi đá hay như thế nào?

    Nếu như con người có câu “nhìn mặt mà bắt hình dong” để đoán biết về một người thì ở gà cũng vậy. Chúng cũng có những tiêu chí riêng để đánh giá nhận biết một con gà. Chúng dựa vào những yếu tố như đầu cổ, thân mình và chân. Từng phần lại có những tiêu chí đánh giá riêng.

    Cách xem đầu cổ gà chọi

    Một bộ phận cực kỳ quan trọng của gà chọi là đầu cổ. Trên phần đầu cổ này bao gồm mỏ, mào, dáng đầu, mắt…

    Hình dáng đầu

    Cách xem tướng gà chọi bắt đầu từ trên phần đầu cổ của gà. Và hình dáng đầu là tiêu chí cần quan tâm đầu tiên. Hình dáng đầu nên chọn các chú gà có hình tham giác với phần đầu to và khung xương lớn. Dân gian thường có câu “đầu công mình cốc cánh vỏ trai, chân dài khoảng ngắn chẳng sợ ai” đó là chỉ cách xem gà cơ bản. Phần đầu của gà nên chọn như vậy. Tức là giống với đầu con công hoặc con diều hâu.

    Cách xem đầu mặt của gà chọi

    Mặt gà

    Mặt gà cần toát lên vẻ uy nghi, khí chất của những con gà chiến. Tạo nên vẻ lanh lợi mỗi khi xuất hiện. Mặt gà và đầu gà luôn cần linh hoạt và ít khi đứng yên trong trạng thái thông thường. Chúng cần liên tục thay đổi để nắm bắt được các thông tin xung quanh.

    Mắt gà chọi

    Những chú gà chọi tinh ranh sẽ luôn có con mắt sáng và linh hoạt. Khi nhìn vào tạo nên sự dữ dằn của đôi mắt. Đôi mắt này cũng như phần mặt cần thường xuyên chuyển động. Nhằm giúp chúng tránh né được những cú đòn nhanh của đối thủ. Phần mắt nên hơi hõm vào trong tạo thành hốc mắt để bảo vệ được đôi mắt trong các trận chiến.

    Mào gà

    Nên lựa chọn những chú gà có mào gà dày và dạng nhỏ. Như vậy thì đầu gà mới nhanh thoăn thoắt dễ né đòn hơn. Ngoài ra những chú gà có mào to dạng mào cờ thì rất dễ bị mổ rách, gây ra vết thương đau đớn cho gà. Nên chọn những chú gà có mào công, mào lù hoặc mào xít.

    Cách chọn mào gà chọi.

    Mỏ gà

    Đây là bộ phận quan trọng nhất khi tìm cách xem tướng gà chọi. Bởi đơn giản đây là vũ khí của gà nên việc chọn được con gà có mỏ tốt, đẹp là ưu tiên số một. Phần mỏ nên chọn những con có mỏ to và 2 mỏ trên mỏ dưới như 2 mảnh trấu khép chặt vào nhau. Như vậy sẽ tạo ra những cú cắn, cắp cực chắc.

    Để cú cắn, cắp có lực hơn thì nên chọn những chú gà có mỏ ngắn. Mỏ ngắn sẽ như cái gọng kìm giúp cú cắp chắc, chắn có lực hơn rất nhiều. Có thể giúp tạo đà để vung chân đá hoặc tấn công làm hao tổn sinh khí đối thủ.

    Tai gà

    Đây là yếu tố ảnh hưởng tới vẻ đẹp của gà. Những con gà đẹp sẽ có phần tai vừa phải. Tuy nhiên chúng cũng cần đáp ứng được các yêu cầu của cuộc chiến. Nếu tai quá dài hoặc to sẽ phải tiến hành cắt tai cho gà.

    Tai gà cần nhỏ nhắn và ẩn chứa sau lớp lông. Nếu dài phải tiến hành cắt tai.

    Cần cổ gà

    Cách xem tướng gà chọi đá hay thì cần cổ thuộc nhóm cần xem đầu tiên. Những con gà có cần cổ to, khoẻ và độ dài cân đối với thân hình gà sẽ là phù hợp. Chúng giúp con gà luôn tạo được thế vững chắc khi đi đứng trong trận chiến. Cần cổ cân đối với thân hình sẽ cho những cú cắp vững chắc. Và chống chịu được với những miếng đòn của đối phương. Muốn da cần cổ chắc và dày chịu đòn tốt thì chắc chắn phải biết cách ngâm rượu vào nghệ cho gà hiệu quả.

    Cách xem lông gà chọi

    Phần lông ngoài yếu tố về vẻ đẹp thì chúng cũng giúp một phần trong cuộc chiến của gà. Nhất là lông đuôi và lông cánh. Đối với những người biết cách xem tướng gà chọi hay thường kiểm tra kỹ phần cánh. Họ thường xoè cánh ra xem hình dáng chúng như nào. Hoặc tung lên trên không một khoảng để xem chúng hạ cánh ra sao.

    Lông gà chọi có nhiều yếu tố để xem và đánh giá.

    Phần đuôi gà chọi cần có hệ thống lông dài vừa phải, không chạm đất. Chúng có tác dụng giữ thăng bằng cho gà trong các cuộc chiến. Do vậy cần đảm bảo đủ sợi và độ xoè cần thiết.

    Phần lông mã cần che kín được phần thịt phía phao câu. Đảm bảo không bị mỏ gà đối phương mổ thẳng vào vị trí này gây thương tính.

    Phần lông cánh cần đảm bảo dày và đủ số lượng cần thiết. Đây là bộ phận giúp gà cất cánh bay cao lên và tung cú đá vào đối thủ. Do vậy cần có lông cánh dày, hình vỏ mảnh vỏ con trai sẽ tạo nên lực đẩy tốt hơn. Cái này tuỳ thuộc vào cân nặng của gà. Nếu như gà chọi bị thiếu thịt thì có thể sẽ bay cao hơn. Tuy nhiên lực lại không có. Do vậy cần dung hoà giữa 2 yếu tố này.

    Cách xem chân gà chọi

    Đây là một phần quan trọng trong việc xem tướng gà chọi đá hay hay không. Nên nhớ rằng, xem tướng gà chọi có chân đẹp chưa chắc là gà đá hay và ngược lại. Do đây là phần quan trọng và khá dài nên chúng tôi sẽ cắt ra 1 bài khác chi tiết hơn. Chúng tôi xin tóm tắt một phần như sau.

    Hình dáng chân

    Chân gà nên lựa chọn các con gà có chân dài. Như vậy có thể tạo ra được lực văng và lực đẩy tốt. Cho ra những cú đá chất lượng hạ gục đối thủ. Tuy nhiên đi song song với chân dài là các khoản phải ngắn để đảm bảo tính mượn lực tốt, linh hoạt.

    Cách xem chân gà chọi chuẩn được gà đá hay đẹp.

    Hình dáng vảy gà

    Cần lựa chọn những chú gà có hàng vảy đều và song song. Điều đầu tiên chính là cần chúng phải đều và bình thường. Một số loại vảy gà đặc biệt được người ta cho rằng có đòn thế riêng. Bài viết về vảy gà sẽ giải đáp cho các bạn.

    Cựa gà

    Về phần cựa gà không quá quan trọng. Bởi một số trận chiến gà cựa quá dài có thể không ghép được trạng hoặc phải chấp. Và phần cựa này có thể tuỳ biến được nên cũng không cần để ý nhiều.

    Một số trận chiến không cần thiết tới cựa gà,

    Cần bổ xung tốt các khoáng chất, canxi cần thiết cho gà để gà có thể phát huy hết các tinh tuý của mình.

    Cách xem dáng gà chọi

    Dáng gà quyết định tất cả tổng thể con gà. Chúng có thể giúp gà có được thân hình vững chắc, chịu đòn tốt và sự nhanh nhẹn khi di chuyển.

    Dáng gà chọi cần cân đối với đầu cổ và chân. Như vậy từng bước di chuyển, bay nhảy cần thật sự hợp lý. Ngoài ra, những con gà có tướng siêu vẹo thường có sự phát triển không đồng đều về thể chất. Do vậy cần loại bỏ những con gà này khi chọn.

    Xem gà qua tính gáy

    Xem tướng gà chọi qua tiếng gáy cũng là 1 kinh nghiệm khá hay.

    Xem tướng gà chọi qua dáng ngủ

    Xem tướng gà chọi có quyết định gà chọi hay hay không?

    Việc xem tướng gà chọi chỉ quyết định được khoảng 60-70% độ đẹp và hay của một con gà. Cái quan trọng nhất vẫn là nội lực của gà cũng như chế độ chăm sóc, thức ăn và luyện tập. Nếu một chú gà có thể chất ban đầu tốt kết hợp cho ăn, luyện tập một cách hợp lý chắc chắn sẽ là gà chọi đá hay. Nhưng ngược lại nếu không kết hợp hài hoà yếu tố này thì dù có đẹp có tướng tốt như thế nào cũng không thành công.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tổng Hợp Tuyệt Kỹ Luyện Gà Chọi Bình Định Cực Hay
  • Gà Còi Cọc Chậm Lớn, Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả
  • Kỹ Thuật Mở Mỏ Gà Chọi Tơ Đúng Cách Mà Các Sư Kê Nên Biết
  • Đặc Điểm Của Giống Gà Chân Lùn ( Gà Tè)
  • Những Cách Lai Ghép Gà Chọi
  • Variability And Stability In The Mcgurk Effect: Contributions Of Participants, Stimuli, Time, And Response Type

    --- Bài mới hơn ---

  • 10 Quán Ăn Nổi Tiếng Tại Cần Thơ
  • Cách Điều Trị Gà Bị Đau Chân Nhanh Hết
  • Tàu Du Lịch Răng Cưa Độc Đáo Đà Lạt
  • Cách Vô Mồi Cho Gà Đá Sung Tới Pin Hiệu Quả Nhất
  • Giá Vé Tàu Tết Từ Đà Nẵng Đi Quảng Ngãi
  • Abstract

    In the McGurk effect, pairing incongruent auditory and visual syllables produces a percept different from the component syllables. Although it is a popular assay of audiovisual speech integration, little is known about the distribution of responses to the McGurk effect in the population. In our first experiment, we measured McGurk perception using 12 different McGurk stimuli in a sample of 165 English-speaking adults, 40 of whom were retested following a one-year interval. We observed dramatic differences both in how frequently different inpiduals perceived the illusion (from 0 % to 100 %) and in how frequently the illusion was perceived across different stimuli (17 % to 58 %). For inpidual stimuli, the distributions of response frequencies deviated strongly from normality, with 77 % of participants almost never or almost always perceiving the effect (≤10 % or ≥90 %). This deviation suggests that the mean response frequency, the most commonly reported measure of the McGurk effect, is a poor measure of inpidual participants’ responses, and that the assumptions made by parametric statistical tests are invalid. Despite the substantial variability across inpiduals and stimuli, there was little change in the frequency of the effect between initial testing and a one-year retest (mean change in frequency = 2 %; test-retest correlation, r = 0.91). In a second experiment, we replicated our findings of high variability using eight new McGurk stimuli and tested the effects of open-choice versus forced-choice responding. Forced-choice responding resulted in an estimated 18 % greater frequency of the McGurk effect but similar levels of interinpidual variability. Our results highlight the importance of examining inpidual differences in McGurk perception instead of relying on summary statistics averaged across a population. However, inpidual variability in the McGurk effect does not pclude its use as a stable measure of audiovisual integration.

    Keywords: Inpidual differences, Audiovisual integration, McGurk effect, Speech perception

    Humans use information from both the auditory modality (the sound of the talker’s voice) and the visual modality (the sight of the talker’s face) to understand spoken language. The McGurk effect is an illusion that demonstrates the importance of the visual modality for speech perception: Pairing an auditory syllable with an incongruent visual syllable produces the percept of a third syllable, different from both the auditory and visual syllables ( McGurk & MacDonald, 1976). Because of its simplicity, the McGurk effect has been used as a measure of audiovisual integration in healthy children ( Nath, Fava, & Beauchamp, 2011; Tremblay, Champoux, Bacon, Lepore & Théoret, 2007a); in children and adults ( Erdener, Sekiyama & Burnham, 2010; Tremblay, Champoux, Voss, Bacon, Lepore & Théoret, 2007b); in clinical groups, such as inpiduals with autism spectrum disorder ( Irwin, Tornatore, Brancazio, & Whalen, 2011; Woynaroski et al., 2013); and to examine the neural substrates of speech perception ( Beauchamp, Nath, & Pasalar, 2010; Keil, Müller, Ihssen, & Weisz, 2012; McKenna Benoit, Raij, Lin, Jääskeläinen, & Stufflebeam, 2010; Nath & Beauchamp, 2012; Skipper, van Wassenhove, Nusbaum, & Small, 2007).

    Fundamental questions about the McGurk effect remain unanswered. Most importantly, the distribution of responses to McGurk stimuli in the population and their stability over time is poorly understood. In the initial description of the effect ( McGurk & MacDonald, 1976), 98 % of adult participants reported an illusory “da” percept when an auditory “ba” was paired with a visual “ga,” whereas a follow-up study reported a frequency of only 64 % for the same combination ( MacDonald & McGurk, 1978). At least three obvious possibilities may explain such differing estimates of the frequency of the McGurk effect. First, because the original McGurk stimuli are no longer available, different studies use different McGurk stimuli, often created in the laboratory solely for that study. Second, there are substantial inpidual differences in the frequency of the McGurk effect, from 0 % to 100 % across different participants ( Keil et al., 2012; McKenna Benoit et al., 2010; Nath & Beauchamp, 2012; Sekiyama, Braida, Nishino, Hayashi, & Tuyo, 1995; Stevenson, Zemtsov, & Wallace, 2012; Tremblay et al., 2007a). Third, different studies use different experimental procedures, and a procedure that incorporates experimenter expectations (“did the stimulus sound like da?”) might give different results than one that does not (“what did the stimulus sound like?”) ( Colin, Radeau, & Deltenre, 2005; Orne, 1962). In order to assess the possible contributions of differences in the stimuli, participants, and procedures to the variation in the published estimates of McGurk frequency, we tested 360 inpiduals, 20 different McGurk stimuli, and open-choice and forced-choice experimental procedures. For the McGurk effect to be a useful measure of audiovisual integration, it must not vary greatly within inpiduals from day to day. To assess the stability of the effect within inpiduals, we tested 40 inpiduals across a one-year interval.

    Method

    Experiment 1

    Undergraduate students from Rice University participated in the study for psychology course credit ( N = 165: 106 female, 59 male; mean age = 19 years). The participants gave written informed consent under an experimental protocol approved by the Rice University Institutional Review Board. After one year, participants were invited to return for an additional testing session; 40 participants (29 female, 11 male) did so. All of the participants had normal or corrected-to-normal vision and no hearing impairments.

    Stimuli

    The stimuli consisted of 12 McGurk syllable pairs that had been used in pviously published studies or were freely available on the Internet (). Seven of the McGurk stimuli were tested with all N = 165 participants, one stimulus was tested with a subset of N = 88 participants, and four stimuli were tested with a subset of N = 66. For the one-year retest session, only stimuli used at both test and retest were compared. All stimuli were edited to have a duration of 1.5-2.0 s and were sized at 640 × 480 pixels. The control stimuli consisted of eight auditory-only syllables and eight audiovisual (non-McGurk) syllables. All stimuli were psented using the Psychophysics Toolbox ( Brainard, 1997; Pelli, 1997).

    Experimental procedure

    Second, participants were psented with audiovisual stimuli after receiving the following instructions: “You will see videos of different people talking. Please watch the screen. After each video, wait until the gray screen appears. As soon as it appears, repeat loudly and clearly what the person said. If you are not sure, take your best guess. There are no right or wrong answers.” The instructions were designed to be modality neutral, so as not to bias participants toward auditory or visual responses. Audiovisual stimuli were psented ten times each in random order.

    Data analysis

    Responses to the McGurk stimuli were pided into four mutually exclusive categories ( McGurk & MacDonald, 1976): fusion responses (“da” or “tha”), auditory responses (“ba”), visual responses (“ga”), and other (e.g., “va”). Stimuli 3, 4, and 9 consisted of two syllables (auditory “baba” paired with visual “gaga”). For these stimuli, a half-point was assigned to each syllable: For instance, the response “dada” was scored as 1.0 as a fusion response, whereas “daba” was scored as 0.5 fusion 0.5 auditory. All data were analyzed using R statistical software ( R Development Core Team, 2014).

    Experiment 2

    Stimuli

    Because the stimuli in Experiment 1 were selected from pvious studies, they had been created in many different laboratories and varied along a number of dimensions, including auditory and visual quality and the size of the face within the video frame. To minimize the effect of these potential confounds, we created an additional stimulus set consisting of eight McGurk stimuli (labeled 2.1-2.8) recorded from four male and four female talkers; a different talker was used to record three audiovisual control stimuli (congruent “ba,” “da,” and “ga”). The stimuli in Experiment 2 are available for download at http://openwetware.org/wiki/Beauchamp:McGurkStimuli.

    Experimental procedure and participants

    Experiment 3

    To determine the accuracy of unisensory syllable perception, we extracted the auditory and visual components from the eight McGurk stimuli used in Experiment 2 and tested them using the same forced-choice procedure as in Experiment 2. Participants ( N = 50: 21 female, 29 male; seven had also participated in Experiment 2) were psented with each of auditory-only and visual-only “ba,” “da,” and “ga” from eight talkers (48 unique stimuli). Each stimulus was repeated twice (96 trials) and randomly interleaved.

    Results

    Experiment 1, Session 1

    Across 165 participants, there was a high degree of variability in the frequency of the McGurk percepts, ranging from 0 % (no illusory percepts reported for any psentation of any stimulus) to 100 % (illusory percept reported on every psentation of every stimulus), covering many values in between ().

    Within participants, we did not observe consistent response frequencies across stimuli (). Although Participant 108 had a mean frequency of 50 %, only one stimulus had a frequency near this value (). The mean of 50 % resulted from six stimuli with low frequencies (≤20 %) and five stimuli with high frequencies (≥90 %).

    To determine whether this all-or-none McGurk perception was typical, we examined the response distributions for inpidual stimuli. As with participants, we found a high degree of variability in McGurk frequencies for different stimuli, with the most effective stimulus eliciting over 3 times as many McGurk responses as the least effective one (range from 17 % for Stimulus 1 to 58 % for Stimulus 12; ).

    No gender difference emerged in the frequency of the McGurk effect (mean across genders, 36.8 %; females: 36.7 %, SEM = 2.9 %; males: 37.2 %, SEM = 4.1 %; Kolmogorov-Smirnov D = 0.10, p = 0.83). When participants did not report the fusion percept (“da” or “tha”), they reported the auditory component of the stimulus (“ba,” 51 %), the visual component of the stimulus (“ga,” 1 %), or some other percept (10 %). The other percepts included “ah” (3 %), “fa” (3 %), “ta” (2 %), “pa” (1 %), “la” (0.6 %), “va” (0.5 %), and 13 other percepts (each reported less than 0.5 % of the time). Participants were at ceiling accuracy for control stimuli consisting of auditory-only syllables (mean = 98 %) and congruent audiovisual syllables (mean = 99 %).

    Experiment 1, Session 2

    A total of 40 participants returned for a second testing session at least one year after the first testing session. We found no change in the frequency of the McGurk effect within inpiduals between the two sessions ). There was no gender difference in the frequency of McGurk responses at retest (females: mean = 43.3 %, SEM = 6.0 %; males: mean = 47.4 %, SEM = 10.1 %; D = 0.19, p = 0.95).

    Experiment 2: Effect of choice type and replication

    In Experiment 2, we psented a set of eight new McGurk stimuli to two different groups of participants. The first group used the same open-choice design as in Experiment 1, but the second group made a three-alternative forced choice (corresponding to the auditory component of the stimulus, the visual component of the stimulus, or the illusory McGurk percept). The forced-choice group was much more likely to report the McGurk effect than the open-choice group (69 % vs. 42 %, Kolmogorov-Smirnov D = 0.36, p = 10 −7; see ). This increase was consistent across all eight stimuli ().

    Replicating the results from Experiment 1, we found high variability across participants (range from 0 % to 100 %) in both the open-choice () and forced-choice () groups. Replicating Experiment 1, most participants were found in the extremes of the distribution, both averaged across stimuli () and for each inpidual stimulus (; data combined across choice groups). A Shapiro-Wilk (1965) test of normality rejected normality for each stimulus distribution (all ps < 10 −13), and a dip test ( Hartigan, & Hartigan, 1985) rejected the hypothesis that any of the distributions were unimodal (all ps < 10 −16).

    Replicating the results from Experiment 1, we also found high variability across stimuli, ranging from 30 % to 52 % for open choice and 57 % to 80 % for forced choice. Many possible factors could contribute to the differences in McGurk frequencies that we observed across stimuli in Experiment 1, including the size of the face within the video frame, the auditory sound quality, the use of single versus double syllables, and talker gender. The McGurk stimulus set for Experiment 2 was created with four female and four male talkers, allowing us to measure the effects of talker gender and its interaction with the participant and task factors, while holding other stimulus factors constant. We fit a linear mixed-effects model to the behavioral data, with choice type (open vs. forced), talker gender, participant gender, and their interactions as fixed effects, and participant and stimulus as random effects. Using Satterthwaite approximations to test the significance of the model coefficients, the only large effect was the main effect of choice type or talker gender , talker gender and choice type . The three-way interaction was also weak .

    Experiment 3

    Because the stimuli in Experiment 1 were selected from pvious studies, we did not have access to the talkers in each stimulus speaking other syllables. Therefore, while creating the McGurk stimuli for Experiment 2, we recorded the same eight talkers speaking “ba,” “ga,” and “da.” We psented the auditory and visual components of these stimuli in Experiment 3 using the three-alternative forced-choice design used in Experiment 2. Identification of the auditory-only syllables was at ceiling (mean accuracy = 97 %, SD = 4 %), whereas identification of the visual-only syllables was significantly worse (80 %, SD = 10 %) , the Kolmogorov-Smirnov test, which does not assume any distribution, successfully detected the difference ( D = 0.22, p = 0.0004); similar problems could pvent the t test from detecting mean differences between two groups. This example shows that researchers employing the McGurk effect should be wary of using mean frequencies to examine group differences.

    A more fundamental problem raised by our results is that raw measures of McGurk frequency confound inpidual differences and stimulus differences. To extract the inpidual differences (which are typically of greater interest), one solution would be to apply the noisy encoding of disparity (NED) model of the McGurk effect ( Magnotti & Beauchamp, 2014). The NED model separately estimates inpidual parameters (disparity threshold and sensory noise) that can be used to make participant and group comparisons that are unaffected by stimulus differences. The NED model also provides an explanation for the non-normality of the McGurk response data. Stimuli are characterized by a disparity between the auditory and visual speech cues. If the perceived stimulus disparity falls below an inpidual’s disparity threshold, the inpidual infers that the auditory and visual speech cues arise from the same talker and integrate them, resulting in the McGurk percept, whereas if a stimulus falls above the threshold, the inpidual infers that the cues arise from different talkers and does not integrate them, resulting in a percept of the auditory component of the stimulus. As perceived stimulus disparity decreases below an inpidual’s threshold, there is a rapid transition from never perceiving the illusion to always perceiving it. Only in the rare case that the stimulus disparity almost exactly matches the inpidual’s threshold will the illusion be perceived on some psentations but not others. The NED model does not specify the source of the disparity between the auditory and visual speech cues. Participants show remarkably high tolerances for temporal asynchrony between the auditory and visual components of speech ( Magnotti, Ma, & Beauchamp, 2013; Munhall, Gribble, Sacco, & Ward, 1996), and perceive the McGurk effect even if the voice and the face are of different genders ( Green, Kuhl, Meltzoff, & Stevens, 1991). A comphensive study of many acoustic and visual properties of McGurk stimuli showed that they accounted for about half of the variability in the frequency of the effect across stimuli and participants ( Jiang & Bernstein, 2011).

    Previous studies have characterized inpiduals as being strong or weak perceivers of the McGurk effect in order to show group differences in mental imagery ( Berger & Ehrsson, 2013) or brain activity in adults ( Nath & Beauchamp, 2012) and children ( Nath et al., 2011). Our data suggest that this is reasonable for any particular stimulus, since the responses to all stimuli were characterized by distributions in which most participants were found in the extremes (either almost always or almost never perceiving the illusion). However, the classification into strong and weak perceivers is entirely dependent on the stimulus chosen and the behavioral paradigm used. The weakest stimulus from Experiment 1 would classify 12 % of inpiduals as strong perceivers (using a classification threshold of 50 %), whereas the strongest stimulus from Experiment 2 using a forced-choice response would classify 84 % of inpiduals as strong perceivers (using the same classification threshold).

    Our results confirm and extend a number of results from pvious studies that have used smaller sample sizes. We did not find an effect of talker gender or of participant gender, consistent with pvious reports for McGurk syllables ( Irwin, Whalen, & Fowler, 2006) and visual-only phonemes ( Strelnikov et al., 2009). Our visual-only results confirm that visual “da” and visual “ga” are easily confusable, whereas visual “ba” is distinct ( Binnie, Montgomery & Jackson, 1974; Erber, 1975; Fisher, 1968; Lucey, Martin, & Sriradharan, 2004). Although we found a large effect of response type, we did not examine the effect of the task instructions. Our instructions were designed to be modality neutral, so as not to bias participants toward any particular response. It is possible that different task instructions could change the frequency of the McGurk effect, adding an additional source of variability across studies.

    Although we found high variability in our examination of the McGurk effect, inpidual participants’ McGurk frequencies were stable over a one-year period. We observed an r = 0.91 in 40 inpiduals over a 1 year interval, similar to the findings of Strand, Cooperman, Rowe and Simenstad (2014) ( r = 0.77 over a 2-month test-retest window in 58 inpiduals). This provides reassurance for longitudinal examinations of the McGurk effect and studies that correlate the frequency of the McGurk effect with brain activity (e.g., McKenna Benoit et al., 2010; Nath & Beauchamp, 2012; Nath et al., 2011), clinical status (e.g., Hamilton, Shenton, & Coslett, 2006; Pearl et al., 2009; Stevenson et al., 2014; Woynaroski et al., 2013), or other behavioral measures (e.g., Berger & Ehrsson, 2013; Stevenson et al., 2012; Tremblay et al., 2007a).

    Acknowledgments

    This research was supported by NIH R01NS065395. Haley Lindsay, Cara Miekka, Joanne Guidry, and Alexandra Hernandez assisted with data collection.

    Footnotes

    The authors report no conflicts of interest.

    Contributor Information

    John F. Magnotti, Department of Neurosurgery, Baylor College of Medicine, 1 Baylor Plaza, Houston 77030, TX, USA.

    Michael S. Beauchamp, Department of Neurosurgery, Baylor College of Medicine, 1 Baylor Plaza, Houston 77030, TX, USA.

    References

    • Erdener D, Sekiyama K, Burnham D. The development of auditory-visual speech perception across languages and age; Paper psented at the 20th International Congress on Acoustics; Sydney, New South Wales, Australia. 2010. Aug,
    • Magnotti JF, Beauchamp MS. The noisy encoding of disparity model of the McGurk effect. Psychonomic bulletin & review. 2014:1-9. doi: 10.3758/s13423-014-0722-2.
    • Sekiyama K, Braida L, Nishino K, Hayashi M, Tuyo M. The McGurk effect in Japanese and American perceivers. In: Elenius K, Branderud P, editors. Proceedings of the XIIIth International Congress of Phonetic Sciences. Vol. 3. Stockholm, Sweden: ICPhS & Stockholm University; 1995. pp. 214-217. [Google Scholar]

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tuyển Tập Các Cách Nuôi Gà Đá Có Lực Hay Nhất
  • Gà Không Lưỡi (Đoản Thiệt) Có Phải Linh Kê Không
  • Mì Khô Xá Xíu Recipe (Vietnamese Dry Noodles W/char Siu Pork)
  • Vietnamese Chicken Banh Mi Recipe
  • Mi Ga Vietnamese Chicken Noodle Soup
  • Thuốc Nuôi Gà Đá Stronger (50 Viên) Nhập Khẩu Từ Mỹ

    --- Bài mới hơn ---

  • Cách Biệt Dưỡng Trong 14 Ngày Rất Hay
  • Note Ngay Kỹ Thuật Nuôi Gà Đá Cựa Sắt 2021 ” Đá Gà Thomo
  • Kỹ Thuật Nuôi Gà Đá Cựa Sắt Tới Pin Hiệu Quả Nhất
  • Lý Do Bạn Nên Chăm Sóc Gà Đá Cựa Sắt Qua Từng Giai Đoạn
  • Top 10 Thuốc Nuôi, Thuốc Bổ Cho Gà Đá Cựa Sắt Tốt Nhất
  • 👍 Chiến kê của anh em nào đang trong quá trình tới đá, anh em chú ý khi nuôi thì nên kết hợp Stronger (50 ml) với GalloMax , MultiB, Fox hoặc Sure để gà nhanh cứng cáp, đạt bo tốt nhất

    🐔 Thuốc nuôi gà đá Stronger là loại Thuốc làm tăng tốc độ phản ứng của cơ bắp giúp chiến kê di chuyển và phản ứng nhanh.

    🐔 Thuốc có thành phần B12 – B15 và 1 số nhóm B gà tăng sự bền bỉ khi thi đấu.

    🐔 Giúp chiến kê nạp năng lượng và tăng khả năng chiến đấu với tần suất cao.

    ❕❕❕ Thường dùng cho gà nòi.

    ❕❕❕ Uống 3 ngày trước đá.

    ❕❕❕ Ngày đá uống 2 viên buổi sáng, uống trước đá 4 tiếng.

    ❕❕❕ Thứ 5, 6, 7 mỗi ngày 1 viên, CN thi đấu uống 2 viên trước 4 tiếng.

    ➡️ Tránh xa tầm tay trẻ em

    Hướng Dẫn Đặt Hàng:

    CHUYÊN PHÂN PHỐI Điện Thoại : THUỐC GÀ ĐÁ

    Địa Chỉ : 282/27B Lê Văn Quới, Bình Hưng Hòa A, Q.Bình Tân, chúng tôi

    0947 133 168

    AMBOREXITIL 1 KG, AMBOREXITIL 5GR, AMTYL 500, BITAMAX 100ML, BASTONERO FB 1KG, BASTONERO 5GR, BREEDER ADE 1KG, BREEDER ADE 5GR, LIVERATOR, MEGA B12, EXCELITE C PLUS 5GR, EXCELITE C PLUS KG, VITERAL FB 5GR, NF one, QUICK HEAL 50ML, L-SPECT 100ML, L-SPECT 10ML, TMPS 48% WS KG, TMPS 48% WS 5GR, ASTIG 100, OXY-RID 5ML, ZEROMITE 10ML, ORNISTAT 1KG, ORNISTAT 5GR¸ PROMOTOR-43, RELOAD PLUS 15ML, RESPIGEN 15 INJ 10ML, RESPIGEN 15 DROP 5ML, TRUE GRIT 100’S, VOLTPLEX KQ 100’S, PREMOXYL 550, DOXYLAK 7gr 48 gói, DOXYCYLINE +TIAMU 100TAB, B50/2 FORTEN, Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, B12 5000 , thuoc ga da SUPERTRON B12 60ML , thuoc ga da GALLO VITAL B12 100 , thuoc ga da hcm TESTO-DIONE para gallos , thuoc ga da hcm GALLO K , Tornel Super Performance L 100ml, thuoc Tornel Super Performance L 100ml, Tornel Super Performance L 100ml thuoc thuoc ga da hcm GALLO-K , thuoc ga da hcm Atoplex 100ml , thuoc ga da dr blue , thuoc ga da breco , thuoc ga da lampam , thuoc ga da thai lan, thuoc ga da rainbow , thuoc ga da THUỐC F.B.MCGUINNESS , Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, thuoc ga da hcm GALLOMIN 100 v , thuoc ga da GALLOMIN 100 tabletas para gallos ,Thuốc nhỏ gà đá B12 6000 + B15 , Aminoplex , Antoplex , Adroplex , Tylan 50 , Tylan 200, PowerMax, gallomax, Muscle , chúng tôi , Caffeine Sodium Benzoate , K-Ton 12 , Top B15+3 , Supper Vitamina B12 5500 , Super Amin-Toplex Gallos , Supper Vitamina B12 5500 Tornel 30ml , ANTOPLEX Tornel 100ml , Top B15+3 30ml , B12 6000 + B15 100ml , Rainbow thai lan , Rainbow thailan , Galliforte 100 , Thuốc gà đá STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ của Mỹ , Super Ometol 2000 , VetRx 60cc , Tylan 200, 250 mL , Noromycin 300 LA 100ml , Trifen Avicola thuốc xổ giun xổ lãi cho gà , Thuoc ga da Galliforte 100v chúng tôi 0947 133 168, Pure Agrresion 10ML, EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá B12 PLUS B COMPLEX, Thuốc nhỏ gà đá D-GLUCOSE LIQUID, Thuốc gà đá CARBOTEC CAPSULES, Thuốc nhỏ trước đá NUX VOMICA 30m, Thuốc gà đá CARBOTEC, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Thuốc nhỏ gà trước đá NUX VOMICA, Thuốc gà đá CEKA CAPSULES, Thuốc gà đá SUPER OMETOL 2000, Thuốc chích gà đá FILIPINO RED VIPER 10CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOLPEX LIQUID, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Chích trước khi đá EASY WIN 30CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc nuôi gà đá B15 250, Thuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc trị bệnh – Tylan 50, Thuốc chữa bệnh cho gà Noromycin 300 LA 100ml, Thuốc chữa bệnh Tylan 200, 250 mL, STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ, Thuốc nuôi gà đá Vitanhegra B12 50,000mcg, Thuốc nuôi gà đá Galliforte 100 viên của Mexico , thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da cua , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da moi nhat , thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc tang luc cho ga da, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , thuoc chich ga da , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , Thuốc đá gà cựa sắt , thuoc ga da khong chay, Thuốc đá gà đòn , Thuốc cho gà cựa sắt , thuoc tang luc ga da cua sat, Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , Thuốc, Thuốc doping gà đá ga da thuoc Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , dùng doping để gà khỏe hơn, cua ga da, Thuốc cho gà cựa sắt , Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà, thuoc sung ga, thuoc ga da khong chay Chuyên thuốc gà đá, bán thuốc gà đá, cựa gà đá, bán cựa gà đá, thuốc tăng lực cho gà đá, bán thuốc tăng lực cho gà đá, thuốc cho gà đá sung, bán thuốc cho gà đá sung, thuốc cho gà đá không chạy, thuoc ga da khong chay, bán thuốc cho gà đá không chạy, thuốc đá gà tre, bán thuốc đá gà, Venom 10ml dr blue breco, cthuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da, thuoc ga da cua, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich thich ga, thuoc kich ga da, thuoc ga cua sat, thuoc ga cua, thuoc ga don, thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga , thuoc tang luc ga da, thuoc ga moi nhat, thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc ga da cua, thuoc ga da, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich ga, thuoc ga cua tron , thuoc ga don chúng tôi 0938 553 954 AMBOREXITIL 1 KG, AMBOREXITIL 5GR, AMTYL 500, BITAMAX 100ML, BASTONERO FB 1KG, BASTONERO 5GR, BREEDER ADE 1KG, BREEDER ADE 5GR, LIVERATOR, MEGA B12, EXCELITE C PLUS 5GR, EXCELITE C PLUS KG, VITERAL FB 5GR, NF one, QUICK HEAL 50ML, L-SPECT 100ML, L-SPECT 10ML, TMPS 48% WS KG, TMPS 48% WS 5GR, ASTIG 100, OXY-RID 5ML, ZEROMITE 10ML, ORNISTAT 1KG, ORNISTAT 5GR¸ PROMOTOR-43, RELOAD PLUS 15ML, RESPIGEN 15 INJ 10ML, RESPIGEN 15 DROP 5ML, TRUE GRIT 100’S, VOLTPLEX KQ 100’S, PREMOXYL 550, DOXYLAK 7gr 48 gói, DOXYCYLINE +TIAMU 100TAB, B50/2 FORTEN B12 5000 , thuoc ga da SUPERTRON B12 60ML , thuoc ga da GALLO VITAL B12 100 , thuoc ga da hcm TESTO-DIONE para gallos , thuoc ga da hcm GALLO K , Tornel Super Performance L 100ml, thuoc Tornel Super Performance L 100ml, Tornel Super Performance L 100ml thuoc thuoc ga da hcm GALLO-K , thuoc ga da hcm Atoplex 100ml , thuoc ga da dr blue , thuoc ga da breco , thuoc ga da lampam , thuoc ga da thai lan, thuoc ga da rainbow , thuoc ga da THUỐC F.B.MCGUINNESS , Thuoc ga da Red cell, RedCell, Liquid B12 Plus Vitamin k, Liquid B12 Plus Vitamink, LiquidB12 Plus Vitamin k, Liquid B 12 Plus Vitamin k, Red Cell Iron Rich, RedCell Iron Rich, Red Cell IronRich, Endorone, thuoc ga da hcm GALLOMIN 100 v , thuoc ga da GALLOMIN 100 tabletas para gallos ,Thuốc nhỏ gà đá B12 6000 + B15 , Aminoplex , Antoplex , Adroplex , Tylan 50 , Tylan 200, PowerMax, gallomax, Muscle , chúng tôi , Caffeine Sodium Benzoate , K-Ton 12 , Top B15+3 , Supper Vitamina B12 5500 , Super Amin-Toplex Gallos , Supper Vitamina B12 5500 Tornel 30ml , ANTOPLEX Tornel 100ml , Top B15+3 30ml , B12 6000 + B15 100ml , Rainbow thai lan , Rainbow thailan , Galliforte 100 , Thuốc gà đá STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ của Mỹ , Super Ometol 2000 , VetRx 60cc , Tylan 200, 250 mL , Noromycin 300 LA 100ml , Trifen Avicola thuốc xổ giun xổ lãi cho gà , Thuoc ga da Galliforte 100v chúng tôi 0947 133 168, Pure Agrresion 10ML, EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá B12 PLUS B COMPLEX, Thuốc nhỏ gà đá D-GLUCOSE LIQUID, Thuốc gà đá CARBOTEC CAPSULES, Thuốc nhỏ trước đá NUX VOMICA 30m, Thuốc gà đá CARBOTEC, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Thuốc nhỏ gà trước đá NUX VOMICA, Thuốc gà đá CEKA CAPSULES, Thuốc gà đá SUPER OMETOL 2000, Thuốc chích gà đá FILIPINO RED VIPER 10CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOLPEX LIQUID, Thuốc nuôi gà đá B15 CAPSULES, Chích trước khi đá EASY WIN 30CC, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc nuôi gà đá B15 250, Thuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, Thuốc trị bệnh – Tylan 50, Thuốc chữa bệnh cho gà Noromycin 300 LA 100ml, Thuốc chữa bệnh Tylan 200, 250 mL, STRYCHLY SPEED – NHỘNG ĐỎ, Thuốc nuôi gà đá Vitanhegra B12 50,000mcg, Thuốc nuôi gà đá Galliforte 100 viên của Mexico , thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da cua , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da, thuoc ga da gia thap nhat, thuoc ga da tai tphcm, thuoc ga da hcm, thuoc ga da sai gon, thuoc ga da uy tinh, thuoc nuoi ga da chat luong, thuoc ga da cao cap, thuoc ga da re nhat, thuoc ga da lan nguyen, thuoc ga da le van quoi, thuoc ga da binh tan, thuoc ga da hem 398, thuoc ga da hem 282, ai ban thuoc ga da re nhat, cho nao ban thuoc ga da, noi nao ban thuoc ga da thap nhat, dang thuoc ga da, thuoc ga da nhap khau, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuoc ga da nhap tu my, thuoc ga da hcm, thuoc ga da my, thuoc ga da mexico, thuoc ga da moi nhat, thuoc ga da chiu cua, thuoc ga da chong sac oi, ga benh, thuoc tri benh ga, thuoc tri kho khe, thuoc tri so mui, gà sổ mũi, gà khò khè, gà buồn, gà bị bệnh phổi, gà kho khe, cach tri benh ga, thuoc ga choi, thuốc gà chọi, gà chọi, thuốc gà chọi tp hcm, thuốc gà chọi giá thấp nhất, thuoc ga choi gia thap nhat, thuoc ga choi thai lan, thuốc nuôi gà chọi, thuoc nuoi ga choi, thuoc so lai, thuốc sổ lãi, thuốc tẩy giun, thuoc tay giun, thuốc tri tang, thuoc tri tang, thuốc mau ra long, thuốc mau ra long, thuoc mau ra long, thuoc bong long ga, thuốc bóng long gà, gà đi long chuyền, ga di long chuyen, ga mau ra long, ga mau sung, ga da chan lon, gà đá chân lớn, gà tải cựa, thuốc gà đá giá thấp nhất, thuốc gà đá giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà tốt nhất, thuốc gà tốt nhất, bán thuốc gà uy tính, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, bán thuốc gà đá uy tính, gà đi phân xanh, gà đi phân trắng, gà ỉa phân xanh, gà ỉa phân trắng, gà bệnh, cách trị gà bệnh, thuốc trị gà bệnh, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, thuốc gà mới, thuoc ga moi, thuoc ga, thuoc ga da, thuoc tang luc ga da, ban thuoc ga da, thuoc ga da tphcm, thuoc ga da vip, thuoc ga da cua sat, thuoc chim, thuoc chim canh, thuoc chim da, thuoc chim hot, ACTH – 10ml Injectable, ACTH – 5ml Injectable, AMINOPLEX INJECTABLE – 100ml, Aminoplex Tablets , AMINOVITE INJECTABLE – 100ml, ANDROPLEX – 50ml, ASCORBAL – 100ml, ASINE * 212 – 10 ml injectable, AVATAB – 1oz Dropper, B 5500 – Sunset Formula- 10ml, B-5500 100 Capsules – Sunset Formula, MINOPLEX TABLETS BOTTLE, AMINOPLEX INJ. 30CC VIAL, AMINOPLEX INJ. 100CC VIAL, AMINOLPEX LIQUID 2 OZ. DROPPER, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 24, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 100, CAFFEINE SODIUM BENZOATE 30CC VIAL, CAFFEINE TABLETS BOTTLE OF 100, CAROTEC POWDER 6-8 COCK SUPPLY, CARBOTEC CAPSULES BOTTLE OF 100, CARBOTEC TABLETS BOTTLE OF 100, CARBOTEC INJ. 30CC VIAL, COMPOUND 40 30CC VIAL, D-GLUCOSE CAPSULES BOTTLE OF 100, D-GLUCOSE LIQUID 1 OZ DROPPER, D-GLUCOSE LIQUID 2 OZ DROPPER, D-GLUCOSE INJ. 30CC VIAL, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 50, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 100, EASY WIN INJECTABLE 10CC, EASY WIN INJECTABLE 30CC, ENZUM 150 BIRD SUPPLY 1 OZ. DROPPER, ENZUM 300 BIRD SUPPLY 2 OZ DROPPER, FILIPINO RED VIPER 10CC, IQS COMPOUND LIQUID 1 OZ DROPPER, IQS COMPOUND LIQUID 2 OZ DROPPER, IQS INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE 1 OZ DROPPER, NEOBICIDE 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 1 OZ DROPPER, NUX VOMICA 2 OZ DROPPER,

    NUX VOMICA 30CC, B12 TABLETS BOTTLE, B12 1000, 3000, 5000 MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000 MCG 100CC, B15 CAPSULES BOTTLE, B15 CAPSULES BOTTLE, B15 250 MCG INJECTABLE 30CC, B15 50 MCG INJECTABLE 30CC, BONE MEAL TABLETS BOTTLE, CHARCOAL TABLETS BOTTLE, DESICATED LIVER TABLETS BOTTLE, GARLIC OIL CAPSULES BOTTLE, IRON LIVER B12 INJ. 30CC VIAL, IRON LIVER B12 INJ. 100CC, IRON LIVER B12 TABLETS BOTTLE, ENDORONE 10CC VIAL, ENDORONE 30CC, ALEXIN 10C, ALEXIN 30CC, SUPER ALFALFA TABLETS BOTTLE, VITAMIN A&D INJ. 100CC, VITAMIN C TABLETS BOTTLE, VITAMIN K TABLETS BOTTLE, WHEAT GERM OIL CAPS BOTTLE, COD LIVER OIL CAPS BOTTLE, ST NUX VOMICA 1OZ DROPPER, ST NUX VOMICA 2OZ DROPPER, NUX VOMICA TINCTURE, NUX VOMICA TINCTURE 2OZ DROPPER, PANX TABLETS BOTTLE, POINTING CAPS BOTTLE, POINTING CAPS BOTTLE, PREMO INJ. 10CC, PREMO INJ. 30C, PREMO CAPS BOTTLE, PREMO CAPS BOTTLE, PROBOLIC CAPS BOTTLE, STRESS FIGHTER CAPS BOTTLE, SUPER OMETOL 600 MCG BOTTLE, SUPER OMETOL 2000 MCG BOTTLE, ULAMYD CAPS, POWER COCK (B), WINNER S 9000, WINNER S 9900, POWER COCK (S), WINNER SR 9000, WINNER SR 9900, MEGA POWER COCK (B), MEGA POWER 1 (B), MEGA POWER 2 (B), MEGA POWER COCK (S), MEGA POWER 1 (S), MEGA POWER 2 (S), SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, SUPER LP 798, SUPRA-D, SUPRA-E ONE, SUPER BRIGHT (S), HAPPY POWER, WINNER STR 10000, POWER COCK VIP, MEGA SUPER 2008, POWER MC 858 (B), POWER MC 858 (S), SUPER FLY (B), SUPER FLY (S), MEGA MS 9500 (B), MEGA MS 9500 (S), POP SUPER S 9999 (B), MEGA MS 9500 (S), POP SUPER S 9999 (B), POP SUPER S 9999 (S), MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME (S), MEGA VIP 123, POWER SMC 2222, SUPER LP POWER, SUPER LP POWER, WINNER SRD – 9000, WINNER SRD – 9900, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270, MATHARDY POWER, SPEED HARDY, HARDY MACKO, HARDY POWER, SUPER BINN, XTRA MACKO, SUPER BRIGHT (B), HAPPY POWER, SUPER TITO – A2, MEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000, SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, XTRA MACKO, HYPER SPEED 1, HYPER SPEED 2, HYPER MACKO 3, SUPER VIP TWIN -1, SUPER VIP TWIN -1, PR VIPLEX 2000, PR VIPLEX-D 2000, SUPER POWER, SUPER FIT, POWER SPEED, A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, KAMIDEX-D, MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D (S), LP – OIL, MEGA VITAPLEX 2007, MEGA LAMPAM P.898, MEGA PPR 926, MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA SPEED FIGHT, MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, PR VIPLEX – B 2000, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44, SANTOLIN W-D (B), MEGA MC 858 (60 ML.), MEGA LAMPAM (60 ML.), MEGA HEMOFEEL (60 ML.), MEGA RX 4000, MEGA PC50, Thuốc cho gà đá , thuoc cho ga da , thuoc ga da , thuoc da ga , thuoc ga da cua sat thuoc tang luc ga da moi nhat , thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc tang luc cho ga da, thuoc ga da cua sat , thuoc ga da , thuoc cho ga cua , thuoc da ga cua , thuoc ga cua , thuoc kich thich ga , thuoc kich thuoc ga cua sat , thuoc ga cua sat , thuoc ga cua tron , thuoc ga don , thuoc chich ga da , Thuốc gà đá cựa sắt , Thuốc cho gà đá , Thuốc đá gà cựa sắt , thuoc ga da khong chay, Thuốc đá gà đòn , Thuốc cho gà cựa sắt , thuoc tang luc ga da cua sat, Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , Thuốc, Thuốc doping gà đá ga da thuoc Thuốc Tăng Lực Gà , Thuốc gà , Thuốc gà đòn , dùng doping để gà khỏe hơn, cua ga da, Thuốc cho gà cựa sắt , Thuốc bổ cho gà , Thuốc đá gà , Thuốc để đá gà , Thuốc kích thích cho gà , Doping cho gà, Thuốc Tăng Lực Gà, thuoc sung ga, thuoc ga da khong chay, Chuyên thuốc gà đá, bán thuốc gà đá, cựa gà đá, bán cựa gà đá, thuốc tăng lực cho gà đá, bán thuốc tăng lực cho gà đá, thuốc cho gà đá sung, bán thuốc cho gà đá sung, thuốc cho gà đá không chạy, thuoc ga da khong chay, bán thuốc cho gà đá không chạy, thuốc đá gà tre, bán thuốc đá gà, Venom 10ml dr blue breco, cthuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga, thuoc ga da, thuoc ga da cua, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich thich ga, thuoc kich ga da, thuoc ga cua sat, thuoc ga cua, thuoc ga don, thuoc cho ga da, thuoc ga da, thuoc da ga , thuoc tang luc ga da, thuoc ga moi nhat, thuoc cho ga da, thuoc ga, thuoc da ga, thuoc ga da cua, thuoc ga da, thuoc cho ga cua, thuoc da ga cua, thuoc ga cua, thuoc kich ga, thuoc ga cua tron , thuoc ga donThuốc uống trước đá EASY WIN, Thuốc nuôi gà đá AMINOPLEX, thuoc ga da gia thap nhat, thuoc ga da tai tphcm, thuoc ga da hcm, thuoc ga da sai gon, thuoc ga da uy tinh, thuoc nuoi ga da chat luong, thuoc ga da cao cap, thuoc ga da re nhat, thuoc ga da lan nguyen, thuoc ga da le van quoi, thuoc ga da binh tan, thuoc ga da hem 398, thuoc ga da hem 282, ai ban thuoc ga da re nhat, cho nao ban thuoc ga da, noi nao ban thuoc ga da thap nhat, dang thuoc ga da, thuoc ga da nhap khau, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuoc ga da nhap tu my, thuoc ga da hcm, thuoc ga da my, thuoc ga da mexico, thuoc ga da moi nhat, thuoc ga da chiu cua, thuoc ga da chong sac oi, ga benh, thuoc tri benh ga, thuoc tri kho khe, thuoc tri so mui, gà sổ mũi, gà khò khè, gà buồn, gà bị bệnh phổi, gà kho khe, cach tri benh ga, thuoc ga choi, thuốc gà chọi, gà chọi, thuốc gà chọi tp hcm, thuốc gà chọi giá thấp nhất, thuoc ga choi gia thap nhat, thuoc ga choi thai lan, thuốc nuôi gà chọi, thuoc nuoi ga choi, thuoc so lai, thuốc sổ lãi, thuốc tẩy giun, thuoc tay giun, thuốc tri tang, thuoc tri tang, thuốc mau ra long, thuốc mau ra long, thuoc mau ra long, thuoc bong long ga, thuốc bóng long gà, gà đi long chuyền, ga di long chuyen, ga mau ra long, ga mau sung, ga da chan lon, gà đá chân lớn, gà tải cựa, thuốc gà đá giá thấp nhất, thuốc gà đá giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà giá rẻ, nơi nào bán thuốc gà tốt nhất, thuốc gà tốt nhất, bán thuốc gà uy tính, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, bán thuốc gà đá uy tính, gà đi phân xanh, gà đi phân trắng, gà ỉa phân xanh, gà ỉa phân trắng, gà bệnh, cách trị gà bệnh, thuốc trị gà bệnh, nơi bán thuốc gà chọi uy tính, thuốc gà mới, thuoc ga moi, thuoc ga, thuoc ga da, thuoc tang luc ga da, ban thuoc ga da, thuoc ga da tphcm, thuoc ga da vip, thuoc ga da cua sat, thuoc chim, thuoc chim canh, thuoc chim da, thuoc chim hot, ACTH – 10ml Injectable, ACTH – 5ml Injectable, AMINOPLEX INJECTABLE – 100ml, Aminoplex Tablets , AMINOVITE INJECTABLE – 100ml, ANDROPLEX – 50ml, ASCORBAL – 100ml, ASINE * 212 – 10 ml injectable, AVATAB – 1oz Dropper, B 5500 – Sunset Formula- 10ml, B-5500 100 Capsules – Sunset Formula, MINOPLEX TABLETS BOTTLE, AMINOPLEX INJ. 30CC VIAL, AMINOPLEX INJ. 100CC VIAL, AMINOLPEX LIQUID 2 OZ. DROPPER, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 24, CEKA CAPSULES BOTTLE OF 100, CAFFEINE SODIUM BENZOATE 30CC VIAL, CAFFEINE TABLETS BOTTLE OF 100, CAROTEC POWDER 6-8 COCK SUPPLY, CARBOTEC CAPSULES BOTTLE OF 100, CARBOTEC TABLETS BOTTLE OF 100, CARBOTEC INJ. 30CC VIAL, COMPOUND 40 30CC VIAL, D-GLUCOSE CAPSULES BOTTLE OF 100, D-GLUCOSE LIQUID 1 OZ DROPPER, D-GLUCOSE LIQUID 2 OZ DROPPER, D-GLUCOSE INJ. 30CC VIAL, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 50, EASY WIN TABLETS BOTTLE OF 100, EASY WIN INJECTABLE 10CC, EASY WIN INJECTABLE 30CC, ENZUM 150 BIRD SUPPLY 1 OZ. DROPPER, ENZUM 300 BIRD SUPPLY 2 OZ DROPPER, FILIPINO RED VIPER 10CC, IQS COMPOUND LIQUID 1 OZ DROPPER, IQS COMPOUND LIQUID 2 OZ DROPPER, IQS INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE INJECTABLE 30CC, NEOBICIDE 1 OZ , DROPPER, NEOBICIDE 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 1 OZ DROPPER, NUX VOMICA 2 OZ DROPPER, NUX VOMICA 30CC, B12 TABLETS BOTTLE, B12 1000, 3000, 5000 MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000MCG 30CC, B12 PLUS B COMPLEX 1000, thuocgadahcm, thuocgadahcmvn, thuốc gà đá cao cấp, thuốc gà đá cao cấp, thuốc gà đá uy tính nhất, mua thuốc gà đá ở đâu, mua thuoc ga da o dau, thuoc ga da dau tot nhat, thuoc ga da le van quoi, thuốc gà đá lê văn quới, thuốc gà đá quận bình tân, thuoc ga da quan binh tan, thuoc chich ga da, thuoc nho ga da, thuoc tim ga da, thuoc ga choi, thuốc chích gà đá, thuốc chích gà đá, thuốc gà chọi, thuốc gà đá hiệu quả, thuoc tha long ga, thuốc tha long gà, thuốc tha cựa gà, thuoc tha cua ga, thuoc ga da tien, thuoc ga thai lan, thuốc gà thái lan, thuoc ga phi, thuốc gà phi, thuốc gà trị bệnh, thuốc trị bệnh gà, thuốc chích gà, thuốc tim gà, thuốc nhò gà đá, thuoc nho ga da, thuoc tim ga thai lan, thuoc nho ga choi, thuốc nhỏ gà chọi, thuốc tiem ga choi, thuoc ga choi thai lan, thuốc gà chọi thái lan, thuốc nhỏ gà đá, thuoc nho ga da, 0938553954, 0947133168, 0947278579, 0945538739, noi nao ban thuoc ga uy tinh nha, huong dan su dung thuoc ga da, nơi nào bán thuốc gà đá uy tính nhất, hướng dẫn sử dụng thuốc gà đá, cách nuôi gà đá, cach nuoi ga da, nuoi ga mau sung, nuôi gà mau sung, huong dan nuoi ga da, hướng dẫn nuôi gà đá, thuoc ga da cua my, thuốc gà đá của mỹ, thuoc ga da mexico, thuốc gà đá mexico, cho ban thuoc ga uy tinh, chổ bán thuốc gà uy tín, thuốc gà đá hiệu quả, thuoc ga da hieu qua, noi ban thuoc ga da, nơi bán thuốc gà đá, ai ban thuoc ga da, ai bán thuốc gà đá, Lan thuoc ga da, Lan Nguyen thuoc ga da, Lan Nguyen ban thuoc ga da, dang le ban thuoc ga da, thuốc gà đá thái lan, thuoc ga da thai lan, thuoc ga da philipin, thuốc gà đá philipin, thuốc trị tang gà, thuoc tri tang, thuoc tri an khong tieu, thuốc trị ăn không tieu, thuốc tri bệnh gà, thuoc tri benh ga, thuoc so mui, thuốc sỗ mũi, thuoc tay giun, thuốc tẩy giun, thuốc trị gà lỏng lẻn, thuoc tri ga long len, thuốc gà kén ăn, thuoc ga ken an, thuoc ga an khong tieu, thuốc gà ăn không tiêu, thuốc trướng diều, thuoc truong dieu, thuoc ga di da xa, thuốc gà đi đá xa, thuoc ga choi nuoc, thuốc gà chói nước, thuoc ga casino, thuoc gat homo, thuốc gà casino, thuốc gà thomo, gallomax, acti, fox, muiltivitamin, crazy, angry, speed, MultiB, superb, winner, thuoc ga da lien crazy, falcon, thuoc ga da speed, thuốc gà đá liền crazy, thuốc gà đá tốc độ speed, thuốc gà đá siêu lì craxy, thuoc ga da sieu li crazy, thuoc ga da chiu cua winner, thuốc gà đá tải cựa winner, thuoc ga da chong oi, thuốc gà đá chóng ói winner, thuoc tri benh ga lamycin, thuốc trị bệnh gà Lamycin, thuốc rainbow, thuoc ga da hcm, chúng tôi thuoc tri benh sau mat, thuốc trị bệnh sâu mắt, thuoc tay giun, thuốc tẩy giun, thuốc trị gà ủ rủ, thuoc tri benh ga u ru, thuoc tri benh ga, thuốc gà đá tiền, POWER COCK (B), WINNER S 9000, WINNER S 9900, POWER COCK, WINNER SR 9000, WINNER SR 9900, MEGA POWER COCK, MEGA POWER 1, MEGA POWER 2, MEGA POWER COCK (S), MEGA POWER 1, MEGA POWER 2, SUPER LAMPAM W759, LAMPAM LPR 759, SUPER LP 798, SUPRA-D, SUPRA-E ONE, SUPER BRIGHT, HAPPY POWER, WINNER STR 10000, POWER COCK VIP, MEGA SUPER 2008, POWER MC 858, POWER MC 858, SUPER FLY, SUPER FLY, MEGA MS 9500, MEGA MS 9500, POP SUPER S 9999, POP SUPER S 9999, MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER MAC POWER, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME, MEGA VIP 123POWER SMC 2222, SUPER LP POWER, WINNER SRD – 9000, WINNER SRD – 9900, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270MATHARDY POWERHARDY POWER, SUPER BINN, XTRA MACKO, SPEED HARDY, HARDY MACKO, SUPER BRIGHT, HAPPY POWER, SUPER TITO – A2, PRODUCT, MEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000 SUPER LAMPAM W759 , LAMPAM LPR 759, XTRA MACKO, HYPER SPEED, HYPER SPEED, HYPER SPEED 2,HYPER MACKO 3, VIP – TWIN 1-2, SUPER VIP TWIN -1PR VIPLEX 2000, PR VIPLEX-D 2000, SUPER POWER, SUPER FIT, POWER SPEED, A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, A18 W-D, KAMIDEX-D, KAMIDEX-D, MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D, LP – OIL, MEGA VITAPLEX, MEGA LAMPAM P.898, MEGA PPR 926MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA SPEED FIGHT , MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, PR VIPLEX – B 2000, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44, SANTOLIN W-D (B) MEGA DISUKE, MEGA DISUKE 1, MEGA DISUKE 2, MEGA DISUKE 3, VITA DISUKE P 500, VITA DISUKE P 500 (MINI), MEGA TENDON TP 248, MEGA A-18 W-D (60 ML.), MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA RX 4000, MEGA PC50, MEGA PC50, FR 505 FR 506, NEW SUPER FIT, MAGE SPEED FIGHT 851, FR 507STRONG 995, GENTA COCK , PROFIT ONE, PROFIT AD 401, MEGA ED 33, LP CLEAR – J, LP CLEAR-W-D 2000, GILLO FIGHT, GILLO FIGHT-J, HEEMOFEEL, HEEMOFEEL, STAP IGHT-E, LP STAP FIGHT, STAP FIGHT-P, VIPAGEN, STRONG BLISS, LP WORM , PROFIT-D-300, PROFIT D-500, SUPER EYE DROPS, CHLOMENT, MEGA PROFIT 660 WDMEGA ED 45, MEGA P 630, MEGA PROFIT 999, VIPAGEN-D305, HI CLEAN/ BETAZOLE 50 g., HI CLEAN/ BETAZOLE 10 g. MEGA ED 45, MEGA P 630, MEGA PROFIT 999, VIPAGEN-D305, HI CLEAN/ BETAZOLE 50 g., HI CLEAN/ BETAZOLE 10 g. ชุด POWER COCK, POWER COCK, MEGA POWER, MEGA POWER, SUPER LAMPAM 759, SUPRA-D, SUPER BRIGHT, SPEED HARDY, SUPER BINN, XTRA SUPER BRIGHT, HYPER SPEEDMEGA LP POWER – D 811, WINNER STR 20000, WINNER STR 10000 , WINNER STR 20000 , MEGA SUPER 2008, POWER MC 858, POWER MC 858, SUPER FLY, POP SUPER S 9999, POP SUPER S 9999, MEGA FOUR NINE F.9999, SUPER MAC POWER, SUPER HI POWER, SUPER TITO – A1, BIG GAME, MEGA VIP 123, POWER SMC 2222, BLOOD STOP, BLOOD STOP T270PR VIPLEX 2000, SUPER POWER, PR VIPLEX – B 2000, PR VIPLEX- D 2000 , A-18 2000, A-18 2000, A18 W-D, A18 W-D (S), KAMIDEX-D (B), KAMIDEX-D (S), MEGA VIPLEX-MD, NEW POWER, MEGA J-365, LP MUSCU E 161, SANTOLIN W-D (B), SANTOLIN W-D (S), LP – OIL, MEGA VITAPLEX 2007, MEGA LAMPAM P.898MEGA MIX 90, MEGA MIX 91, MEGA MIX POWER 93, MEGA MIX 77, MEGA SUPER RED 747, MEGA PE 80, MEGA RX 3000, MEGA RX 4000, MEGA RX8000, MEGA C 21, MEGA LAMPAM TL 701, MEGA LP.H – 27, MEGA KOORUM 198, MEGA MTR 55, MEGA MTX 700, MEGA MTX 800, MEGA MTX 900, HYTOQUIN, MEGA FIGHTER 007, MEGA MTR 44MEGA DISUKE, MEGA DISUKE 1, MEGA DISUKE 2, MEGA DISUKE 3, VITA DISUKE P 500, VITA DISUKE P 500 (MINI), MEGA ENDON TP 248, MEGA A-18, MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA PC50, FR 505 FR 506, FR 507 , NEW SUPER FIT, MAGE SPEED FIGHT 851, MEGA PC50, MEGA A-18, MEGA MC 858, MEGA LAMPAM, MEGA HEMOFEEL, MEGA SANTOLIN, LAMPAM VITAPLEX, STRONG 995 GENTA COCK , PROFIT ONE, PROFIT AD 401, MEGA PROFIT 999, MEGA PROFIT 660 WD, MEGA ED 33, LP CLEAR – J, LP CLEAR-W-D 2000, GILLO FIGHT, GILLO FIGHT-J, HEEMOFEEL, HEEMOFEEL, STAP FIGHT-E, LP STAP FIGHT, STAP FIGHT-P, VIPAGEN, STRONG BLISS, LP WORM , PROFIT-D-300, PROFIT D-500, SUPER EYE DROPSMEGA ED 45, MEGA P 630, VIPAGEN-D305, HI CLEAN, BETAZOLE , CHLOMENT, LP. GILLO 100 ml, ENROVA, ENROVA, MEGA

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bán Gà Mái Vảy Rồng, Top Các Địa Chỉ Uy Tín Và Giá
  • Những Địa Điểm Ăn Uống Phải Biết Khi Đến Rạch Giá
  • Triệt Phá Trường Gà Khủng Bắt Quả Tang 119 Con Bạc Ở Tphcm
  • Đặc Biệt Trong Cách Nuôi Gà Đá Mỹ Nên Học Hỏi ” Đá Gà Thomo
  • Gà Bị Ké Bầu Diều
  • Trải Nghiệm Mới Lạ Với Thương Hiệu Bonchon

    --- Bài mới hơn ---

  • Top 22 Nhà Hàng Quán Ăn Ngon Bắc Ninh Nhất Định Bạn Phải Thưởng Thức
  • Cách Làm Gà Bó Xôi Ngon Nhất
  • Top 10 Địa Điểm Ăn Ngon
  • Cách Làm Món Gà Bóp Hành Tây Chống Ngán Ngày Hè, Cách Làm Món Nộm Gà Hành Tây Chống Ngán Ngày Hè
  • Cách Làm Nộm Thịt Gà Rau Má Chỉ Trong 30 Phút
  • Tọa lạc ở một trong những con đường đắt giá nhất Đà Nẵng, Bonchon sở hữu không gian rộng rãi trên con đường Nguyễn Văn Linh sầm uất. Nhà hàng có 2 tầng mát mẻ, được trang trí và thiết kế theo phong cách studio hiện đại, vừa để bạn thưởng thức món ăn trong không gian thoải mái lại vừa giúp bạn có những bức sống ảo chất lừ.

    Tuy không mang mô hình “chicken and beer” như một số nước khác trên thế giới, Bonchon Việt Nam lại khuyến khích thực khách take-away hoặc gọi order để trải nghiệm gà rán tại gia, trường học, nơi công sở… cùng bạn bè và đồng nghiệp.

    Khi đến nhà hàng, bạn sẽ order trước món ăn ngay tại quầy. Ở đây bạn sẽ được đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp hướng dẫn và giới thiệu món để bạn có thể cân nhắc và lựa chọn món ăn theo sở thích cũng như phù hợp với số lượng người.

    Tuy có nhiều món ăn nhưng gà rán ở đây nhất định là món đặc trưng và là món làm nên thương hiệu cho Bonchon. Khác hẳn với các chuỗi thức ăn nhanh nổi tiếng khác như KFC, Lotteria,… gà của Bonchon được giới thiệu và đảm bảo là gà tươi 100%, chế biến và tiêu thụ trong ngày. Vì vậy khi thưởng thức bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt và chất lượng trong từng thớ thịt, đây cũng là một trong những thế mạnh và điều tự hào của Bonchon trong nhiều năm qua.

    Gà rán Bonchon được nấu theo từng đơn đặt của khách hàng, sử dụng loại thịt tiêu chuẩn cùng nguyên liệu cao cấp, tươi ngon nhất, kết hợp với công thức hoàn hảo để tạo ra một món ăn ngon và ít gây hại cho sức khỏe. Gà phải được làm sao để đảm bảo kết cấu giòn mỏng như giấy bên ngoài, mà thớ thịt vẫn mềm mọng, ngon ngọt bên trong.

    Vậy gà rán ngon thôi đã đủ chưa? Bonchon còn thứ vũ khí cuối cùng để hạ gục bất kỳ tín đồ ẩm thực nào, đó chính là ba loại sốt được phết bên ngoài lớp vỏ giòn mỏng ấy của thịt gà. Ba loại sốt lần lượt là: sốt truyền thống, sốt cay và sốt tỏi giòn; mỗi loại đều có hương vị đặc trưng và nét quyến rũ riêng, nhưng để nói về loại sốt đỉnh nhất của Bonchon và phù hợp với khẩu vị dân miền Trung mình nhất phải là loại sốt cay. Sốt cay sẽ kích thích ngay vị giác của bạn ngay từ lần cắn đầu tiên, sau đó lan tỏa hòa chung vị giòn – béo – ngọt – thơm của gà và tạo nên tổng thể tuyệt vời vô cùng

    Gà sốt tỏi cũng là một sự lựa chọn mới lạ rất đáng thử. Lớp vỏ ngoài giòn rụm, phủ đều là lớp sốt với những tép tỏi vụn, ăn giòn giòn có chút bùi bùi. Một cảm giác tràn đầy sung sướng khi cắn được miếng gà vì cảm nhận đủ vị thấm từ trong ra ngoài.

    Với những ai hơi ngại mùi tỏi thì có một lựa chọn an toàn nhất đó chính là Gà Rán Sốt Truyền Thống, sốt đậm đà, vị vừa miệng. Ăn gà nhớ kèm đồ chua để đỡ ngán cũng như cân bằng lại vị giác. Một lời khuyên thú vị khi ăn gà Bonchon đó là đừng nên dùng kèm các loại sốt tương ớt truyền thống của Việt Nam để giữ lại hương vị nguyên bản nhất của món ăn. Tuy nhiên đó cũng chỉ là một sự lựa chọn vì Bonchon luôn có một tủ nước sốt riêng để bạn có thể tùy ý sử dụng thêm

    • Tokbokki: bánh gạo dẻo, sốt cay đậm đà, thêm chút pho mai beo béo. Ngon nhất là ăn ngay lúc nóng, vừa ăn vừa xuýt xoa, cảm thấy thật phê pha.
    • Mỳ udon Bò: ngoài gà rán, thịt bò ở Bonchon cũng được chế biến và xử lý kỹ lưỡng. Bò được ướp kỹ qua đêm, hương vị sẽ thấm trong từng miếng thịt bò mềm ngọt. Khi kết hợp cùng nước lèo udon thanh thanh thì đây quả là một trải nghiệm khác cần gọi khi đến Bonchon
    • Salad cá: thịt thà mãi cũng dễ ngán, đừng quên order cho mình một loại salad vì salad ở Bonchon rất vừa miệng, dịu ngọt vừa phải để bạn cân bằng lại hương vị

    💰79k 📸 Cùng theo chân Gấu với hashtag

    📍BONCHON Gà rán Fried Chicken: 8-10 Nguyễn Văn Linh, Đà Nẵng

    ⏰ 10h00 – 22h00

    👨‍👩‍👧‍👦Group : Đà Nẵng Ăn Gì – Ở Đâu ?

    🌎Web : Ruybangxanh.org 🎞Youtube : ĂN như GẤU

    #annhugau và like fanpage ĂN như GẤU để luôn cập nhật những món ngon mới nhất nhé !

    Lưu ý: Nội dung bài viết thuộc bản quyền của Trung Buii – Ăn Như Gấu. Mọi sao chép cần ghi rõ nguồn, tên tác giả, nhiếp ảnh gia cùng với liên kết về nội dung tương ứng tại Trung Buii – Ăn Như Gấu.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Review 5 Quán Gà Rán Ngon Nhất Tp.hồ Chí Minh
  • Gà Không Lối Thoát Song Phụng Quán Ăn Quên Lối Về
  • Cách Làm Gà Bó Xôi Chiên Phồng Chay, Gà Bó Xôi Nguyên Con 1,5 Kg
  • Học Làm Món Ăn Cánh Gà Bọc Xôi Chiên
  • Gà Bọc Xôi Chiên Bán Ở Đâu, Địa Chỉ Đầu Tiên Sáng Lâp Ra Món Này Kim Kê
  • Cánh Gà Chiên Nước Mắm Với Canh Mùng Tơi Gia Đình

    --- Bài mới hơn ---

  • Mách Bạn Cách Làm Gà Chiên Mắm Ngon Nhất
  • Top 10 Quán Cơm Gà Ngon Nhất Ở Tp. Hồ Chí Minh
  • Quán Ăn Ngon Nhất Tại Quận Hai Bà Trưng
  • Thưởng Thức Chân Gà Chiên Mắm Thơm Ngon, Giòn Giụm Phố Huế
  • Cánh Gà Chiên Nước Mắm Ngon Cùng Cách Làm Chuẩn Vị Nhất Bạn Cần Biết
  • Cánh gà chiên nước mắm với canh mùng tơi gia đình

    Chuẩn bị nguyên liệu cánh gà chiên nước mắm giòn ngon

    Cách làm cánh gà chiên nước mắm đơn giản

    • Rửa sạch cánh gà bằng cách bóp qua muối và vỏ chanh, rửa lại bằng nước ấm (Để thật ráo cánh vì nếu ướt quá khi chiên sẽ nổ và bắn dầu tứ lung tung)
    • Ướp cánh gà với 1 chút muối ( chiên nhanh vàng và da giòn )
    • Bắc chảo lên bếp chiên cánh gà nhỏ lửa, ngập dầu ( nếu lúc chiên vàng mà cho to lửa quá vừa dễ cháy vừa ngửi mùi dầu khét lúc ăn )
    • 3 thìa mắm
    • 6 tép tỏi băm ( đừng băm nhỏ quá vì dễ khét )
    • 1 thìa nước
    • 1,5 thìa đường
    • 1/3 thìa giấm ( 1 chút xíu thôi ko gắt)
    • Tất cả trộn đều lên, khuấy tan đường

    Đến đoạn hướng dẫn cách làm gà chiên mắm đây =))))

    • đổ cánh gà vào chảo lớn
    • Đổ hỗn hợp mắm vào theo
    • Đảo đều tay tầm 5p cho hỗn hợp mắm đều với cánh gà

    Thế là xong :))) ăn chơi cũng dc mà ăn cơm cũng được hihiiii không tốn thời gian đâu, chắc tầm 20p là có đĩa cánh gà chiên nước mắm ngon rùiiiii

    Cánh gà chiên nước mắm ăn với canh gì thêm cho đậm đà bữa ăn

    https://nuocmamcacom1.wordpss.com/2019/07/31/huong-dan-cach-lam-bun-bo-cay-ngon-say-me/

    Cách nấu canh mùng tơi tôm thịt: Mồng tơi ngắt lấy từng lá và ngọn non bỏ thân già rửa sạch để ráo nước. Mồng tơi rửa sạch, để ráo, ngắt thành từng khúc khoảng 4 cm.

    Tôm lột vỏ vứt bỏ đầu, bỏ chỉ đen dọc sống lưng rửa sạch để ráo

    Lấy giò sống bọc quanh thân tôm và phần cuối ngô bao tử

    Đun sôi nước thả ngô bao tử và tôm đã cuốn giò sống vào nấu khi tôm chín mới thả mùng tơi vào. Chờ canh sôi trở lại đảo qua mùng tơi rồi tắt bếp là xong món canh mùng tơi tôm thịt rồi đấy.

    cánh gà chiên nước mắm ngon nhất, cánh gà chiên nước mắm yummi, cánh gà chiên nước mắm ăn với gì, cánh gà chiên nước mắm afamily, cánh gà chiên nước mắm ăn với canh gì, cánh gà chiên nước mắm món ăn ngon, nấu ăn cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm giòn ngon, cánh gà chiên nước mắm hành tây, cánh gà chiên nước mắm chua ngọt, cánh gà chiên nước mắm ngon, cánh gà chiên nước mắm tỏi ớt, thuyết trình món ăn, cánh gà chiên nước mắm, món ăn ngon cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm bếp của vợ, cánh gà chiên nước mắm bán ở đâu, cánh gà chiên nước mắm bơ, cánh gà chiên nước mắm của vành khuyên, cánh gà chiên nước mắm chấm gì, cánh gà chiên nước mắm của chị vành khuyên, cánh gà chiên nước mắm cay, cánh gà chiên nước mắm dầu hào, cánh gà chiên nước mắm dễ làm, cánh gà chiên nước mắm savoury days, cánh gà chiên nước mắm hấp dẫn, cánh gà chiên nước mắm xôi lá dứa, cách làm cánh gà chiên nước mắm don gian, dạy cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm nồi chiên không dầu, cánh gà chiên nước mắm đường, cánh gà chiên nước mắm địa chỉ, cánh gà chiên nước mắm đậm đà, cánh gà chiên nước mắm eva, cánh gà chiên nước mắm english, cánh gà chiên nước mắm gừng, cánh gà chiên nước mắm sài gòn, cách làm cánh gà chiên nước mắm giòn ngon nhất, cánh gà chiên nước mắm helen, cánh gà chiên nước mắm phố huế, cách làm cánh gà chiên nước mắm hành tây, cánh gà chiên nước mắm ngũ vị hương, cánh gà chiên nước mắm in english, cánh gà chiên nước mắm kenh14, cánh gà chiên nước mắm khô, cánh gà chiên nước mắm sức khoẻ tâm sinh, cách làm cánh gà chiên nước mắm ngon, cánh gà chiên nước mắm mềm, cánh gà chiên nước mắm masterchef, cánh gà chiên nước mắm me, cánh gà chiên nước mắm monan9, cánh gà chiên nước mắm mới nhất, cánh gà chiên nước mắm món nhậu, cánh gà chiên nước mắm natha food, cánh gà chiên nước mắm nấu như thế nào, cách pha chế cánh gà chiên nước mắm, cách pha nước mắm làm cánh gà chiên nước mắm, cách pha nước mắm cánh gà chiên, quán cánh gà chiên nước mắm, bí quyết cánh gà chiên nước mắm, quán bán cánh gà chiên nước mắm, bí quyết làm cánh gà chiên nước mắm ngon, quy trình làm cánh gà chiên nước mắm, bí quyết làm món cánh gà chiên nước mắm, quy trình làm món cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm recipes, cánh gà chiên nước mắm recipe, cánh gà rán rim nước mắm, cánh gà chiên nước mắm ship, cánh gà chiên nước mắm sả ớt, cánh gà chiên nước mắm sốt, cánh gà chiên nước mắm siêu, cánh gà chiên nước mắm tphcm, cánh gà chiên nước mắm tương ớt, cánh gà chiên nước mắm triệu việt vương, cách làm cánh gà chiên nước mắm uyen thy, ướp cánh gà chiên nước mắm, cách ướp cánh gà chiên nước mắmcách ướp, cánh gà chiên nước mắm ngon, công thức ướp cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm xôi, xem cánh gà chiên nước mắm, xem cách làm cánh gà chiên nước mắm, cách làm xôi lá dứa cánh gà chiên nước mắm, youtube cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm, canh ga chien nuoc mam, cánh gà chiên mắm, cánh gà chiên, canh gà, canh gà lá giang, cánh gà, cách làm cánh gà chiên nước mắm, cánh gà nướng, canh ga, cánh gà chiên bơ, cách làm cánh gà chiên mắm, cánh gà chiên giòn, cánh gà rán, cánh gà chiên xù, cách ướp cánh gà nướng, canh gà nấu nấm, canh gà thọ xương, canh gà nấm, cánh gà nướng mật ong, canh ga chien, cách nấu canh gà lá giang, cách chiên cánh gà, cánh gà sốt me, canh ga nuong, cánh gà rang muối, ga tre canh, cách chiên cánh gà nước mắm, cách làm cánh gà chiên xù, nấu canh gà, canh ga chien mam, cánh gà chiên mật ong, cách làm món cánh gà chiên nước mắm, gà cảnh, cánh gà chiên nước mắm giòn, cách làm cánh gà rán, cach lam canh ga chien nuoc mam, cách buộc gà cánh tiên, cach nau canh ga, canh ga chien gion, canh gà hầm, cách làm cánh gà chiên giòn, cách làm cánh gà nướng, cánh gà chiên bột, mon ngon moi ngay canh ga chien nuoc mam, canh ga la giang, cánh gà nướng muối ớt, cách nấu canh gà ngon, cách làm cánh gà tẩm bột chiên giòn, bánh canh gà, cách chiên cánh gà ngon, cánh gà sân khấu, canh gà chiên nước mắm, cách làm cánh gà chiên nước mắm ngon, canh gà hạt sen, cánh gà sốt chua ngọt, canh gà nấu lá giang, gà cảnh đẹp, cánh gà chiên mắm tỏi, cách nấu canh gà kiểu trung quốc, banh canh ga, gà tre gà cảnh các loại, nước luộc gà nấu canh gì, gà cánh tiên, ga canh, canh chua ga, cánh gà chiên nước mắm ngon, cách nấu canh gà hạt sen, cánh ga chien nuoc mam, ướp cánh gà nướng, cách nấu canh gà, gà tre cảnh, cách nấu bánh canh gà, canh ga chien bo, cách chéo cánh gà cúng, cánh ga chiên nước mắm, món ngon từ cánh gà, cách nấu canh gà nấm, cách buộc gà cánh phượng, ga nau canh chua, cách nấu canh gà gừng, cách làm cánh gà chiên bơ, ga nau canh gung, cánh gà chiên giòn aji quick, cánh gà chien nuoc mam, canh ga chien nuoc mam gion ngon, cách làm cánh gà chiên, làm cánh gà chiên nước mắm, cách ướp cánh gà chiên nước mắm, làm cánh gà chiên mắm, cách làm món cánh gà chiên mắm, món cánh gà chiên nước mắm, cách làm cánh gà nướng muối ớt, món ngon với cánh gà, hương ga cảnh nóng, cách rang thịt gà cháy cạnh, cảnh gà trống nuôi con, nấu canh gà lá giang, gà cảnh đẹp giá rẻ đây, các món canh gà, gà nấu canh gì ngon, canh ga chien nuoc mam uyen thy, gà nấu canh, canh ga chien bot ajiquick, cách chéo cánh gà, giá cánh gà, cánh gà chua ngọt, canh ga chien nuoc man, cánh gà fz150i, canh gà nấm hương, cách chiên cánh gà giòn, chiên cánh gà, cách nấu cánh gà chiên nước mắm, nước luộc gà nấu canh gì ngon, canh gà hầm hạt sen, tiết canh gà, cánh gà xào chua ngọt, cánh gà kfc, cánh gà chiên giòn kfc, nau canh ga, canh ga nau gung, cach lam canh ga chien nuoc man, canh ga ran, cách nấu canh gà nghệ an, gà cảnh tân châu, cách làm cánh gà, cách ướp cánh gà chiên, canh gà nấu nấm hương, ga canh viet nam, canh gà nấu măng, cánh gà chiên nước mắm hành tây, canh thịt gà, canh chua gà lá giang, cây cảnh mâm xôi con gà, cánh gà sốt mật ong, cách làm cánh gà chiên bột, gà cánh đôi, cánh gà sốt cay, cách chiên cánh gà giòn ngon, gà cảnh đuôi dài, canh ga chien xu, cách làm cánh gà tẩm bột chiên xù, canh gà nấu măng tươi, chân gà nấu canh, cánh gà chiên bơ tỏi, tiếng chuông trấn vũ canh gà thọ xương, canh gà hầm thuốc bắc, cánh gà rim nước mắm, cách làm cánh gà sốt me, canh gà thọ xương là gì, canh chân gà, cách chiên cánh gà tẩm bột, canh nuoi ga da, cách nấu canh gà với gừng, cach chien canh ga, cánh gà rang me, cách nuôi gà tre cảnh, ga tre canh dep, cách ướp cánh gà nướng sa tế, cách nấu canh gà lá giang ngon, các giống gà cảnh đẹp, cach nau canh ga la giang, nuôi gà cảnh, cánh gà chiên nước mắm tỏi ớt, cánh gà chiên nước mắm tỏi, cách rán cánh gà ngon, cach lam canh ga chien mam, cách nấu canh gà nấm hương, hướng dẫn cánh gà chiên nước mắm, cách ướp cánh gà nướng than, buộc gà cánh tiên như thế nào, món canh gà, cách nấu canh chua gà lá giang, chân cánh gà nướng, tiếng chuông thiên mụ canh gà thọ xương, nấu canh gà ngon, cánh gà rán kfc, cách bẻ cánh gà cúng, giá gà tre cảnh, xương gà nấu canh gì ngon, cách làm cánh gà rang muối, nam dui ga nau canh, cánh gà chiên nuoc mam, cách làm cánh gà nướng mật ong, canh ga lam gi ngon, gió đưa cành trúc la đà tiếng chuông thiên mụ canh gà thọ xương, gà nấu canh gì, nướng cánh gà bằng lò nướng, bán gà cảnh, canh gà nấu gừng, cách làm cánh gà chiên giòn kfc, cánh gà hấp hành, cách nấu món canh gà, các món canh gà ngon, các món từ cánh gà, cach lam mon canh ga chien nuoc mam, cánh gà rim mắm, cách nấu canh gà hầm, cach nau banh canh ga, bánh canh gà ta, cách nấu canh gà thuốc bắc, cách làm cánh gà chiên nước mắm ngon nhất, cách làm cánh gà kfc, cánh gà rán mật ong, cánh gà nướng bbq, chế biến cánh gà, canh gà thuốc bắc, mon canh ga, ga canh dep, gà cảnh nhật bản, thịt gà nấu canh gì, cách làm cánh gà chua ngọt, cách nấu cánh gà chiên mắm, cánh gà đông lạnh, cánh gà tẩm bột chiên giòn, canh ga chien nuoc mam mon ngon moi ngay, giá cánh gà fz150i, cach lam canh ga chien, canh ga chien bot, các món ngon từ cánh gà, cách làm món cánh gà chiên, cách nấu canh chua gà, cách buộc gà cúng cánh tiên, cách làm gà cánh tiên, cach lam canh ga chien gion, canh trứng gà, nấu canh gà gừng, chân gà nấu canh chua, chien canh ga, cách làm cánh gà chiên mắm tỏi, ga vay dep canh doi, cách nấu bánh canh gà ngon, bánh canh gà xé, cánh gà nướng sa tế, canh xem vay ga choi, cánh gà rán ngon, cánh gà mật ong, canh ga chien sot me, cánh gà bao nhiêu 1kg, canh ga chien nuoc mam xuan hong, ga nau canh, các món canh chân gà, canh xem vay ga, cách luộc gà cánh tiên, canh chua gà, nấu canh gà nấm, buộc gà cánh tiên, làm cánh gà rán, cách nướng cánh gà, canh ga sot me, các loại gà cảnh, cánh gà xào sả ớt, canh xương gà, món cánh gà chiên nước mắm tỏi, canh nuoi ga da cua sat, cánh gà làm món gì ngon, chiên cánh gà ngon, cánh gà nướng ngũ vị hương, canh ga roti, canh nau lau ga, cánh gà chiên nước mắm giòn ngon, cách ướp cánh gà nướng ngon, giá cánh gà công nghiệp, hướng dẫn làm cánh gà chiên nước mắm, gà nấu canh gừng, canh nuoi ga choi, mon ngon tu canh ga, ga choi canh tien, nuôi gà cảnh làm giàu, chien canh ga gion, cách làm cánh gà sốt chua ngọt, nấu bánh canh gà, canh gà hầm sâm, cách ướp cánh gà nướng mật ong, cảnh nóng hương ga, cach buoc ga canh tien, các món ăn từ cánh gà, canh ga nau nam, cách ướp chân cánh gà nướng, cánh gà cp, cánh gà nướng bơ tỏi, chân cánh gà nướng hà nội, huong dan lam canh ga chien nuoc mam, cách chiên cánh gà nước mắm ngon, làm cánh gà chiên, cách chế biến cánh gà, nuoi ga canh, canh gà ngon, ướp cánh gà chiên nước mắm, canh gà gừng, cánh gà fz150i giá bao nhiêu, cánh gà chiên tỏi, món ăn từ cánh gà, lam mon canh ga chien nuoc mam, canh nuoi ga, cách rút xương cánh gà, hoàng hậu canh gà, canh rong biển thịt gà, cánh gà nấu gì ngon, nuôi gà tre cảnh, cánh gà kho, canh chua thịt gà, cách trang trí món cánh gà chiên nước mắm, canh chua ga nau la giang, ga canh dep nhat the gioi, chợ gà cảnh, cánh gà kho sả ớt, thịt gà nấu canh gì ngon, canh ga chien bot gion, canh gà ác, canh gà bí đỏ, cảnh nóng trong phim hương ga, cánh gà chiên chua ngọt, cánh gà chiên bột aji quick, cánh gà tẩm bột rán, canh gà chien nuoc mam, cánh gà rán giòn, canh gà nấm kim châm, canh ga nau la giang, cach nau mon canh ga, làm món cánh gà chiên nước mắm, gà nấu canh chua, cánh gà chiên phô mai, ướp cánh gà chiên, gà cảnh serama, thit ga nau canh, cách bắt chéo cánh gà cúng, cách làm món cánh gà chiên giòn, cach lam canh ga nuong, nửa đêm gà gáy canh ba, canh nong phim huong ga, cách làm cánh gà chiên nước mắm tỏi, lòng gà nấu canh, banh canh ga xe, cách làm cánh gà rán ngon, canh gà ngải cứu, chân gà nấu canh gì ngon, cách ướp cánh gà rán, cánh gà tẩm bột chiên, canh bay ga rung, mua gà cảnh, cánh gà coca, cánh gà kho gừng, làm cánh gà chiên xù, cách rán cánh gà, cach lam canh ga ran, canh ga lan bot chien gion, cánh gà chien nước mắm, day lam canh ga chien nuoc mam, cách làm cánh gà chiên bột aji quick, canh ga chiên nuoc mam, cánh gà nướng hà nội, canh gà nấu khoai tây, mua ban ga canh, canh cham soc ga choi, cach nau canh ga chien nuoc mam, cách làm món cánh gà chiên xù, canh luoc ga ngon, cach lam mon canh ga chien, ban ga tre canh, canh gà nấu chua, cach chien canh ga nuoc mam, món cánh gà chiên mắm, cách chế biến cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên muối ớt, cách nấu canh gà ngải cứu, cách hầm canh gà, video cách buộc gà cánh tiên, cách làm canh gà, cach lam canh ga, canh ga chien me, các món làm từ cánh gà, canh gà hầm rau củ, gà nấu canh chua lá giang, công thức cánh gà chiên nước mắm, canh ga chien nuoc nam, cach uop canh ga nuong, cách chiên cánh gà nước mắm giòn, cánh gà chiên sốt me, canh nuoi ga tre da, cách chế biến cánh gà chiên mắm, cach lam canh ga chien xu, canh ga hap hanh, canh nuoi ga dong tao, canh gà nấu bí đỏ, cách nấu canh thịt gà, canh ga rang me, fz150i độ cánh gà, cánh gà rang mắm, chuồng nuôi gà cảnh, canh rong biển trứng gà, các món cánh gà, cach nau canh chua ga, mua bán gà cảnh, cách làm cánh gà chiên mắm ngon, cách làm món cánh gà nướng, cho ga canh, cánh gà chiên aji quick, làm cánh gà chiên giòn, cánh gà chiên nước mắm ăn với canh gì, thit ga nau canh chua, canh thit ga, cánh gà chiên kfc, canh ga rang muoi, canh miến lòng gà, cánh gà sốt cà chua, cach lam mon canh ga, cách chế biến cánh gà chiên giòn, cách làm cánh gà rán kfc, cách làm gà cúng cánh tiên, cánh gà lăn bột chiên giòn, ga canh dep nhat, cách nướng cánh gà ngon, canh van ga choi, canh ga nuong mat ong, cach lam canh ga chien nuoc mam ngon nhat, canh gà nấu, món canh gà ngon, canh gà lá giang ngon, cách làm món cánh gà rán, cánh gà chay khìa, truyen ga canh tien, các món canh từ gà, canh chon ga choi hay, cách làm cánh gà chiên mật ong, cac mon canh ga, cách nướng cánh gà bằng lò nướng, gà tre cảnh đẹp, cách làm cánh gà rôti, cánh gà chiên sả ớt, gỗ cánh gà, canh xem ga choi hay, cách cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nước mắm ngon nhất, cách làm cánh gà kho sả ớt, cách nấu canh gà gừng ngon, canh gà, lam canh ga chien gion, cách nấu canh gà với nấm, canh ga nuong chao, canh gà nấu nấm rơm, nấu canh gà kiểu trung quốc, mon canh ga chien, hướng dẫn cách làm cánh gà chiên nước mắm, cach chien canh ga ngon, canh gà nấu bí xanh, mon an tu canh ga, nau canh ga ngon, cánh gà sốt me chua ngọt, cánh gà chiên nước mắm chua ngọt, canh ga ngon, cánh gà chiên nước mắm cách làm, cánh gà chiên mắm ngon, ga tre canh ha noi, ga canh tan chau, canh ga ham thuoc bac, nuoi ga tre canh, nấu canh chua gà, cách làm cánh ga chiên nước mắm, canh ga chien mam toi, canh ga tam bot chien gion, cách làm món canh gà, canh chua gà nấu lá giang, mon canh ga nau nam, gà nấu canh lá giang, cách làm cánh gà nướng sa tế, cách nấu canh chua thịt gà, ban ga canh, nấu canh gà lá giang ngon, cac mon ngon tu canh ga, tiet canh ga, canh ga kfc, cánh gà sốt tương cà, cách ướp cánh gà chiên ngon, cách nấu canh miến lòng gà, cánh gà sốt me cay, nuoi ga canh thai lan, canh ga nau nam dong co, ga con bi xa canh, cánh ga nuong, ga canh tien, cánh gà chiên nước mắm mật ong, cach cheo canh ga, canh lam banh ga to bang noi com dien, che bien canh ga, canh gà hầm nấm, cac loai ga canh, cánh gà chiên sốt mật ong, ga choi canh doi, chiên cánh gà với bột aji quick, cách nấu canh chua gà ngon, cơm cánh gà, cánh gà chiên cay, cánh gà nướng giấy bạc, món cánh gà chiên bơ, hướng dẫn làm món cánh gà chiên nước mắm, món cánh gà, cach lam canh ga chien bo, cách làm cánh gà chiên giòn ngon, gà buộc cánh tiên, cách tẩm ướp cánh gà nướng, cánh gà là gì, canh vao nghe cho ga choi, canh sup ga, các món chế biến từ cánh gà, canh miến gà, cách nấu canh cà chua trứng gà, cánh gà chiên nước mắm món ngon mỗi ngày, cánh gà hun khói nga, cách làm chân cánh gà nướng, cách làm cánh gà chiên ngon, các giống gà cảnh, cánh gà sốt cam, bột chiên cánh gà, ga choi canh, rán cánh gà ngon, gà chéo cánh, làm cánh gà nướng, canh ga nuong muoi ot, cánh gà rang muối hàng thùng, canh ga chien toi, cách chiên cánh gà chiên nước mắm, canh ga chien nuoc mam ngon, nau canh ga thuoc bac, món cánh gà rán, em nghe gi khong con ga da gay canh tu, cánh gà rán chua ngọt, cách làm gà cánh phượng, cach che bien canh ga, canh ga chien sa ot, mon ngon voi canh ga, món cánh gà sốt me, cánh gà nướng mật ong bằng lò nướng, món cánh gà chiên, canh ga ram, chiên cánh gà sao cho giòn, canh gà bổ dưỡng, lá cách nấu canh thịt gà, canh ngải cứu trứng gà, canh chua ga la giang, ga tre canh tan chau, cach nuong canh ga, các món với cánh gà, hướng dẫn cách làm món cánh gà chiên nước mắm, cach chien canh ga gion, canh ga chien muoi ot, canh nuoi ga tre, canh ga tam bot chien, cách làm món cánh gà chiên bơ, canh om ga choi, ướp cánh gà nướng ngon, canh ga ham, gà cảnh thái lan, ban ga tre canh tai ha noi, canh ga nuong sate, cánh gà nướng than hoa, bán gà tre cảnh, canh lam lau ga, canh ga sot chua ngot, cach nau canh ga gung, món cánh gà chiên giòn, canh chon ga da hay, cach lam canh ga chien nuoc mam ngon, cánh gà chiên giòn ngon, cách làm cánh gà chiên nước mắm giòn, cách làm cánh gà chiên bơ tỏi, các món ngon với cánh gà, canh gà cho bà bầu, cách làm cánh gà chiên kfc, canh ga xao xa ot, cach lam mon canh ga chien mam, canh ga xao chua ngot, canh xem vay ga da, canh ga chien nuoc mam recipe, canh ga chien nuoc mam lam nhu the nao, cách nấu canh chân gà, cách làm cánh gà nướng ngon, cach nau canh ga ngon, canh ga chien mat ong, nướng cánh gà bằng lò vi sóng, cách chiên cánh gà với bột chiên giòn, nướng cánh gà, canh ga ac, cách nấu bánh canh thịt gà, canh ga trong nuoi con, cánh gà sôt me, cách làm món cánh gà chiên nước mắm ngon, canh súp gà, gà canh, canh chan ga, canh ga chien man, món canh gà bổ dưỡng, cách chiên cánh gà ngon giòn, cách nấu canh thịt gà lá giang, cac mon an tu canh ga, món ngon cánh gà, canh um ga con, canh gà hầm sâm hàn quốc, gió đưa cành trúc la đà tiếng chuông trấn vũ canh gà thọ xương, thiet bi canh bao ro ri ga, canh ga chua ngot, nấu canh với nước luộc gà, cánh gà chiên muối, ga canh thai lan, ga nau canh la giang, gia canh ga, canh gà hầm ngũ quả, cách làm canh gà hầm thuốc bắc, canh ga rim nuoc mam, cánh gà làm gì ngon, công thức làm cánh gà chiên nước mắm, cảnh nóng phim hương ga, canh nuoi ga con, ga gay canh ba, xem ga tre canh, cách làm cánh gà chiên xù ngon, cánh gà sốt bơ tỏi, cách nấu cánh gà chua ngọt, cánh gà kho sả, cách làm cánh gà ngon, xem ga canh, uop canh ga chien nuoc mam, cach lam mon canh ga ran, cánh gà roti, cách làm cánh gà chiên nước mắm giòn ngon, canh gà nấu su su, canh xem ga choi, cách nấu canh rong biển thịt gà, cay canh mam soi con ga, cách chế biến món cánh gà chiên nước mắm, cánh gà chiên nươc mắm, cách nấu canh gà cho bà bầu, cánh gà chiên sốt chua ngọt, cánh gà rút xương nhồi thịt, các món canh từ thịt gà, canh ga tho xuong, cánh ga chien, canh nau ca ri ga, gà cảnh việt nam, cay canh mam xoi con ga, nấu món canh gà, cách làm canh ga chien nuoc mam, ướp cánh gà rán, nau banh canh ga, canh lam banh ga to, canh ga nau hat sen, canh chua ga ngo sen, cach lam canh ga chien bot, nước dùng gà nấu canh gì, thu choi ga canh

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Chiên Cánh Gà Kiểu Thái Ngon Đậm Đà,chuẩn Vị Thái
  • Series “cơm Trưa Cho Dân Văn Phòng”
  • Cánh Gà Chiên Nước Mắm (3)
  • Cách Làm Cánh Gà Chiên Nước Mắm Ngon Đơn Giản Tại Nhà
  • Hướng Dẩn Làm Món Cánh Gà Chiên Nước Mắm Cực Ngon
  • Kinh Nghiệm Mua Và Chọn Giống Gà Đông Tảo

    --- Bài mới hơn ---

  • Gà Đông Tảo Nhập Thành
  • Gà Đông Tảo: Dễ Nuôi, Giá Cao
  • Mô Hình Nuôi Gà Đông Tảo Ở Diên Khánh (Khánh Hòa)
  • Diên Khánh (Khánh Hòa): Từ Tay Trắng, Kiếm Hơn Tỷ Đồng/năm Nhờ Nuôi Rắn Mối Và Gà Đông Tảo
  • Gà Đông Tảo Một Đặc Sản Đồng Nai
  • Hiện nay số lượng Gà Đông Tảo thuần chủng đã tăng lên so với các năm gần đây, nhưng số lượng vẫn không nhiều (kể cả xã Đông Tảo, Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) so với gà Đông Tảo lai. Gà Đông Tảo thuần chủng có đặc điểm chân to và đa số không có cựa, đẹp hơn, màu sắc đỏ, chân to, trọng lượng lớn, thịt ngon nhưng đẻ ít, tuy nhiên khó nuôi nên giá cũng cao gấp nhiều lần so với gà Đông Tảo lai (lai càng nhiều giá càng rẻ).

    Chọn gà Đông Cảo giống rõ nguồn gốc xuất xứ.

    • Muốn có một giống gà tốt nhất thì chắc chắn phải chọn cơ sở nuôi gà giống đảm bảo và uy tín trên thị trường, có giấy phép đủ tiêu chuẩn kinh doanh.
    • Gà sạch bệnh, đã được tiêm vacxin đầy đủ

    Xác định loại gà sẽ nuôi và mục đích nuôi gà

    Tùy vào loại gà sẽ nuôi và mục đích nuôi mà sẽ có những cách chọn gà Đông Tảo khác nhau

    – Chọn gà con mới nở (1 ngày tuổi):

    • Phải chọn những con gà có màu lông mượt, đẹp, nhanh nhẹn, ăn nhiều.
    • Không chọn những con bị khuyết tật: yếu ớt, chậm chạp, lông ướt, nở muộn, hở rốn, hỏng mắt, quá bé,…

    Thường với loại gà Đông Tảo giống chuyên lấy thịt thì nên chọn ở độ 2 tuần tuổi đến 1 tháng tuổi, phải nhanh nhẹn, cơ thể cân đối, mắt sáng, chân to đều, da hồng hào, mỏ kín.

    Nên chọn khi gà giống đã được 4 đến 5 tháng tuổi. Nhìn chung cách chọn giống gà nuôi lấy thịt, nhưng vì gà đã lớn nên cần kiểm tra thêm mào to, đỏ tươi, lông đẹp, mượt, chân tròn, to, cân đối. Cần kiểm tra khoảng cách xương chậu bằng cách đặt 2 ngón tay trở lên, nếu vừa thì là gà chuẩn.

    Việc chọn gà bố mẹ làm giống vô cùng quan trọng bởi nó sẽ ảnh hưởng đến chất lượng gà con sau này.

    – Đối với gà trống:

    Tuyệt đối không nên chọn những con gà có chân quá to, vì những con gà này sẽ rất khó đạp mái. Vì vậy nên chọn những con gà có chân tròn, to vừa phải, và phải cân đối.

    Hãy chọn những con có đầu to, mào đỏ, thẳng, tích gà đỏ, sệ đều và dáng đứng thẳng, oai vệ, tác phong nhanh nhẹn. Trong lượng tốt nhất nên từ khoảng 4 đến 4,5kg.

    Đối với gà mái:

    Đối với , tỷ lệ gà con sẽ giống mẹ nhiều hơn, vậy nên bạn cũng phải rất chú trọng việc chọn gà mái làm giống.

    Cũng giống như cách chọn gà trống, bạn cũng nên để ý kỹ đôi chân gà mái phải to, tròn, đỏ đẹp và không bị méo. Trọng lượng tốt nhất đối với gà mái là từ 3,5 đến 4 kg.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Năm Dậu Nói Chuyện “gà Đông Tảo”
  • Gà Đông Tảo Thuần Chủng (Hay Đông Cảo) Tại Đắk Lắk
  • Trứng Gà Đông Tảo Nở Tỉ Lệ Thấp Do Đâu?
  • Xôn Xao Dàn Chân Gà Đông Tảo ‘khủng’ Ngâm Rượu
  • Đột Nhập Trang Trại Gà Chân Voi, Chưa Tết Đã ‘cháy Hàng’
  • Hưng Yên: Một Chủ Trang Trại Bán Được 10000 Giống Gà Lai Đông Tảo Ông, Bà

    --- Bài mới hơn ---

  • Nông Dân Đông Tảo Kiếm Bộn Tiền Nhờ Nuôi Giống Gà “quý Tộc”
  • Chân Gà Đông Tảo Có Tác Dụng Gì
  • Đột Nhập Trang Trại Gà Chân Voi, Chưa Tết Đã ‘cháy Hàng’
  • Xôn Xao Dàn Chân Gà Đông Tảo ‘khủng’ Ngâm Rượu
  • Trứng Gà Đông Tảo Nở Tỉ Lệ Thấp Do Đâu?
  • Lang thang hóng chuyện từ các hộ chăn nuôi gia cầm, chúng tôi được biết, anh Chu Đình Thiên mới ngoài 30 tuổi và chỉ học hết lớp 9 trường làng, nhưng đã chọn lọc thành công hàng trăm con gà Đông Tảo giống cụ kỵ chất lượng cao.

    Ngoài ra, anh Thiên còn rất điêu luyện trong kỹ thuật thụ tinh nhân tạo cho gà, mà hiện nay trong giới chăn nuôi tỉnh Hưng Yên, mới có anh là người thứ hai làm chủ được kỹ thuật này.

    Giống gà Đông Tảo cụ, kỵ do anh Thiên lưu giữ bảo tồn.

    Không chỉ có vậy, anh Thiên còn là một chủ trang trại gà sinh sản, có rất nhiều bí quyết nuôi thâm canh gà lai Đông Tảo nói chung, nuôi hậu bị gà giống cụ kỵ nói riêng.

    Nhờ vậy từ đầu năm đến nay, trang trại của anh Thiên đã xuất bán ra thị trường được gần 10.000 con gà lai Đông Tảo các loại, chủ yếu là con giống ông bà 1 ngày tuổi.

    Để có thể đáp ứng kịp thời nhu cầu con giống chất lượng của khách hàng, anh Thiên đã phải đầu tư máy ấp trứng gia cầm công suất 18.000 quả và chăn nuôi thường xuyên gần 1.000 gà lai Đông Tảo chuyên đẻ, trong đó có hơn 100 con là giống cụ kỵ. Đầu tư lớn là vậy, mà từ nhiều năm nay, trang trại của anh Thiên vẫn luôn ở trong tình trạng “cháy hàng” con giống, nhất là với giống gà ông, bà.

    Giống gà Đông Tảo cụ, kỵ.

    Tìm hiểu thực tế chúng tôi thấy: Giống gà lai Đông Tảo do anh Thiên chọn lọc rất phù hợp thị hiếu người tiêu dùng như: Chân tròn to, vảy thịt đỏ. Tỷ lệ hao hụt sau nuôi thấp (dưới 10%). Gà mái có khả năng sinh sản tốt. Con trống 12 tháng tuổi có thể đạt trên 5kg/con, con mái nuôi tối đa đạt 3kg/con.

    Tuy nhiên, dòng gà này phải chăn nuôi 7-8 tháng mới bộc lộ hết vẻ đẹp hùng vĩ của chúng (chân to, vảy thịt hồng, thể trọng lớn…). Một số dòng gà Đông Tảo khác (đối chứng với giống gà của anh Thiên) cũng có chân to, vảy thịt đỏ nhưng là vảy bị sùi xốp. Cũng có lông màu mã mận (con trống), màu lá chuối khô (con mái), nhưng con trống nuôi tối đa chỉ đạt 3kg/con, con mái 2,2kg/con. Khả năng sinh sản của gà mái rất kém. Tỷ lệ hao hụt sau nuôi lớn (khoảng 30%). Dòng gà này 1 tháng tuổi đã thể hiện mã đẹp, nhưng chỉ có thể bán cho những người mới chăn nuôi lần đầu.

    Kết quả thụ tinh nhân tạo tại trang trại của anh Thiên cũng cho thấy: Tỷ lệ trứng có phôi đạt 85-90%. Tỷ lệ ấp nở thành công đạt 70%. Tỷ lệ nuôi sống và chọn lọc thành giống ông, bà đạt 60-65%. Tỷ lệ chọn thành giống cụ, kỵ đạt 20-30%.

    Nếu để cho gà tự giao phối: Tỷ lệ trứng có phôi chỉ đạt 65%. Tỷ lệ ấp nở thành công 50%. Tỷ lệ nuôi sống và chọn lọc thành giống ông bà là 10-15%. Tỷ lệ chọn được giống cụ kỵ dưới 10%.

    Theo đó, khi thụ tinh nhân tạo cho gà, sẽ giảm được 90% số lượng gà trống cần có trong đàn nuôi sinh sản, giảm chi phí thức ăn, giảm rủi ro dịch bệnh, chất lượng con giống tốt hơn và đồng đều hơn.

    Theo anh Thiên, chăn nuôi gà hậu bị giống cụ, kỵ cũng khác biệt so với các loại gà hậu bị khác là, phải có sân thả cho gà chơi và chạy nhảy và phải cho gà ăn theo bữa: Gà dưới 1 tháng tuổi cho ăn 3 bữa/ngày (sáng, trưa, chiều). Gà trên 1 tháng tuổi cho ăn 2 bữa/ngày (sáng, chiều). Và chỉ cho gà ăn các loại cám công nghiệp có hàm lượng đạm vừa phải. Nếu cho gà hậu bị cụ, kỵ ăn các loại cám có hàm lượng đạm cao hoặc nuôi nhốt trong chuồng, gà sẽ bị khuỵu chân, khép gối, phải loại thải. Cần chú ý vacxin phòng dịch cho gà theo qui định.

    Gà mái Đông Tảo giống cụ, kỵ

    Anh Thiên chia sẻ: Ngày bước vào nghề chăn nuôi (năm 2003), em đã phải bán 5 tấn thóc mới mua được 1 gà trống Đông Tảo giống cụ, kỵ cùng hơn chục con gà mái, hy vọng sẽ sản xuất được loạt giống ông bà, cha mẹ, làm nền cho cho xây dựng gia trại trại chăn nuôi gà sinh sản. Nhưng vì không tìm hiểu kỹ tập tính sinh sống của con giống, chăn nuôi không đúng kỹ thuật, nên đã thất bại hoàn toàn.

    Sau cú vấp ngã đau đớn ấy, em đã nghỉ chăn nuôi 2 năm để đi vác đất thuê phục hồi kinh tế gia đình, kết hợp với học hỏi kỹ thuật chăn nuôi mọi lúc mọi nơi có thể. Rồi số phận cũng mỉn cười với em – chăn nuôi phát đạt. Uy tín ngày càng nâng cao. Nhờ đó, em đã phụng dưỡng được bố mẹ già và nuôi dạy con cái ăn học. Quyết không để bọn trẻ chịu thiệt thòi phải nghỉ học giữa chừng để mưu sinh như bố.

    “Các gia trại mua gà Đông Tảo từ gia đình anh Thiên, chủ yếu để nhân nuôi thành gà bố mẹ, sau khai thác con giống cung ứng người chăn nuôi thương phẩm. Có thể ví trang trại của anh Thiên sản xuất ra các máy cái”, anh Nguyễn Văn Nức, GĐ HTX Nông nghiệp Đồng Than cho biết.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Thu Lợi Lớn Từ Nuôi Gà Đông Tảo
  • Bắc Giang: Đưa Giống Gà Đông Tảo Về Lục Ngạn
  • Chân Gà Đông Tảo Làm Gì Ngon? Vừa Bổ Dưỡng Vừa Ngon
  • Phòng Và Trị Bệnh Cho Gà Đông Tảo Mùa Mưa
  • Sử Dụng Gà Đông Tảo Để Cúng Đêm Giao Thừa
  • Bật Mí Cách Chọn Trứng Gà Đông Tảo

    --- Bài mới hơn ---

  • Kinh Nghiệm Nuôi Gà Đông Tảo Thuần Chủng
  • Giống Gà Đông Tảo Ngọc Hân
  • Trại Gà Đông Tảo Ngọc Hân
  • Sử Dụng Gà Đông Tảo Để Cúng Đêm Giao Thừa
  • Phòng Và Trị Bệnh Cho Gà Đông Tảo Mùa Mưa
  • / Tin tức / Bật mí cách chọn trứng gà Đông Tảo

    Làm sao để lứa gà Đông Tảo tới của bạn nở đều như bắp. Mong muốn của bạn luôn là những chú gà được nở ra một cách khỏe mạnh, có thể sinh trưởng tốt và cho chất lượng đàn giống cao. Để có được đàn gà giống mơ ước, ngay từ đầu bạn phải chọn được những quả trứng ấp thật chất lượng. Hôm nay, tại gà Đông Tảo Trưởng sẽ Bật mí cách chọn trứng gà Đông Tảothật đơn giản

    Khi chọn trứng gà Đông Tảo thịt để đặt ấp, nở gà con, phần vỏ ngoài của trứng chính là phần dễ quan sát nhất. Những quả trứng khỏe mạnh là những quả trứng có vỏ màu trắng đục, hơi nhám, không sáng bóng quá mức. Trứng cầm nặng tay, mát lạnh và chắc chắn. Vỏ trứng không có vết rạn nứt. Nếu vỏ trứng có dấu hiệu vỡ nứt thì sẽ dễ bị ung hỏng trứng khi cho ấp do trứng đã để quá lâu, phôi trứng không còn có sức sống tốt như những quả trứng mới nữa.

    Vỏ trứng chắc chắn, cầm mát tay là loại trứng tươi mới

    Qua một lớp vỏ trứng gà cũng không phải là không có cách nhìn vào bên trong quả trứng. bạn chỉ cần để quả trứng trước bóng đèn và quan sát, có thể nhìn thấy mọi thứ bên trọng. Đây như một cách siêu âm trứng gà dân dã. Trứng gà tốt là trứng gà Đông Tảo biếu tết có các phần nằm tách biệt, rõ ràng với nhau. Buồng khí nhỏ, lòng đỏ, lòng trắng rõ ràng, cố định. Nếu trứng mới, còn tươi nguyên thì khi soi bạn sẽ thấy lòng trắng có màu hồng nhạt. Ngược lại, nếu trứng có buồng khí lớn, có nhiều đường vân là loại trứng đã để lâu, khả năng nở khi ấp thấp. Ngoài ra, trứng gà để lâu khi lắc sẽ tạo ra âm thanh do lòng trắng đã bị mất dần các chất kết dính

    Trứng gà Đông Tảo có thể soi qua ánh sáng đèn

    Một số cách nhận biết khác

    Ngoài các cách trên, các bạn cũng có thể sử dụng một số cách nhận biết đơn giản hơn, mặc dù hiệu quả không cao như hai cách trên. Bạn có thể thả trứng vào trong một chậu nước đầy, những quả nào có đầu lớn hơn nổi lên sẽ là những quả trứng gà Đông Tảo thuần chủng tươi mới, có khả năng dùng ấp. Hoặc bạn có thể dùng một chậu nước muối và thả trứng vào, nếu trứng chìm xuống thì là trứng tốt, có tỉ lệ nở ấp cao.

    Thả trứng vào chậu nước để xác định độ tươi mới

    Dù có biết cách chọn nhưng bạn cũng không thể đảm bảo 100% loại trứng mà mình mua là loại trứng tốt. Bạn chỉ có một cách để đảm bảo hơn là tìm một cơ sở cung cấp thật uy tín như Trại gà Đông Tảo Trưởng để mua trứng cho lứa gà ấp tiếp theo của mình.

    Mọi thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ:

    Địa chỉ: Xóm Tân Tiến, xã Đông Tảo, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên

    Điện thoại: 01648 892 892

    Email: [email protected]

    Số tài khoản: 2408.2052.07520

    Ngân hàng Agribank chi nhánh Khoái Châu Hưng Yên

    --- Bài cũ hơn ---

  • Gà Đông Tao Lê Gia
  • Chân Gà Đông Tảo Làm Gì Ngon Cho Ngày Rảnh Rỗi? Khám Phá Ngay Bài Này
  • Máy Ấp Trứng: Mua Cái Nào, Giá Bao Nhiêu?
  • Trại Gà Đông Tảo Quyết Anh
  • Kinh Nghiệm Phân Biệt Gà Đông Tảo Thuần Chủng Với Gà Đông Tảo Lai
  • Tin tức online tv